अध्याय 46

सर्गः 46

देखाउनुहोस्:
दृश्य:
rama sita lakshmana
श्लोक 1
संस्कृत

तया परुषमुक्तस्तु कुपितो राघवानुजः। स विकाङ्क्षन्भृशं रामं प्रतस्थे नचिरादिव।।3.46.1।।

अङ्ग्रेजी

Lakshmana, brother of Rama, hurt by the harsh words of Sita, hastened with Rama's wellbeing in mind.

हिन्दी

सीता के कठोर वचनों से आहत राम के भ्राता लक्ष्मण राम के कल्याण का ध्यान करते हुए शीघ्रता से चल पड़े।

नेपाली

सीताका कठोर वचनले आहत रामका भाइ लक्ष्मण रामको कल्याणको ध्यान गर्दै हतारसाथ हिँडे।

sita ravana
श्लोक 2
संस्कृत

तदासाद्य दशग्रीवः क्षिप्रमन्तरमास्थितः। अभिचक्राम वैदेहीं परिव्राजकरूपधृक्।।3.46.2।।

अङ्ग्रेजी

The tenheaded Ravana who was in hiding assumed the guise of a wandering mendicant and approached Sita.

हिन्दी

छिपकर बैठे दशमुख रावण ने परिव्राजक भिक्षु का वेश धारण किया और सीता के समीप आया।

नेपाली

लुकेर बसेको दशमुख रावणले परिव्राजक भिक्षुको भेष धारण गर्‍यो र सीताको छेउमा आयो।

sita ravana
श्लोक 3
संस्कृत

श्लक्ष्णकाषायसंवीतश्शिखी छत्री उपानही। वामे चांसेऽवसज्याथ शुभे यष्टिकमण्डलू।।3.46.3।। परिव्राजकरूपेण वैदेहीमन्वपद्यत।

अङ्ग्रेजी

And then Ravana wearing fine orange robes, with hair knotted on the head, carrying a parasol, wearing sandals, hanging a kamandalu (waterpot), and a staff on the auspicious left shoulder walked towards Vaidehi like a mendicant.

हिन्दी

और तब उत्तम गेरुए वस्त्र पहने, सिर पर जटा बाँधे, छत्र लिए, खड़ाऊँ पहने, कमण्डलु और दण्ड मंगलमय बाएँ कन्धे पर टाँगे रावण भिक्षु के समान वैदेही की ओर चला।

नेपाली

अनि तब उत्तम गेरुवा वस्त्र लगाएर, शिरमा जटा बाँधेर, छाता लिएर, खडाउँ लगाएर, कमण्डलु र दण्ड मंगलमय देब्रे काँधमा झुन्ड्याएर रावण भिक्षुसमान वैदेहीतर्फ हिँड्यो।

sita ravana
श्लोक 4
संस्कृत

तामाससादातिबलो भ्रातृभ्यां रहितां वने।।3.46.4।। रहितां चन्द्रसूर्याभ्यां सन्ध्यामिव महत्तमः।

अङ्ग्रेजी

Mighty Ravana approached Sita deprived of both the brothers, Like darkness encompasses the evening twilight in the absence of the Sun and the Moon.

हिन्दी

बलशाली रावण दोनों भ्राताओं से रहित सीता के समीप उसी प्रकार आया जैसे सूर्य और चन्द्रमा की अनुपस्थिति में अन्धकार सन्ध्या को घेर लेता है।

नेपाली

बलशाली रावण दुवै दाजुभाइविहीन सीताको छेउमा त्यसै गरी आयो जसरी सूर्य र चन्द्रमाको अनुपस्थितिमा अन्धकारले साँझलाई घेर्छ।

rama ravana
श्लोक 5
संस्कृत

तामपश्यत्ततो बालां रामपत्नीं यशस्विनीम्।।3.46.5।। रोहिणीं शशिना हीनां ग्रहवद्भृशदारुणः।

अङ्ग्रेजी

The extremely cruel Ravana saw the illustrious young wife of Rama just as Ketu looks at Rohini star in the absence of the Moon.

हिन्दी

अत्यन्त क्रूर रावण ने राम की यशस्विनी युवा पत्नी को उसी प्रकार देखा जैसे चन्द्रमा की अनुपस्थिति में केतु रोहिणी नक्षत्र को देखता है।

नेपाली

अत्यन्तै क्रूर रावणले रामकी यशस्विनी युवा पत्नीलाई त्यसै गरी देख्यो जसरी चन्द्रमाको अनुपस्थितिमा केतुले रोहिणी नक्षत्रलाई हेर्छ।

ravana
श्लोक 6
संस्कृत

तमुग्रतेजःकर्माणं जनस्थानरूहा द्रुमाः।।3.46.6।। समीक्ष्य सम्प्रकम्पन्ते न प्रवाति च मारुतः।

अङ्ग्रेजी

Seeing the ferocious Ravana, the huge trees at Janasthana shook vidently. Even the wind ceased to blow.

हिन्दी

उस भयंकर रावण को देखकर जनस्थान के विशाल वृक्ष प्रचण्ड रूप से काँप उठे। वायु भी बहना बन्द हो गई।

नेपाली

त्यस भयंकर रावणलाई देखेर जनस्थानका विशाल रूख प्रचण्ड रूपमा काँपे। वायु पनि बहन बन्द भयो।

ravana
श्लोक 7
संस्कृत

शीघ्रस्रोताश्च तं दृष्ट्वा वीक्षन्तं रक्तलोचनम्।।3.46.7।। स्तिमितं गन्तुमारेभे भयाद्गोदावरी नदी।

अङ्ग्रेजी

Seeing Ravana with his bloodred eyes, the swiftflowing river Godavari slowed down out of fear.

हिन्दी

रक्त के समान लाल नेत्रों वाले रावण को देखकर वेग से बहती गोदावरी नदी भय से मन्द हो गई।

नेपाली

रगतसमान राता आँखा भएको रावणलाई देखेर वेगले बग्ने गोदावरी नदी भयले मन्द भई।

rama sita ravana
श्लोक 8
संस्कृत

रामस्य त्वन्तरप्रेप्सुर्दशग्रीवस्तदन्तरे।।3.46.8।। उपतस्थे च वै देहीं भिक्षुरूपेण रावणः।

अङ्ग्रेजी

The tenheaded Ravana who was waiting for Rama's absence now got it. Disguised as a mendicant he stepped toward to where Sita was.

हिन्दी

राम की अनुपस्थिति की प्रतीक्षा कर रहे दशमुख रावण को अब वह अवसर मिल गया। भिक्षु के वेश में वह वहाँ बढ़ा जहाँ सीता थीं।

नेपाली

रामको अनुपस्थितिको प्रतीक्षा गरिरहेको दशमुख रावणले अब त्यो अवसर पायो। भिक्षुको भेषमा ऊ त्यहाँ बढ्यो जहाँ सीता थिइन्।

sita ravana
श्लोक 9
संस्कृत

अभव्यो भव्यरूपेण भर्तारमनुशोचतीम्।।3.46.9।। अभ्यवर्तत वैदेहीं चित्रामिव शनैश्चरः।

अङ्ग्रेजी

The evilminded Ravana in the guise of a holy man, like Saturn moves towards Chitra star, came close to Sita who was brooding over her husband.

हिन्दी

साधु के वेश में दुर्बुद्धि रावण अपने पति का चिन्तन करती सीता के समीप उसी प्रकार आया जैसे शनि चित्रा नक्षत्र की ओर बढ़ता है।

नेपाली

साधुको भेषमा दुर्बुद्धि रावण आफ्ना पतिको चिन्तन गरिरहेकी सीताको छेउमा त्यसै गरी आयो जसरी शनि चित्रा नक्षत्रतर्फ बढ्छ।

rama sita ravana
श्लोक 10
संस्कृत

स पापो भव्यरूपेण तृणैः कूप इवावृतः।।3.46.10।। अतिष्ठत्प्रेक्ष्य वैदेहीं रामपत्निं यशस्विनीम्।

अङ्ग्रेजी

Just like a well is concealed by an overgrowth of grass, Ravana guised as a holy man stood looking at illustrious Sita, the wife of Rama.

हिन्दी

जैसे उगी हुई घास से कुआँ ढका रहता है, वैसे ही साधु के वेश में रावण राम की यशस्विनी पत्नी सीता को देखता खड़ा रहा।

नेपाली

जसरी उम्रेको घाँसले इनार ढाकिन्छ, त्यसै गरी साधुको भेषमा रावण रामकी यशस्विनी पत्नी सीतालाई हेर्दै उभिइरह्यो।

श्लोक 11
संस्कृत

शुभां रुचिरदन्तोष्ठीं पूर्णचन्द्रनिभाननाम्।।3.46.11।। आसीनां पर्णशालायां बाष्पशोकाभिपीडिताम्। स तां पद्मपलाशाक्षीं पीतकौशेयवासिनीम्।।3.46.12।। अभ्यगच्छत वैदेहीं दुष्टचेता निशाचरः।

अङ्ग्रेजी

The wicked demon came close to that auspicious princess from Videha sitting in the cottage Her face was like the full moon. Her teeth and lips were lovely. She was clad in yellow silk. Her eyes were like lotus petals tormented by tears of grief.

हिन्दी

वह दुष्ट राक्षस कुटी में बैठी विदेह की उस मंगलमयी राजकुमारी के समीप आया। उनका मुख पूर्ण चन्द्रमा के समान था। उनके दाँत और ओष्ठ मनोहर थे। वे पीत रेशमी वस्त्र पहने थीं। उनके नेत्र शोक के आँसुओं से पीड़ित कमलदल के समान थे।

नेपाली

त्यो दुष्ट राक्षस कुटीमा बसेकी विदेहकी त्यस मंगलमयी राजकुमारीको छेउमा आयो। उनको मुख पूर्ण चन्द्रमासमान थियो। उनका दाँत र ओठ मनोहर थिए। उनी पहेँलो रेशमी वस्त्र लगाएकी थिइन्। उनका आँखा शोकका आँसुले पीडित कमलदलसमान थिए।

श्लोक 12
संस्कृत

शुभां रुचिरदन्तोष्ठीं पूर्णचन्द्रनिभाननाम्।।3.46.11।। आसीनां पर्णशालायां बाष्पशोकाभिपीडिताम्। स तां पद्मपलाशाक्षीं पीतकौशेयवासिनीम्।।3.46.12।। अभ्यगच्छत वैदेहीं दुष्टचेता निशाचरः।

अङ्ग्रेजी

The wicked demon came close to that auspicious princess from Videha sitting in the cottage Her face was like the full moon. Her teeth and lips were lovely. She was clad in yellow silk. Her eyes were like lotus petals tormented by tears of grief.

हिन्दी

वह दुष्ट राक्षस कुटी में बैठी विदेह की उस मंगलमयी राजकुमारी के समीप आया। उनका मुख पूर्ण चन्द्रमा के समान था। उनके दाँत और ओष्ठ मनोहर थे। वे पीत रेशमी वस्त्र पहने थीं। उनके नेत्र शोक के आँसुओं से पीड़ित कमलदल के समान थे।

नेपाली

त्यो दुष्ट राक्षस कुटीमा बसेकी विदेहकी त्यस मंगलमयी राजकुमारीको छेउमा आयो। उनको मुख पूर्ण चन्द्रमासमान थियो। उनका दाँत र ओठ मनोहर थिए। उनी पहेँलो रेशमी वस्त्र लगाएकी थिइन्। उनका आँखा शोकका आँसुले पीडित कमलदलसमान थिए।

श्लोक 13
संस्कृत

स मन्मथशराविष्टो ब्रह्मघोषमुदीरयन्।।3.46.13।। अब्रवीत्प्रश्रितं वाक्यं रहिते राक्षसाधिपः।

अङ्ग्रेजी

Struck by the arrows of the god of love, that lord of the demons, chanting verses from the Vedas, humbly spoke these words to her in a solitary spot.

हिन्दी

कामदेव के बाणों से आहत उस राक्षसराज ने वेदमन्त्रों का उच्चारण करते हुए उस एकान्त स्थान में उनसे विनम्रता से ये वचन कहे।

नेपाली

कामदेवका बाणले आहत त्यस राक्षसराजले वेदमन्त्रको उच्चारण गर्दै त्यस एकान्त ठाउँमा उनलाई विनम्रतापूर्वक यी वचन भन्यो।

sita ravana
श्लोक 14
संस्कृत

तामुत्तमां स्त्रियं लोके पद्महीनामिव श्रियम्।।3.46.14।। विभ्राजमानां वपुषा रावणः प्रशशंस ह।

अङ्ग्रेजी

Sita was the most lovely lady of the world shining in beauty. She was like the goddess of wealth (Laxmi) without her lotus. Ravana praised her thus:

हिन्दी

सीता संसार की परम मनोहर स्त्री थीं, सौन्दर्य से देदीप्यमान। वे कमल के बिना लक्ष्मी के समान थीं। रावण ने उनकी इस प्रकार प्रशंसा की:

नेपाली

सीता संसारकी परम मनोहर स्त्री थिइन्, सौन्दर्यले देदीप्यमान। उनी कमलविनाकी लक्ष्मीसमान थिइन्। रावणले उनको यसरी प्रशंसा गर्‍यो:

श्लोक 15
संस्कृत

का त्वं काञ्चनवर्णाभे पीतकौशेयवासिनि।।3.46.15।। कमलानां शुभां मालां पद्मिनीव हि बिभ्रती।

अङ्ग्रेजी

Who are you with a golden complexion, clad in yellow silk, and looking like a lotuspond and wearing an auspicious lotus garland?

हिन्दी

स्वर्ण के वर्ण वाली, पीत रेशम पहने, कमलसरोवर के समान दिखती और मंगलमय कमलमाला धारण किए तुम कौन हो?

नेपाली

सुनको वर्ण भएकी, पहेँलो रेशम लगाएकी, कमलपोखरीसमान देखिने र मंगलमय कमलमाला धारण गरेकी तिमी को हौ?

श्लोक 16
संस्कृत

ह्रीः कीर्तिः श्रीश्शुभा लक्ष्मीरप्सरा वा शुभानने।।3.46.16।। भूतिर्वा त्वं वरारोहे रतिर्वा स्वैरचारिणी।

अङ्ग्रेजी

O lady with a beautiful face, with lovely thighs, are you 'hri', shyness personified? Are you the auspicious lovely Lakshmi, the goddess of wealth? Are you the goddess of fame? Are you an apsara? Are you Bhuti, the goddess of fortune? Or are you Rati, the goddess of love moving at your free will ?

हिन्दी

हे सुन्दर मुख और मनोहर जंघाओं वाली! क्या तुम साक्षात् लज्जा हो? क्या तुम मंगलमयी, मनोहर धनदात्री लक्ष्मी हो? क्या तुम कीर्ति की देवी हो? क्या तुम अप्सरा हो? क्या तुम भूति, सौभाग्य की देवी हो? अथवा क्या तुम स्वेच्छाचारिणी रति, प्रेम की देवी हो?

नेपाली

हे सुन्दर मुख र मनोहर तिघ्रा भएकी! के तिमी साक्षात् लज्जा हौ? के तिमी मंगलमयी, मनोहर धनदात्री लक्ष्मी हौ? के तिमी कीर्तिकी देवी हौ? के तिमी अप्सरा हौ? के तिमी भूति, सौभाग्यकी देवी हौ? वा के तिमी स्वेच्छाचारिणी रति, प्रेमकी देवी हौ?

श्लोक 17
संस्कृत

समाश्शिखरिणस्स्निग्धाः पाण्डुरा दशनास्तव।।3.46.17।। विशाले विमले नेत्रे रक्तान्ते कृष्णतारके।

अङ्ग्रेजी

Your teeth are even and pointed, white and beautiful.Your eyes are large and clear and sparkling with dark pupils with a red tinge at the corner.

हिन्दी

तुम्हारे दाँत सम और नुकीले, श्वेत और सुन्दर हैं। तुम्हारे नेत्र विशाल और निर्मल हैं, श्याम पुतलियों से चमकते और कोनों पर रक्तिम आभा लिए।

नेपाली

तिम्रा दाँत सम र चुच्चा, सेता र सुन्दर छन्। तिम्रा आँखा विशाल र निर्मल छन्, काला नानीले चम्कने र कुनामा रातो आभा लिएका।

श्लोक 18
संस्कृत

विशालं जघनं पीनमूरू करिकरोपमौ।।3.46.18।। एतावुपचितौ वृत्तौ संहतौ सम्प्रवल्गितौ। पीनोन्नतमुखौ कान्तौ स्निग्धौ तालफलोपमौ।।3.46.19।। मणिप्रवेकाभरणौ रुचिरौ ते पयोधरौ।

अङ्ग्रेजी

Your big hips are stout and strong, Your smooth thighs are like the trunk of an elephant, your breasts adorned with gems, are round and robust like palm fruits and drooping with heaviness with projected stiff nipples, shining and delightful, adding beauty.

हिन्दी

तुम्हारे विशाल नितम्ब पुष्ट और दृढ़ हैं। तुम्हारी चिकनी जंघाएँ हाथी की सूँड़ के समान हैं। रत्नों से अलंकृत तुम्हारे स्तन ताड़ के फलों के समान गोल और पुष्ट हैं, भार से झुके, उभरे कठोर चूचुकों वाले, चमकते और मनोहर, शोभा बढ़ाने वाले।

नेपाली

तिम्रा विशाल नितम्ब पुष्ट र दृढ छन्। तिम्रा चिल्ला तिघ्रा हात्तीको सुँडसमान छन्। रत्नले अलङ्कृत तिम्रा स्तन ताडका फलसमान गोला र पुष्ट छन्, भारले निहुरिएका, उठेका कडा चुचुरा भएका, चम्कने र मनोहर, शोभा बढाउने।

श्लोक 19
संस्कृत

विशालं जघनं पीनमूरू करिकरोपमौ।।3.46.18।। एतावुपचितौ वृत्तौ संहतौ सम्प्रवल्गितौ। पीनोन्नतमुखौ कान्तौ स्निग्धौ तालफलोपमौ।।3.46.19।। मणिप्रवेकाभरणौ रुचिरौ ते पयोधरौ।

अङ्ग्रेजी

Your big hips are stout and strong, Your smooth thighs are like the trunk of an elephant, your breasts adorned with gems, are round and robust like palm fruits and drooping with heaviness with projected stiff nipples, shining and delightful, adding beauty.

हिन्दी

तुम्हारे विशाल नितम्ब पुष्ट और दृढ़ हैं। तुम्हारी चिकनी जंघाएँ हाथी की सूँड़ के समान हैं। रत्नों से अलंकृत तुम्हारे स्तन ताड़ के फलों के समान गोल और पुष्ट हैं, भार से झुके, उभरे कठोर चूचुकों वाले, चमकते और मनोहर, शोभा बढ़ाने वाले।

नेपाली

तिम्रा विशाल नितम्ब पुष्ट र दृढ छन्। तिम्रा चिल्ला तिघ्रा हात्तीको सुँडसमान छन्। रत्नले अलङ्कृत तिम्रा स्तन ताडका फलसमान गोला र पुष्ट छन्, भारले निहुरिएका, उठेका कडा चुचुरा भएका, चम्कने र मनोहर, शोभा बढाउने।

श्लोक 20
संस्कृत

चारुस्मिते चारुदति चारुनेत्रे विलासिनि।।3.46.20।। मनो हरसि मे कान्ते नदी कूलमिवाम्भसा। करान्तमितमध्यासि सुकेशी संहतस्तनी।।3.46.21।।

अङ्ग्रेजी

O lady with an elegant smile, beautiful teeth, lovely eyes you are enticing.Your slender waist can be compassed by my fist.Your hair is beautiful and your large breasts are rubbing against each other.You are capturing my mind just as the flow of water in a river touches its banks.

हिन्दी

हे सुन्दर मुस्कान, सुन्दर दाँतों और मनोहर नेत्रों वाली! तुम मोहक हो। तुम्हारी पतली कटि मेरी मुट्ठी में समा सकती है। तुम्हारे केश सुन्दर हैं और तुम्हारे विशाल स्तन एक-दूसरे से रगड़ खाते हैं। तुम मेरा मन उसी प्रकार मोह रही हो जैसे नदी का जलप्रवाह अपने तटों को स्पर्श करता है।

नेपाली

हे सुन्दर मुस्कान, सुन्दर दाँत र मनोहर आँखा भएकी! तिमी मोहक छ्यौ। तिम्रो पातलो कम्मर मेरो मुठ्ठीमा अटाउन सक्छ। तिम्रा कपाल सुन्दर छन् र तिम्रा विशाल स्तन एकअर्कासँग घोटिन्छन्। तिमीले मेरो मन त्यसै गरी मोहिरहेकी छ्यौ जसरी नदीको जलप्रवाहले आफ्ना किनार छुन्छ।

श्लोक 21
संस्कृत

चारुस्मिते चारुदति चारुनेत्रे विलासिनि।।3.46.20।। मनो हरसि मे कान्ते नदी कूलमिवाम्भसा। करान्तमितमध्यासि सुकेशी संहतस्तनी।।3.46.21।।

अङ्ग्रेजी

O lady with an elegant smile, beautiful teeth, lovely eyes you are enticing.Your slender waist can be compassed by my fist.Your hair is beautiful and your large breasts are rubbing against each other.You are capturing my mind just as the flow of water in a river touches its banks.

हिन्दी

हे सुन्दर मुस्कान, सुन्दर दाँतों और मनोहर नेत्रों वाली! तुम मोहक हो। तुम्हारी पतली कटि मेरी मुट्ठी में समा सकती है। तुम्हारे केश सुन्दर हैं और तुम्हारे विशाल स्तन एक-दूसरे से रगड़ खाते हैं। तुम मेरा मन उसी प्रकार मोह रही हो जैसे नदी का जलप्रवाह अपने तटों को स्पर्श करता है।

नेपाली

हे सुन्दर मुस्कान, सुन्दर दाँत र मनोहर आँखा भएकी! तिमी मोहक छ्यौ। तिम्रो पातलो कम्मर मेरो मुठ्ठीमा अटाउन सक्छ। तिम्रा कपाल सुन्दर छन् र तिम्रा विशाल स्तन एकअर्कासँग घोटिन्छन्। तिमीले मेरो मन त्यसै गरी मोहिरहेकी छ्यौ जसरी नदीको जलप्रवाहले आफ्ना किनार छुन्छ।

श्लोक 22
संस्कृत

नैव देवी न गन्धर्वी न यक्षी न च किन्नरी। नैवंरूपा मया नारी दृष्टपूर्वा महीतले।।3.46.22।।

अङ्ग्रेजी

O beautiful lady I have not seen such a beauty earlier either among goddesses or among gandharavis, or yakshis or even among kinneris.

हिन्दी

हे सुन्दरी! ऐसा सौन्दर्य मैंने पहले न देवियों में देखा, न गन्धर्वियों में, न यक्षिणियों में, न किन्नरियों में ही।

नेपाली

हे सुन्दरी! यस्तो सौन्दर्य मैले पहिले न देवीहरूमा देखेँ, न गन्धर्वीहरूमा, न यक्षिणीहरूमा, न किन्नरीहरूमा नै।

श्लोक 23
संस्कृत

रूपमग्र्यं च लोकेषु सौकुमार्यं वयश्चते। इह वासश्च कान्तारे चित्तमुन्मादयन्ति मे।।3.46.23।।

अङ्ग्रेजी

You are the most beautiful among women in the world. With all your tenderness and youth you are living in this forlorn forest. This maddens my heart.

हिन्दी

तुम संसार की स्त्रियों में सर्वाधिक सुन्दर हो। अपनी समस्त सुकुमारता और यौवन के साथ तुम इस उजाड़ वन में रह रही हो। यह मेरे हृदय को उन्मत्त कर देता है।

नेपाली

तिमी संसारका स्त्रीहरूमा सर्वाधिक सुन्दर छ्यौ। आफ्नो समस्त सुकुमारता र यौवनसहित तिमी यस उजाड वनमा बसिरहेकी छ्यौ। यसले मेरो हृदय उन्मत्त पारिदिन्छ।

श्लोक 24
संस्कृत

सा प्रतिक्राम भद्रं ते नैवं वस्तुमिहार्हसि। राक्षसानामयं वासो घोराणां कामरूपिणाम्।।3.46.24।।

अङ्ग्रेजी

It is not safe for a lady like you to reside here. Move out at once. This is only fit for the dwelling of horrible demons who can change their form at will.

हिन्दी

तुम्हारे जैसी स्त्री के लिए यहाँ रहना सुरक्षित नहीं। तत्काल यहाँ से चलो। यह तो केवल उन भयंकर राक्षसों के निवास के योग्य है जो इच्छानुसार रूप बदल सकते हैं।

नेपाली

तिमीजस्ती स्त्रीका लागि यहाँ बस्नु सुरक्षित छैन। तत्कालै यहाँबाट हिँड। यो त केवल ती भयंकर राक्षसहरूको निवासयोग्य छ जसले इच्छाअनुसार रूप बदल्न सक्छन्।

श्लोक 25
संस्कृत

प्रासादाग्राणि रम्याणि नगरोपवनानि च। सम्पन्नानि सुगन्धीनि युक्तान्याचरितुं त्वया।।3.46.25।।

अङ्ग्रेजी

You deserve to stroll in the terraces of palaces, in beautiful, luxurious and fragrant city gardens.

हिन्दी

तुम प्रासादों की छतों पर, सुन्दर, विलासपूर्ण और सुगन्धित नगर-उद्यानों में विचरण करने योग्य हो।

नेपाली

तिमी प्रासादका छतमा, सुन्दर, विलासपूर्ण र सुगन्धित नगर-उद्यानमा विचरण गर्नयोग्य छ्यौ।

श्लोक 26
संस्कृत

वरं माल्यं वरं भोज्यं वरं वस्त्रं च शोभने। भर्तारं च वरं मन्ये त्वद्युक्तमसितेक्षणे।।3.46.26।।

अङ्ग्रेजी

O beautiful, blackeyed lady, I think you deserve the best of garlands, best of food, and clothes and a suitable husband.

हिन्दी

हे सुन्दरी, श्यामनयनी! मैं समझता हूँ कि तुम सर्वोत्तम मालाओं, सर्वोत्तम भोजन और वस्त्रों तथा उपयुक्त पति के योग्य हो।

नेपाली

हे सुन्दरी, कालो आँखा भएकी! म ठान्छु कि तिमी सर्वोत्तम माला, सर्वोत्तम भोजन र वस्त्र तथा उपयुक्त पतिको योग्य छ्यौ।

श्लोक 27
संस्कृत

का त्वं भवसि रुद्राणां मरुतां वा वरानने। वसूनां वा वरावोहे देवता प्रतिभासि मे।।3.46.27।।

अङ्ग्रेजी

O best of women O lady with beautiful buttocks can you be one of the Rudras or Maruts or Vasus? To me, you appear like a goddess.

हिन्दी

हे स्त्रियों में श्रेष्ठ! हे सुन्दर नितम्बों वाली! क्या तुम रुद्रों, मरुतों अथवा वसुओं में से कोई हो? मुझे तो तुम देवी प्रतीत होती हो।

नेपाली

हे स्त्रीहरूमा श्रेष्ठ! हे सुन्दर नितम्ब भएकी! के तिमी रुद्र, मरुत् वा वसुमध्ये कोही हौ? मलाई त तिमी देवी प्रतीत हुन्छ्यौ।

श्लोक 28
संस्कृत

नेह गच्छन्ति गन्धर्वा न देवा न च किन्नराः। राक्षसानामयं वासः कथं नु त्वमिहागता।।3.46.28।।

अङ्ग्रेजी

Neither gandharvas, nor kinnaras, nor gods move here. This is only a dwelling place for the demons. How did you come here ?

हिन्दी

यहाँ न गन्धर्व आते हैं, न किन्नर, न देवता। यह केवल राक्षसों का निवासस्थान है। तुम यहाँ कैसे आईं?

नेपाली

यहाँ न गन्धर्व आउँछन्, न किन्नर, न देवता। यो केवल राक्षसहरूको निवासस्थान हो। तिमी यहाँ कसरी आयौ?

श्लोक 29
संस्कृत

इह शाखामृगास्सिंहा द्वीपिव्याघ्रमृगास्तथा। ऋक्षास्तरक्षवः कङ्काः कथं तेभ्यो न बिभ्यसि।।3.46.29।।

अङ्ग्रेजी

There are monkeys, lions, panthers, tigers, hyenas, bears, kanka birds and other wild animals here. How is it that you are not afraid of them?

हिन्दी

यहाँ वानर, सिंह, चीते, व्याघ्र, लकड़बग्घे, भालू, कंक पक्षी और अन्य वन्य पशु हैं। यह कैसे कि तुम उनसे भयभीत नहीं होतीं?

नेपाली

यहाँ वाँदर, सिंह, चितुवा, बाघ, हुँडार, भालु, कङ्क पक्षी र अन्य वन्य पशु छन्। यो कसरी कि तिमी तिनीसँग डराउँदिनौ?

श्लोक 30
संस्कृत

मदान्वितानां घोराणां कुञ्जराणां तरस्विनाम्। कथमेका महारण्ये न बिभेषि वरानने।।3.46.30।।

अङ्ग्रेजी

O Charming lady how is it that although alone you are not afraid of the dreadful, swift, powerful wild animals like elephants in rut ?

हिन्दी

हे मनोहर स्त्री! यह कैसे कि अकेली होकर भी तुम मदमत्त हाथियों जैसे भयंकर, वेगवान्, शक्तिशाली वन्य पशुओं से भयभीत नहीं होतीं?

नेपाली

हे मनोहर स्त्री! यो कसरी कि एक्ली भएर पनि तिमी मदमत्त हात्तीजस्ता भयंकर, वेगवान्, शक्तिशाली वन्य पशुसँग डराउँदिनौ?

श्लोक 31
संस्कृत

कासि कस्य कुतश्चित्त्वं किं निमित्तं च दण्डकान्। एका चरसि कल्याणि घोरान्राक्षससेवितान्।।3.46.31।।

अङ्ग्रेजी

Who are you, O auspicious lady ? Who are your people? Why are you here? From where have you come? For what reason are you going about alone in this fierce Dandaka tract, inhabited by demons?

हिन्दी

हे मंगलमयी! तुम कौन हो? तुम्हारे स्वजन कौन हैं? तुम यहाँ क्यों हो? तुम कहाँ से आई हो? किस कारण से तुम राक्षसों से बसे इस उग्र दण्डकप्रदेश में अकेली घूम रही हो?

नेपाली

हे मंगलमयी! तिमी को हौ? तिम्रा नातेदार को हुन्? तिमी यहाँ किन छ्यौ? तिमी कहाँबाट आयौ? कुन कारणले तिमी राक्षसहरूले बसेको यस उग्र दण्डकप्रदेशमा एक्लै घुमिरहेकी छ्यौ?

sita ravana
श्लोक 32
संस्कृत

इति प्रशस्ता वैदेही रावणेन दुरात्मना। द्विजातिवेशेण हि तं दृष्ट्वा रावणमागतम्।।3.46.32।। सर्वैरतिथिसत्कारैः पूजयामास मैथिली।

अङ्ग्रेजी

Seeing Ravana, a villain in the guise of a brahmin praising her, Sita, the princess of Videha, honoured him with all hospitality.

हिन्दी

ब्राह्मण के वेश में उस दुष्ट रावण को अपनी प्रशंसा करते देखकर विदेहराजकुमारी सीता ने पूर्ण आतिथ्य से उसका सम्मान किया।

नेपाली

ब्राह्मणको भेषमा त्यस दुष्ट रावणलाई आफ्नो प्रशंसा गर्दै गरेको देखेर विदेहराजकुमारी सीताले पूर्ण आतिथ्यले उसको सम्मान गरिन्।

श्लोक 33
संस्कृत

उपनीयासनं पूर्वं पाद्येनाभिनिमन्त्र्य च।।3.46.33।। अब्रवीत्सिद्धमित्येव तदा तं सौम्यदर्शनम्।

अङ्ग्रेजी

She offered the handsome guest a seat first and then water for washing his feet with, and then invited him for food.

हिन्दी

उन्होंने उस सुन्दर अतिथि को पहले आसन दिया, फिर पाद प्रक्षालन के लिए जल, और तब उसे भोजन के लिए आमन्त्रित किया।

नेपाली

उनले त्यस सुन्दर अतिथिलाई पहिले आसन दिइन्, अनि खुट्टा धुनका लागि पानी, र तब उसलाई भोजनका लागि निम्त्याइन्।

sita
श्लोक 34
संस्कृत

द्विजातिवेषेण समीक्ष्य मैथिली समागतं पात्रकुसुम्भधारिणम्। अशक्यमुद्वेष्टुमपायदर्शनम् न्यमन्त्रयद्ब्राह्मणवत्तदाङ्गना।।3.46.34।।

अङ्ग्रेजी

Sita, being a lady, was unable to doubt him since he came in the guise of a brahmin, holding a bottlegourd and a begging bowl. Without knowing his illintention she invited him in, mistaking him for a brahmin.

हिन्दी

स्त्री होने के कारण सीता उस पर सन्देह न कर सकीं, क्योंकि वह तुम्बी और भिक्षापात्र लिए ब्राह्मण के वेश में आया था। उसका दुरभिप्राय न जानते हुए उन्होंने उसे ब्राह्मण समझकर भीतर आमन्त्रित किया।

नेपाली

स्त्री भएकाले सीताले उसमाथि सन्देह गर्न सकिनन्, किनभने ऊ तुम्बा र भिक्षापात्र लिएर ब्राह्मणको भेषमा आएको थियो। उसको दुरभिप्राय नजान्दै उनले उसलाई ब्राह्मण ठानेर भित्र निम्त्याइन्।

श्लोक 35
संस्कृत

इयं बृसी ब्राह्मण काममास्यतामिदं च पाद्यं प्रतिगृह्यतामिति। इदं च सिद्धं वनजातमुत्तमं त्वदर्थमव्यग्रमिहोपभुज्यताम्।।3.46.35।।

अङ्ग्रेजी

O brahmin, here is the seat for you. Feel free to sit. Here is water to wash your feet with. This is the best of food for you collected from the forest. Please partake this without hesitation.

हिन्दी

हे ब्राह्मण! यह रहा आपके लिए आसन। निःसंकोच बैठिए। यह रहा पाद प्रक्षालन के लिए जल। यह वन से एकत्र किया गया आपके लिए उत्तम भोजन है। कृपया बिना संकोच इसे ग्रहण कीजिए।

नेपाली

हे ब्राह्मण! यो रह्यो तपाईंका लागि आसन। नसङ्कोची बस्नुहोस्। यो रह्यो खुट्टा धुनका लागि पानी। यो वनबाट सङ्कलन गरिएको तपाईंका लागि उत्तम भोजन हो। कृपया सङ्कोचविना यो ग्रहण गर्नुहोस्।

ravana
श्लोक 36
संस्कृत

निमन्त्र्यमाणः प्रतिपूर्णभाषिणीं नरेन्द्रपत्नीं प्रसमीक्ष्य मैथिलीम्। प्रसह्य तस्याहरणे धृतं मनः समर्पयत्स्वात्मवधाय रावणः।।3.46.36।।

अङ्ग्रेजी

Ravana was observing the princess from Mithila, wife of a king inviting him and speaking to him in cordial manner. Looking at her, he resolved to abduct her forcibly, inviting his own death.

हिन्दी

रावण मिथिला की उस राजकुमारी, एक राजा की पत्नी को उसे आमन्त्रित करते और सौहार्दपूर्वक बोलते देख रहा था। उन्हें देखकर उसने अपनी ही मृत्यु को आमन्त्रित करते हुए उनका बलपूर्वक अपहरण करने का निश्चय किया।

नेपाली

रावणले मिथिलाकी त्यस राजकुमारी, एक राजाकी पत्नीलाई उसलाई निम्त्याउँदै र सौहार्दपूर्वक बोल्दै गरेको हेरिरहेको थियो। उनलाई हेरेर उसले आफ्नै मृत्युलाई निम्त्याउँदै उनको बलपूर्वक अपहरण गर्ने निश्चय गर्‍यो।

rama sita lakshmana valmiki
श्लोक 37
संस्कृत

ततः सुवेषं मृगयागतं पतिं प्रतीक्षमाणा सहलक्ष्मणं तदा। विवीक्षमाणा हरितं ददर्श तन्महद्वनं नैव तु रामलक्ष्णौ।।3.46.37।।

अङ्ग्रेजी

Sita looked out for the beautiful figure of Rama who had gone to hunt the deer along with Lakshmana. Waiting eagerly for her husband, she only saw the vast stretch of green forest but not Rama and Lakshmana. इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये अरण्यकाण्डे षट्चत्वारिंशस्सर्गः।। Thus ends the fortysixth sarga of Aranyakanda of the holy Ramayana the first epic composed by sage Valmiki.

हिन्दी

सीता लक्ष्मण सहित मृग का आखेट करने गए राम की सुन्दर आकृति की प्रतीक्षा में देख रही थीं। अपने पति की उत्सुकता से प्रतीक्षा करती उन्हें केवल हरे वन का विशाल विस्तार दिखा, राम और लक्ष्मण नहीं। इस प्रकार महर्षि वाल्मीकि रचित आदिकाव्य श्रीमद्रामायण के अरण्यकाण्ड का षट्चत्वारिंश सर्ग समाप्त हुआ।

नेपाली

सीता लक्ष्मणसहित मृगको आखेट गर्न गएका रामको सुन्दर आकृतिको प्रतीक्षामा हेरिरहेकी थिइन्। आफ्ना पतिको उत्सुकतासाथ प्रतीक्षा गर्दै उनले केवल हरियो वनको विशाल विस्तार देखिन्, राम र लक्ष्मण होइन। यसरी महर्षि वाल्मीकिद्वारा रचित आदिकाव्य श्रीमद्रामायणको अरण्यकाण्डको छयालीसौँ सर्ग समाप्त भयो।