महाभारत

भरतवंशको महाकाव्य, नौ खण्डमा

व्यास-रचित महाभारत — संसारको सबैभन्दा विशाल महाकाव्य — कुरुवंशको उत्तराधिकार, पाण्डवहरूको वनवास, कुरुक्षेत्रको अठार दिनको युद्ध, र त्यसपछि धर्ममाथि दिइएको सुदीर्घ उपदेशको कथा भन्छ। यो संस्करणले संस्कृत मूलसँगै अङ्ग्रेजी अनुवाद प्रस्तुत गर्छ, नौ खण्डमा।

पुस्तकहरू

1 315 अध्यायहरू

खण्ड 1 — आदि र सभा पर्व

आरम्भ र सभा-भवन

कुरुवंशको उत्पत्ति, पाण्डव र कौरवहरूको प्रतिद्वन्द्विता, लाक्षागृहको दाह, द्रौपदीको विवाह र इन्द्रप्रस्थको स्थापना — त्यसपछि राजसूय यज्ञ र त्यो द्यूतक्रीडा जसमा पाण्डवहरूले आफ्नो राज्य गुमाए।
2 315 अध्यायहरू

खण्ड 2 — वन पर्व

वनको पर्व

वनमा बाह्र वर्षको प्रवास: अर्जुनको दिव्यास्त्र-यात्रा, तीर्थयात्राहरू, र भित्र गाँसिएका महान् कथाहरू — नल र दमयन्ती, रामोपाख्यान, सावित्री, तथा यक्षका प्रश्न।
3 266 अध्यायहरू

खण्ड 3 — विराट र उद्योग पर्व

अज्ञातवासको वर्ष र असफल सन्धि

विराटको दरबारमा छद्मवेशमा बिताइएको तेह्रौँ वर्ष र कीचकको वध; त्यसपछि दूत-प्रेषण, कृष्णको शान्ति-यात्रा, र सन्धिका सबै प्रयत्न असफल भएपछि दुवै सेनाको संगठन।
4 124 अध्यायहरू

खण्ड 4 — भीष्म पर्व

पहिलो दस दिन — र भगवद्गीता

पृथ्वीको भूगोल, दुवै सेनाका बीच भनिएको भगवद्गीता, र भीष्मको सेनापतित्वमा युद्धका पहिलो दस दिन, जसको अन्त्य शरशय्यामा पितामहको पतनसँग हुन्छ।
5 203 अध्यायहरू

खण्ड 5 — द्रोण पर्व

द्रोणको सेनापतित्व

द्रोण सेनापति बन्छन्: चक्रव्यूह र अभिमन्युको वध, जयद्रथविरुद्ध अर्जुनको प्रतिज्ञा, रात्रि-युद्ध, घटोत्कचको पतन, र अन्ततः स्वयं द्रोणको वध।
6 206 अध्यायहरू

खण्ड 6 — कर्ण, शल्य, सौप्तिक र स्त्री पर्व

युद्धको अन्त्य र रातको आक्रमण

कर्णको सेनापतित्व र अर्जुनको हातबाट उनको वध, शल्यको एक दिन, भीम र दुर्योधनको गदा-युद्ध, सुतिरहेको शिविरमा अश्वत्थामाको संहार, र रणभूमिमा नारीहरूको विलाप।
7 173 अध्यायहरू

खण्ड 7 — शान्ति पर्व (1)

राजधर्म र आपद्धर्ममा भीष्म

विजयबाट खिन्न युधिष्ठिरलाई भीष्मले शरशय्याबाट उपदेश दिन्छन्: राजाका कर्तव्य (राजधर्म) र विपत्ति-कालमा अनुमत आचरण (आपद्धर्म)।
8 192 अध्यायहरू

खण्ड 8 — शान्ति पर्व (2)

मोक्षधर्म — मुक्तिको उपदेश

महाकाव्यको सबैभन्दा विस्तृत दार्शनिक भाग: सांख्य र योग, आत्माको स्वरूप, संन्यास, र मोक्षको मार्गमा भीष्मले भनेका अनेक कथाहरू।
9 316 अध्यायहरू

खण्ड 9 — अनुशासनदेखि स्वर्गारोहण पर्वसम्म

अन्तिम उपदेश र महाप्रस्थान

भीष्मको अन्तिम उपदेश र उनको देहत्याग, अश्वमेध यज्ञ र अनुगीता, वृद्ध राजाको वनगमन, यादवहरूको विनाश, पाण्डवहरूको अन्तिम यात्रा, र स्वर्गारोहण।