अध्याय 22

द्रोणको युद्ध

देखाउनुहोस्:
दृश्य:
dhritarashtra
श्लोक 1 धृतराष्ट्र उवाच · धृतराष्ट्र सोध्छन्
संस्कृत

धृतराष्ट्र उवाच भारद्वाजेन भग्नेषु पाण्डवेषु महामृधे। पञ्चालेषु च सर्वेषु कच्चिदन्योऽभ्यवर्तत॥

अङ्ग्रेजी

Dhritarashtra said When in that fierce fight, the son of Bharadvaja had shattered the host of the Pandavas and the Panchalas, did any one else approach him for battle?

हिन्दी

धृतराष्ट्र ने कहा — जब उस घोर युद्ध में भरद्वाजपुत्र ने पाण्डवों और पाञ्चालों की सेना को छिन्न-भिन्न कर दिया, तब क्या कोई और उनसे युद्ध करने के लिए उनके समीप गया?

नेपाली

धृतराष्ट्रले भने — जब त्यस घोर युद्धमा भरद्वाजपुत्रले पाण्डव र पाञ्चालहरूको सेनालाई छिन्नभिन्न पारे, तब के अरू कोही उनीसँग युद्ध गर्न उनको नजिक गयो?

sanjaya duryodhana drona
श्लोक 2
संस्कृत

आर्यो युद्धे मतिं कृत्वा क्षत्रियाणां यशस्करीम्। असेवितां कापुरुषैः सेवितां पुरुषर्षभैः॥ स हि वीरोन्नतः शूरो यो भग्नेषु निवर्तते। अहो नासीत् पुमान् कश्चिद् दृष्ट्वा द्रोणं व्यवस्थितम्॥ जृम्भमाणमिव व्याघ्र प्रभिन्नमिव कुञ्जरम्। त्यजन्तमाहवे प्राणान् संनद्धं चित्रयोधिनम्॥ महेश्वासं नरव्याघ्रं द्विषतां भयवर्धनम्। कृतज्ञं सत्यनिरतं दुर्योधनहितैषिणम्॥ भारद्वाजं तथानीके दृष्ट्वा शूरूवस्थितम्। के शूराः संन्यवर्तन्त तन्ममाचक्ष्व संजय॥

अङ्ग्रेजी

Alas, seeing Drona stationed in battle, like an yawning tiger or an elephant with rent temples prepared to sacrifice his life in light, clad in coat of mail, proficient in all modes of warfare, that illustrious bowman, that foremost of men, that producer of apprehensions in his enemies, grateful, devoted to truth, always desirous of doing good to Duryodhana, alas seeing him stationed at the head of his forces, did any one meet him with a praiseworthy determination for fight, determination that invests Kshatriyas with renown, that cowards cannot form and that distinguishes the foremost of men? Relate to me, O Sanjaya. Who were those heroic warriors, that encountered the son of Bharadvaja, seeing him stationed at the head of his army?

हिन्दी

हाय! द्रोण को युद्ध में जँभाई लेते सिंह अथवा मद बहाते हाथी के समान स्थित देखकर — जो युद्ध में अपने प्राण न्योछावर करने को उद्यत थे, कवच पहने हुए थे, युद्ध की समस्त विधाओं में निपुण थे, वे यशस्वी धनुर्धर, वे नरश्रेष्ठ, अपने शत्रुओं में भय उत्पन्न करनेवाले, कृतज्ञ, सत्यनिष्ठ और सदा दुर्योधन का हित चाहनेवाले — हाय, उन्हें अपनी सेनाओं के आगे खड़े देखकर क्या कोई उनसे उस प्रशंसनीय संकल्प के साथ भिड़ा, जो संकल्प क्षत्रियों को कीर्ति देता है, जिसे कायर धारण नहीं कर सकते और जो नरश्रेष्ठों को पहचान देता है? हे सञ्जय, मुझे बताओ। वे कौन-से वीर योद्धा थे जो भरद्वाजपुत्र को अपनी सेना के आगे स्थित देखकर उनसे भिड़े?

नेपाली

हाय! द्रोणलाई युद्धमा हाई काढ्ने बाघ अथवा मद बगाउने हात्तीझैँ स्थित देखेर — जो युद्धमा आफ्ना प्राण अर्पण गर्न उद्यत थिए, कवच लगाएका थिए, युद्धका सम्पूर्ण विधामा निपुण थिए, ती यशस्वी धनुर्धर, ती नरश्रेष्ठ, आफ्ना शत्रुहरूमा भय उत्पन्न गर्ने, कृतज्ञ, सत्यनिष्ठ र सधैँ दुर्योधनको हित चाहने — हाय, उनलाई आफ्ना सेनाहरूको अगाडि उभिएको देखेर के कोही उनीसँग त्यस प्रशंसनीय सङ्कल्पका साथ भिड्यो, जुन सङ्कल्पले क्षत्रियलाई कीर्ति दिन्छ, जुन कायरहरूले धारण गर्न सक्दैनन् र जसले नरश्रेष्ठहरूलाई चिनाउँछ? हे सञ्जय, मलाई बताऊ। ती कुन-कुन वीर योद्धा थिए जो भरद्वाजपुत्रलाई आफ्नो सेनाको अगाडि स्थित देखेर उनीसँग भिडे?

sanjaya drona
श्लोक 3 सञ्जय उवाच · सञ्जय सुनाउँछन्
संस्कृत

संजय उवाच तान् दृष्ट्वा चलितान् संख्ये प्रणुन्नान् द्रोणसायकैः। पञ्चालान् पाण्डवान् मत्स्यान् सृञ्जयांश्चेदिकेकयान्॥ द्रोणचापविमुक्तेन शरौघेणाशुहारिणा। सिन्धोरिव महौघेन द्वियमाणान् यथा प्लवान्॥ कौरवाः सिंहनादेन नानावाद्यस्वनेन च। रथद्विपनरांश्चैव सर्वतः समवारयन्॥

अङ्ग्रेजी

Sanjaya said Sceing the Panchalas, the Pandavas, the Matsyas, the Srinjayas, the Chedis and the Kekayas, fly from the field having been broken in their ranks by the shafts of Drona. Seeing them thus routed by those thick showers of swift-falling arrows discharged from the bow of Drona, like frail barks driven adrift by the surging bellows of the mighty main. The Kauravas uttering many loud war-cries and with the sound of many other musical instruments, impeded the fight of the chariots, the elephants and the men (of the hostile host) on all sides.

हिन्दी

सञ्जय ने कहा — पाञ्चाल, पाण्डव, मत्स्य, सृञ्जय, चेदि और केकयों को द्रोण के बाणों से अपनी पंक्तियाँ टूट जाने पर रणभूमि से भागते देखकर — उन्हें द्रोण के धनुष से छोड़ी गई शीघ्रगामी बाणों की उन घनी वर्षाओं से वैसे ही छिन्न-भिन्न हुआ देखकर, जैसे महासागर की उमड़ती लहरों से दुर्बल नौकाएँ बहा दी जाती हैं — कौरवों ने अनेक ऊँचे रणनाद तथा नाना वाद्यों के शब्दों के साथ (शत्रुसेना के) रथों, हाथियों और मनुष्यों की गति को चारों ओर से रोक दिया।

नेपाली

सञ्जयले भने — पाञ्चाल, पाण्डव, मत्स्य, सृञ्जय, चेदि र केकयहरूलाई द्रोणका बाणले आफ्ना पङ्क्ति भाँचिएपछि रणभूमिबाट भागिरहेको देखेर — उनीहरूलाई द्रोणको धनुषबाट छोडिएका शीघ्रगामी बाणका ती बाक्ला वर्षाले त्यसरी नै छिन्नभिन्न भएको देखेर, जसरी महासागरका उर्लंदा छालले दुर्बल डुङ्गाहरू बगाइन्छन् — कौरवहरूले अनेक उच्च रणनाद तथा नाना वाद्यका शब्दसहित (शत्रुसेनाका) रथ, हात्ती र मानिसहरूको गति चारै तिरबाट रोकिदिए।

duryodhana karna
श्लोक 4
संस्कृत

तान् पश्यन् सैन्यमध्यस्थो राजा स्वजनसंवृतः। दुर्योधनोऽब्रवीत् कर्णे प्रहृष्टः प्रहसन्निव॥

अङ्ग्रेजी

Beholding them (the routed army), king Duryodhana standing in the midst of his own troops and surrounded by his own kinsmen greatly delighted, smilingly said these words to Karna.

हिन्दी

उन्हें (भागती हुई सेना को) देखकर अपनी सेनाओं के मध्य में खड़े और अपने बन्धुजनों से घिरे राजा दुर्योधन ने अत्यन्त हर्षित होकर मुस्कराते हुए कर्ण से ये वचन कहे।

नेपाली

उनीहरूलाई (भागिरहेको सेनालाई) देखेर आफ्ना सेनाहरूको बीचमा उभिएका र आफ्ना बन्धुजनले घेरिएका राजा दुर्योधनले अत्यन्त हर्षित भई मुस्कुराउँदै कर्णलाई यी वचन भने।

duryodhana drona
श्लोक 5
संस्कृत

दुर्योधन उवाच पश्य राधेय पञ्चालान् प्रणुन्नान् द्रोणसायकैः। सिंहेनेव मृगान् वन्यां स्त्रासितान् दृढधन्वना॥

अङ्ग्रेजी

Duryodhana said Behold, O son of Radha, the ranks of the Panchalas shattered by the shafts of Drona, the resolute bowman, like a herd of wild deer frightened by a lion.

हिन्दी

दुर्योधन ने कहा — हे राधापुत्र, देखो — दृढ़प्रतिज्ञ धनुर्धर द्रोण के बाणों से पाञ्चालों की पंक्तियाँ वैसे ही छिन्न-भिन्न हो गई हैं, जैसे सिंह से भयभीत वन्य मृगों का झुण्ड।

नेपाली

दुर्योधनले भने — हे राधापुत्र, हेर — दृढप्रतिज्ञ धनुर्धर द्रोणका बाणले पाञ्चालहरूका पङ्क्ति त्यसरी नै छिन्नभिन्न भएका छन्, जसरी सिंहसँग भयभीत वन्य मृगको बथान।

drona
श्लोक 6
संस्कृत

नैते जातु पुनयुद्धमीहेयुरिति मे मतिः। यथा तु भग्ना द्रोणेन वातेनेव महाद्रुमाः॥

अङ्ग्रेजी

Meseems they will never again seek to fight, in as much as they are now broken by Drona like mighty trees broken by the tempest.

हिन्दी

मुझे लगता है कि वे फिर कभी युद्ध की इच्छा नहीं करेंगे, क्योंकि द्रोण ने उन्हें आँधी से टूटे विशाल वृक्षों के समान तोड़ डाला है।

नेपाली

मलाई लाग्छ कि तिनीहरूले फेरि कहिल्यै युद्धको इच्छा गर्नेछैनन्, किनभने द्रोणले तिनीहरूलाई आँधीले भाँचिएका विशाल रूखझैँ भाँचिदिएका छन्।

drona
श्लोक 7
संस्कृत

अर्धमानाः शरैरेते रुक्मपुजैर्महात्मना। पथा नैकेन गच्छन्ति धूर्णमानास्ततस्ततः॥

अङ्ग्रेजी

Afflicted by the gold-winged shafts of the ilustrious Drona, they are flying away by diverse paths; and they seem to whirl round and round.

हिन्दी

यशस्वी द्रोण के स्वर्णपंखवाले बाणों से पीड़ित होकर वे नाना मार्गों से भाग रहे हैं; और वे चक्कर काटते-से प्रतीत होते हैं।

नेपाली

यशस्वी द्रोणका सुनका प्वाँख भएका बाणले पीडित भई तिनीहरू नाना मार्गबाट भागिरहेका छन्; र तिनीहरू घुमिरहेजस्ता देखिन्छन्।

drona
श्लोक 8
संस्कृत

संनिरुद्धाश्च कौरव्यैोणेन च महात्मना। एतेऽन्ये मण्डलीभूताः पावकेनेव कुञ्जराः॥

अङ्ग्रेजी

Impeded by the Kauravas and by the highsoulcd Drona, they are huddling together, like a herd of elephants encompassed in conflagration.

हिन्दी

कौरवों तथा महात्मा द्रोण द्वारा रोके जाकर वे एक-दूसरे से सटकर वैसे ही जमा हो रहे हैं, जैसे दावानल से घिरा हाथियों का झुण्ड।

नेपाली

कौरवहरू तथा महात्मा द्रोणद्वारा रोकिएर तिनीहरू एकअर्कासँग टाँसिएर त्यसरी नै जम्मा भइरहेका छन्, जसरी डढेलोले घेरिएको हात्तीको बथान।

drona
श्लोक 9
संस्कृत

भ्रमरैरिव चाविष्टा द्रोणस्य निशितैः शरैः। अन्योन्यं समलीयन्त पलायनपरायणा:॥

अङ्ग्रेजी

Like a tree penetrated by a cluster of bees, they are being pierced by the keen-pointed arrows of Drona; they are huddling together as they are hastening away from the field of battle.

हिन्दी

भ्रमरों के समूह से बिंधे वृक्ष के समान वे द्रोण के तीक्ष्ण नोकवाले बाणों से बेधे जा रहे हैं; रणभूमि से भागते हुए वे एक-दूसरे से सट रहे हैं।

नेपाली

भमराका समूहले छेडिएको रूखझैँ तिनीहरू द्रोणका तीखो टुप्पो भएका बाणले छेडिँदै छन्; रणभूमिबाट भाग्दै तिनीहरू एकअर्कासँग टाँसिँदै छन्।

karna
श्लोक 10
संस्कृत

एष भीमो महाक्रोधी हीनः पाण्डवसृञ्जयैः। मदीयैरावृतो योधैः कर्ण नन्दयतीव माम्॥

अङ्ग्रेजी

O Karna, there the highly enraged Bhimia, forsaken by the Pandavas and the Srinjayas and surrounded by my own warriors, affords great joy to me.

हिन्दी

हे कर्ण, वहाँ अत्यन्त क्रुद्ध भीम, पाण्डवों और सृञ्जयों से छोड़ा हुआ और मेरे ही योद्धाओं से घिरा हुआ, मुझे बड़ा हर्ष दे रहा है।

नेपाली

हे कर्ण, त्यहाँ अत्यन्त क्रुद्ध भीम, पाण्डव र सृञ्जयहरूबाट छोडिएका र मेरै योद्धाहरूले घेरिएका, मलाई ठूलो हर्ष दिइरहेका छन्।

drona
श्लोक 11
संस्कृत

व्यक्तं द्रोणमयं लोकमद्य पश्यति दुर्मतिः। निराशो जीवितानूनमद्य राज्याच्च पाण्डवः॥

अङ्ग्रेजी

With certitude, that foo! today beholds the world full of Drona. Surely that son of Pandu a has today become hopeless of his life and his kingdom.

हिन्दी

निश्चय ही वह मूर्ख आज संसार को द्रोणमय देख रहा है। निश्चय ही उस पाण्डुपुत्र ने आज अपने प्राणों और राज्य दोनों की आशा छोड़ दी है।

नेपाली

निश्चय नै त्यो मूर्खले आज संसारलाई द्रोणमय देखिरहेको छ। निश्चय नै ती पाण्डुपुत्रले आज आफ्ना प्राण र राज्य दुवैको आशा छोडिसकेका छन्।

karna
श्लोक 12
संस्कृत

कर्ण उवाच नैष जातु महाबाहुर्जीवनाहवमुत्सृजेत्। न चेमान् पुरुषव्याघ्र सिंहनादान् सहिष्यति॥

अङ्ग्रेजी

Karna said Never will this mighty-armed hero abandon fighting so long life will remain in him; nor will this foremost of men brook the car-cries of others.

हिन्दी

कर्ण ने कहा — जब तक इस महाबाहु वीर में प्राण रहेंगे, तब तक यह युद्ध कभी नहीं छोड़ेगा; और न ही यह नरश्रेष्ठ दूसरों के रणनाद सह सकेगा।

नेपाली

कर्णले भने — जबसम्म यी महाबाहु वीरमा प्राण रहन्छ, तबसम्म यिनले युद्ध कहिल्यै छोड्नेछैनन्; न त यी नरश्रेष्ठले अरूका रणनाद सहनेछन्।

श्लोक 13
संस्कृत

न चापि पाण्डवा युद्धे भज्येरन्निति मे मतिः। शूराश्च बलवन्तश्च कृतास्त्रा युद्धदुर्मदाः॥

अङ्ग्रेजी

I think also, that the Pandavas, brave. endued with might, learned in the use of weapons and invincible in battle, will never be routed in battle.

हिन्दी

मेरा यह भी विचार है कि वीर, बलसम्पन्न, अस्त्रविद्या के ज्ञाता और युद्ध में अजेय पाण्डव कभी युद्ध में परास्त नहीं होंगे।

नेपाली

मेरो यो पनि विचार छ कि वीर, बलसम्पन्न, अस्त्रविद्याका ज्ञाता र युद्धमा अजेय पाण्डवहरू कहिल्यै युद्धमा परास्त हुनेछैनन्।

श्लोक 14
संस्कृत

विषाग्निद्यूतसंक्लेशान् वनवासं च पाण्डवाः। स्मरमाणा न हास्यन्ति संग्राममिति मे मतिः॥

अङ्ग्रेजी

Remembering the woes inflicted on them by our attempts at poisoning ard burning them and by our defeating them at dice, as also bearing in mind the hardships they had to undergo in their exile in the woods, the Pandavas, I think, will never abandon battle.

हिन्दी

विष देने और जलाने के हमारे प्रयत्नों से तथा द्यूत में उन्हें हराने से उन पर पड़े दुःखों को स्मरण करके, और वनवास में उन्हें जो कष्ट भोगने पड़े उन्हें मन में रखकर, मेरा विचार है, पाण्डव कभी युद्ध नहीं छोड़ेंगे।

नेपाली

विष दिने र जलाउने हाम्रा प्रयत्नबाट तथा द्यूतमा उनीहरूलाई हराएर उनीहरूमाथि परेका दुःख सम्झेर, र वनवासमा उनीहरूले भोग्नुपरेका कष्ट मनमा राखेर, मेरो विचार छ, पाण्डवहरूले कहिल्यै युद्ध छोड्नेछैनन्।

kunti
श्लोक 15
संस्कृत

निवृत्तो हि महाबाहुरमितौजा वृकोदरः। वरान् वरान् हि कौन्तेयो रथोदारान् हनिष्यति॥

अङ्ग्रेजी

Already the mighty-armed Vrikodara of immeasurable prowess, has turned back; this son of Kunti will now certainly slay many foremost of our car-warriors.

हिन्दी

अप्रमेय पराक्रमी महाबाहु वृकोदर पहले ही लौट चुका है; यह कुन्तीपुत्र अब निश्चय ही हमारे अनेक श्रेष्ठ महारथियों का वध करेगा।

नेपाली

अप्रमेय पराक्रमी महाबाहु वृकोदर पहिले नै फर्किसकेका छन्; यी कुन्तीपुत्रले अब निश्चय नै हाम्रा अनेक श्रेष्ठ महारथीहरूको वध गर्नेछन्।

श्लोक 16
संस्कृत

असिना धनुषा शक्त्या हयैर्नागैर्नरै रथैः। आयसेन च दण्डेन वातान् वातान् हनिष्यति॥

अङ्ग्रेजी

He will slay crowds upon crowds of our host, using his sword, bow, darts, iron mace and horses, elephants, men and chariots as implements for striking.

हिन्दी

वह अपनी तलवार, धनुष, भाले, लौहगदा तथा घोड़ों, हाथियों, मनुष्यों और रथों को प्रहार के साधन बनाकर हमारी सेना के समूह-के-समूह मार डालेगा।

नेपाली

उनले आफ्नो तरबार, धनुष, भाला, फलामे गदा तथा घोडा, हात्ती, मानिस र रथहरूलाई प्रहारका साधन बनाएर हाम्रो सेनाका समूहका समूह मारिदिनेछन्।

satyaki
श्लोक 17
संस्कृत

तमेनमनुवर्तन्ते सात्यकिप्रमुखा रथाः। पञ्चालाः केकया मत्स्याः पाण्डवाश्च विशेषतः॥

अङ्ग्रेजी

Car-warriors headed by Satyaki and the Panchalas, the Kekayas, the Matsyas and specially the Pandavas, are following him (in battle).

हिन्दी

सात्यकि के नेतृत्व में महारथी तथा पाञ्चाल, केकय, मत्स्य और विशेषकर पाण्डव (युद्ध में) उसके पीछे-पीछे चल रहे हैं।

नेपाली

सात्यकिको नेतृत्वमा महारथीहरू तथा पाञ्चाल, केकय, मत्स्य र विशेष गरी पाण्डवहरू (युद्धमा) उनको पछिपछि चलिरहेका छन्।

bhima
श्लोक 18
संस्कृत

शूराश्च बलवन्तश्च विक्रान्ताश्च महारथाः। विनिघ्नन्तश्च भीमेन संरब्धेनाभिचोदिताः॥

अङ्ग्रेजी

Those mighty car-warriors, brave, endued with strength and prowess, are again urged on to battle, by the wrathful Bhima.

हिन्दी

वे महारथी, वीर, बल और पराक्रम से सम्पन्न, क्रोध से भरे भीम द्वारा फिर युद्ध के लिए प्रेरित किए जा रहे हैं।

नेपाली

ती महारथीहरू, वीर, बल र पराक्रमले सम्पन्न, क्रोधले भरिएका भीमद्वारा फेरि युद्धका लागि प्रेरित गरिँदै छन्।

drona
श्लोक 19
संस्कृत

ते द्रोणमभिवर्तन्ते सर्वतः कुरुपुङ्गवाः । वृकोदरं परीप्सन्तः सूर्यमभ्रगणा इव॥

अङ्ग्रेजी

Those foreinost of the Kurus desirous of supporting Vrikodara and surrounding Drona on all sides, like the clouds surrounding the sun.

हिन्दी

वे श्रेष्ठ योद्धा वृकोदर की सहायता करने की इच्छा से द्रोण को चारों ओर से वैसे ही घेर रहे हैं, जैसे मेघ सूर्य को घेरते हैं।

नेपाली

ती श्रेष्ठ योद्धाहरू वृकोदरको सहायता गर्ने इच्छाले द्रोणलाई चारै तिरबाट त्यसरी नै घेरिरहेका छन्, जसरी बादलले सूर्यलाई घेर्छन्।

drona
श्लोक 20
संस्कृत

एकायनगता ह्येते पीडयेयुर्यतव्रतम्। अरक्ष्यमाणं शलभा यथा दीपं मुमूर्षवः॥

अङ्ग्रेजी

Inspired with a singleness of purpose, they will surely afflict the unprotected Drona of resolute vows, like flights of insects about to die afflicting a burning lamp.

हिन्दी

एक ही उद्देश्य से प्रेरित होकर वे दृढ़व्रत और असहाय द्रोण को निश्चय ही पीड़ित करेंगे, जैसे मरने को उद्यत कीट-पतंगों के झुण्ड जलते हुए दीपक को पीड़ित करते हैं।

नेपाली

एउटै उद्देश्यले प्रेरित भई तिनीहरूले दृढव्रत र असहाय द्रोणलाई निश्चय नै पीडित पार्नेछन्, जसरी मर्न उद्यत किरा-पुतलीका बथानले बलिरहेको दियोलाई पीडित पार्छन्।

श्लोक 21
संस्कृत

असंशयं कृतास्त्राश्च पर्याप्ताश्चापि वारणे। अतिभारमहं मन्ये भारद्वाजे समाहितम्॥

अङ्ग्रेजी

Accomplished in the use of weapons, certainly they are capable of encountering the son of Bharadvaja. I consider the burden now devolving on him to be very heavy.

हिन्दी

अस्त्रों के प्रयोग में निपुण वे निश्चय ही भरद्वाजपुत्र से भिड़ने में समर्थ हैं। मैं समझता हूँ कि अब उन पर पड़ा भार अत्यन्त गुरु है।

नेपाली

अस्त्रको प्रयोगमा निपुण तिनीहरू निश्चय नै भरद्वाजपुत्रसँग भिड्न समर्थ छन्। म ठान्दछु कि अब उनीमाथि परेको भार अत्यन्त गह्रौँ छ।

drona
श्लोक 22
संस्कृत

शीघ्रमनुगमिष्यामो यत्र द्रोणो व्यवस्थितः। कोका इव महानागं मा वै हन्युर्यतव्रतम्॥

अङ्ग्रेजी

Let us then swiftly repair to the spot where Drona is stationed. Let not the Pandavas slay Drona, like a pack of wolves slaying a mighty elephant.

हिन्दी

अतः हम शीघ्र ही उस स्थान पर चलें जहाँ द्रोण स्थित हैं। कहीं ऐसा न हो कि पाण्डव द्रोण को वैसे ही मार डालें जैसे भेड़ियों का झुण्ड किसी विशाल हाथी को मार डालता है।

नेपाली

त्यसैले हामी चाँडै त्यस स्थानमा जाऔँ जहाँ द्रोण स्थित छन्। कतै यस्तो नहोस् कि पाण्डवहरूले द्रोणलाई त्यसरी नै मारिदिऊन् जसरी ब्वाँसाहरूको बथानले कुनै विशाल हात्तीलाई मारिदिन्छ।

sanjaya duryodhana drona
श्लोक 23
संस्कृत

राधेयस्य वचः श्रुत्वा राजा दुर्योधनस्ततः। भ्रातृभिः सहितो राजन् प्रायाद् द्रोणरथं प्रति॥

अङ्ग्रेजी

Sanjaya said O monarch, hearing the words of the son of Radha, king Duryodhana, with his brothers rushed where the car of Drona was.

हिन्दी

सञ्जय ने कहा — हे राजन्, राधापुत्र के वचन सुनकर राजा दुर्योधन अपने भाइयों सहित वहाँ दौड़ा जहाँ द्रोण का रथ था।

नेपाली

सञ्जयले भने — हे राजन्, राधापुत्रका वचन सुनेर राजा दुर्योधन आफ्ना भाइहरूसहित त्यहाँ दौडे जहाँ द्रोणको रथ थियो।

drona
श्लोक 24
संस्कृत

तत्रारावो महानासीदेकं द्रोणं जिघांसताम्। पाण्डवानां निवृत्तानां नानावणैर्हयोत्तमैः॥

अङ्ग्रेजी

Then there arose a mighty uproar caused by the Pandava warriors, who actuated by the desire for slaying the unsupported Drona had all returned to the field, riding on best steeds of various colours.

हिन्दी

तब पाण्डव योद्धाओं का महान् कोलाहल उठा, जो असहाय द्रोण के वध की इच्छा से नाना रंगों के उत्तम घोड़ों पर सवार होकर सब-के-सब रणभूमि में लौट आए थे।

नेपाली

तब पाण्डव योद्धाहरूको ठूलो कोलाहल उठ्यो, जो असहाय द्रोणको वधको इच्छाले नाना रङका उत्तम घोडामा सवार भई सबै रणभूमिमा फर्किएका थिए।