अध्याय 107

सात्यकिको युद्ध

देखाउनुहोस्:
दृश्य:
sanjaya
श्लोक 1 सञ्जय उवाच · सञ्जय सुनाउँछन्
संस्कृत

संजय उवाच बृहत्क्षत्रमथायान्तं कैकेयं दृढविक्रमम्। क्षेमधूतिर्महाराज विव्याधोरसि मार्गणैः॥

अङ्ग्रेजी

Sanjaya said Then, O mighty monarch, Kshemadhurti, with numerous shafts pierced the advancing Brihatkshatra, that valorous prince of the Kekayas, on the breast.

हिन्दी

सञ्जय ने कहा — हे महाराज, तब क्षेमधूर्ति ने असंख्य बाणों से आगे बढ़ते हुए केकयों के पराक्रमी राजकुमार बृहत्क्षत्र को छाती पर बींधा।

नेपाली

सञ्जयले भने — हे महाराज, तब क्षेमधूर्तिले असङ्ख्य बाणले अगाडि बढिरहेका केकयहरूका पराक्रमी राजकुमार बृहत्क्षत्रलाई छातीमा बिँधे।

drona
श्लोक 2
संस्कृत

बृहत्क्षत्रस्तु तं राजा नवत्या नतपर्वणाम्। अजघ्ने त्वरितो राजन् द्रोणानीकबिभित्सया॥

अङ्ग्रेजी

Thereupon king Brihatkshatra, O monarch, desirous of breaking Drona's array, quickly pierced Kshemadhurti with ninety shafts of depressed knots.

हिन्दी

हे राजन्, इस पर द्रोण के व्यूह को भेदने के इच्छुक राजा बृहत्क्षत्र ने शीघ्र ही नीची गाँठवाले नब्बे बाणों से क्षेमधूर्ति को बींधा।

नेपाली

हे राजन्, यसमा द्रोणको व्यूह भेद्न इच्छुक राजा बृहत्क्षत्रले चाँडै नै होचो गाँठ भएका नब्बे बाणले क्षेमधूर्तिलाई बिँधे।

श्लोक 3
संस्कृत

क्षेमधूर्तिस्तु संक्रुद्धः कैकेयस्य महात्मनः। धनुचिच्छेद भल्लेन पीतेन निशितेन ह॥

अङ्ग्रेजी

Thereat Kshemadhurti excited the highest pitch of fury, cut-off the bow of the illustrious ruler of the Kekayas with a welltempered and well-sharpened arrow.

हिन्दी

इस पर क्रोध की चरम सीमा तक उत्तेजित क्षेमधूर्ति ने भली-भाँति गढ़े और भली-भाँति तेज किए हुए एक बाण से यशस्वी केकयराज का धनुष काट डाला।

नेपाली

यसमा क्रोधको चरम सीमासम्म उत्तेजित क्षेमधूर्तिले राम्ररी बनाइएको र राम्ररी उधिनिएको एउटा बाणले यशस्वी केकयराजको धनु काटिदिए।

श्लोक 4
संस्कृत

अथैनं छिन्नधन्वानं शरेणानतपर्वणा। विव्याध समरे तूर्णं प्रवरं सर्वधन्विनाम्॥

अङ्ग्रेजी

Then having cut-off his bow, he pierced that foremost wielder of the bow quickly in that battle with shafts of depressed knots.

हिन्दी

फिर उनका धनुष काटकर उन्होंने उस युद्ध में नीची गाँठवाले बाणों से उन धनुर्धरश्रेष्ठ को शीघ्र बींध डाला।

नेपाली

अनि उनको धनु काटेर उनले त्यस युद्धमा होचो गाँठ भएका बाणले ती धनुर्धरश्रेष्ठलाई चाँडै बिँधे।

श्लोक 5
संस्कृत

अथान्यद् धनुरादाय बृहत्क्षत्रो हसन्निव। व्यश्वसूतरथं चक्रे क्षेमधूति महारथम्॥

अङ्ग्रेजी

After this Brihatkshatra smilingly taking up another bow deprived the mighty car-warrior Kshemadhurti of the use of his car, steed and charioteer.

हिन्दी

इसके पश्चात् बृहत्क्षत्र ने मुसकराते हुए दूसरा धनुष उठाकर महारथी क्षेमधूर्ति को उनके रथ, अश्वों और सारथि के उपयोग से वञ्चित कर दिया।

नेपाली

यसपछि बृहत्क्षत्रले मुस्कुराउँदै अर्को धनु उठाएर महारथी क्षेमधूर्तिलाई उनका रथ, अश्व र सारथिको उपयोगबाट वञ्चित पारिदिए।

श्लोक 6
संस्कृत

ततोऽपरेण भल्लेन पीतेन निशितेन च। जहार नृपतेः कायाच्छिरो ज्वलितकुण्डलम्॥

अङ्ग्रेजी

Thereafter with a well-sharpened and welltempered arrow he severed from the trunk of that king his head graced with resplendent earrings. to

हिन्दी

तत्पश्चात् भली-भाँति तेज किए और भली-भाँति गढ़े हुए एक बाण से उन्होंने उस राजा का देदीप्यमान कुण्डलों से सुशोभित सिर उनके धड़ से काट डाला।

नेपाली

त्यसपछि राम्ररी उधिनिएको र राम्ररी बनाइएको एउटा बाणले उनले ती राजाको देदीप्यमान कुण्डलले सुशोभित टाउको उनको धड़बाट काटिदिए।

श्लोक 7
संस्कृत

तच्छिन्नं सहसा तस्य शिरः कुञ्चितमूर्धजम्। सकिरीटं महीं प्राप्य बभौ ज्योतिरिवाम्बरात्॥

अङ्ग्रेजी

That head graced with curling locks and a beautiful diadem, suddenly cut-off, fell on the earth and shone like a meteor dropped down from the heavens.

हिन्दी

घुँघराले केशों तथा सुन्दर किरीट से सुशोभित वह सिर सहसा कटकर पृथ्वी पर गिर पड़ा और स्वर्ग से टूटकर गिरे उल्कापिण्ड के समान चमका।

नेपाली

घुँग्रिएका कपाल तथा सुन्दर किरीटले सुशोभित त्यो टाउको अचानक काटिएर पृथ्वीमा खस्यो र स्वर्गबाट टुटेर खसेको उल्कापिण्डझैँ चम्कियो।

arjuna
श्लोक 8
संस्कृत

तं निहत्य रणे हृष्टो बृहत्क्षत्रो महारथः। सहसाभ्यपतत् सैन्यं तावकं पार्थकारणात्॥

अङ्ग्रेजी

Thus having slain his adversary, the mighty car-warrior Brihatkshatra became filled with delight; and he rushed quickly upon your troops, desirous of doing good to the Parthas.

हिन्दी

इस प्रकार अपने प्रतिद्वन्द्वी का वध करके महारथी बृहत्क्षत्र हर्ष से भर उठे; और पार्थों का हित करने की इच्छा से वे शीघ्रता से आपकी सेनाओं पर टूट पड़े।

नेपाली

यसरी आफ्नो प्रतिद्वन्द्वीको वध गरेर महारथी बृहत्क्षत्र हर्षले भरिए; अनि पार्थहरूको हित गर्ने इच्छाले उनी हतारिँदै तपाईंका सेनाहरूमाथि जाइलागे।

drona
श्लोक 9
संस्कृत

धृष्टकेतुं तथाऽऽयान्तं द्रोणहेतोः पराक्रमी। वीरधन्वा महेष्वासो वारयामास भारत॥

अङ्ग्रेजी

The fierce bowman, Viradhanvan endued with great prowess, began, O Bharata, to oppose Dhristaketu proceeding against Drona.

हिन्दी

हे भारत, महान् पराक्रम से सम्पन्न प्रचण्ड धनुर्धर वीरधन्वा द्रोण की ओर बढ़ते धृष्टकेतु का सामना करने लगे।

नेपाली

हे भारत, महान् पराक्रमले सम्पन्न प्रचण्ड धनुर्धर वीरधन्वा द्रोणतिर बढिरहेका धृष्टकेतुको सामना गर्न थाले।

श्लोक 10
संस्कृत

तौ परस्परमासाद्य शरदंष्ट्रौ तरस्विनौ। शरैरनेकसाहौरन्योन्यमभिजघ्नतुः॥

अङ्ग्रेजी

Those two warriors, having arrows for their teeth and endued with activity, meeting each other began to strike each other with many thousand shafts.

हिन्दी

बाण जिनके दाँत थे तथा जो सक्रियता से सम्पन्न थे — वे दोनों योद्धा एक-दूसरे से भिड़कर अनेक सहस्र बाणों से एक-दूसरे पर प्रहार करने लगे।

नेपाली

बाण जसका दाँत थिए तथा जो सक्रियताले सम्पन्न थिए — ती दुवै योद्धा एकअर्कासँग भिडेर अनेक हजार बाणले एकअर्कामाथि प्रहार गर्न थाले।

श्लोक 11
संस्कृत

तावुभौ नरशार्दूलौ युयुधाते परस्परम्। महावने तीव्रमदौ वारणाविव यूथयौ॥

अङ्ग्रेजी

Then those two foremost of inen fought on with each other like two elephant leaders in rut, in a deep wood.

हिन्दी

तब वे दोनों पुरुषश्रेष्ठ किसी गहन वन में दो मदमत्त यूथपति गजराजों के समान एक-दूसरे से लड़ते रहे।

नेपाली

तब ती दुवै पुरुषश्रेष्ठ कुनै गहन वनमा दुई मदमत्त यूथपति गजराजझैँ एकअर्कासँग लडिरहे।

श्लोक 12
संस्कृत

गिरिगह्वरमासाद्य शार्दूलाविव रोषितौ। युयुधाते महावीर्यो परस्परजिघांसया॥

अङ्ग्रेजी

Then those two heroes endued with great prowess fought with each other out of desire for slaying each other, like two ferocious tigers fighting inside a mountain cave.

हिन्दी

तब महान् पराक्रम से सम्पन्न वे दोनों वीर एक-दूसरे का वध करने की इच्छा से किसी पर्वत की गुफा के भीतर लड़ते दो हिंस्र बाघों के समान एक-दूसरे से लड़े।

नेपाली

तब महान् पराक्रमले सम्पन्न ती दुवै वीर एकअर्काको वध गर्ने इच्छाले कुनै पर्वतको गुफाभित्र लडिरहेका दुई हिंस्रक बाघझैँ एकअर्कासँग लडे।

श्लोक 13
संस्कृत

तद् युद्धमासीत् तुमुलं प्रेक्षणीयं विशाम्पते। सिद्धचारणसंघानां विस्मयाद्भुतदर्शनम्॥

अङ्ग्रेजी

That awful fight, O ruler of men, indeed became a sight to look at; and Siddhas and Charanas, by thousands witnessed it with eyes expanded in wonder.

हिन्दी

हे नरेश्वर, वह भयङ्कर युद्ध सचमुच देखने योग्य दृश्य बन गया; और सहस्रों की संख्या में सिद्धों तथा चारणों ने विस्मय से फैली आँखों से उसे देखा।

नेपाली

हे नरेश्वर, त्यो भयङ्कर युद्ध साँच्चै हेर्नयोग्य दृश्य बन्यो; र हजारौँको सङ्ख्यामा सिद्ध तथा चारणहरूले विस्मयले फैलिएका आँखाले त्यो हेरे।

श्लोक 14
संस्कृत

वीरधन्वा ततः क्रुद्धो धृष्टकेतोः शरासनम्। द्विघा चिच्छेद भल्लेन प्रहसनिनव भारत॥

अङ्ग्रेजी

Then, O Bharata, Viradhanva excited with rage smilingly cut-off the bow of Dhristaketu in twain with a broad-headed shaft.

हिन्दी

हे भारत, तब क्रोध से उत्तेजित वीरधन्वा ने मुसकराते हुए चौड़े फलवाले एक बाण से धृष्टकेतु का धनुष दो टुकड़ों में काट डाला।

नेपाली

हे भारत, तब क्रोधले उत्तेजित वीरधन्वाले मुस्कुराउँदै चौडा फल भएको एउटा बाणले धृष्टकेतुको धनु दुई टुक्रा पारेर काटिदिए।

श्लोक 15
संस्कृत

तदुत्सृज्य धनुश्छिन्नं चेदिराजो महारथः। शक्ति जग्राह विपुलां हेमदण्डामयस्मयीम्॥

अङ्ग्रेजी

Thereupon that mighty car-warrior the ruler of the Chedis, leaving aside the severed bow took up a huge lance of golden staff and iron head.

हिन्दी

इस पर महारथी चेदिराज ने कटे हुए धनुष को एक ओर रखकर स्वर्ण के दण्ड तथा लोहे के फलवाली एक विशाल शक्ति उठा ली।

नेपाली

यसमा महारथी चेदिराजले काटिएको धनु एकातिर राखेर सुनको दण्ड तथा फलामको फल भएको एउटा विशाल शक्ति उठाए।

श्लोक 16
संस्कृत

तां तु शक्तिं महावीर्यां दोामायम्य भारत। चिक्षेप सहसा यत्तो वीरधन्वरथं प्रति॥

अङ्ग्रेजी

Then, O Bharata, balancing the lance of fierce energy with both his hands, he hurled it quickly at the car of Viradhanva.

हिन्दी

हे भारत, तब प्रचण्ड तेजवाली उस शक्ति को अपने दोनों हाथों से सन्तुलित करके उन्होंने उसे शीघ्र ही वीरधन्वा के रथ पर फेंका।

नेपाली

हे भारत, तब प्रचण्ड तेज भएको त्यस शक्तिलाई आफ्ना दुवै हातले सन्तुलित पारेर उनले त्यसलाई चाँडै नै वीरधन्वाको रथमाथि फ्याँके।

श्लोक 17
संस्कृत

तया तु वीरघातिन्या शक्त्या त्वभिहतो भृशम्। निर्भिन्नहृदयस्तूर्णं निपपात रथान्महीम्॥

अङ्ग्रेजी

Wounded sore with that lance capable of killing all creatures, the latter with his heart rent open, quickly fell down on the Earth from his car.

हिन्दी

समस्त प्राणियों का वध करने में समर्थ उस शक्ति से गहरे घायल होकर वे हृदय फटा हुआ लिए शीघ्र ही अपने रथ से पृथ्वी पर गिर पड़े।

नेपाली

सम्पूर्ण प्राणीको वध गर्न समर्थ त्यस शक्तिले गहिरो घाइते भई उनी हृदय च्यातिएको अवस्थामा चाँडै नै आफ्नो रथबाट पृथ्वीमा ढले।

श्लोक 18
संस्कृत

तस्मिन् विनिहते वीरे त्रैगर्तानां महारथे। बलं तेऽभज्यत विभो पाण्डवेयैः समन्ततः॥

अङ्ग्रेजी

When that heroic and mighty car-warrior of the Trigarttas had been slain, O master, your army was completely broken and routed by the Pandavas.

हिन्दी

हे स्वामी, त्रिगर्तों के उस वीर तथा महारथी के मारे जाने पर आपकी सेना पाण्डवों द्वारा पूर्णतया तोड़ दी गई और छिन्न-भिन्न कर दी गई।

नेपाली

हे स्वामी, त्रिगर्तहरूका ती वीर तथा महारथी मारिएपछि तपाईंको सेना पाण्डवहरूद्वारा पूर्ण रूपमा भाँचियो र छिन्नभिन्न पारियो।

sahadeva
श्लोक 19
संस्कृत

सहदेवे ततः षष्टिं सायकान् दुर्मुखोऽक्षिपत्। ननाद च महानादं तर्जयन् पाण्डवं रणे॥

अङ्ग्रेजी

Durmukha then hurled sixty shafts at Sahadeva and he uttered a loud war-cry defying in that battle that son of Pandu.

हिन्दी

तब दुर्मुख ने सहदेव पर साठ बाण फेंके और उस युद्ध में उन पाण्डुपुत्र को ललकारते हुए ऊँचा रणघोष किया।

नेपाली

तब दुर्मुखले सहदेवमाथि साठी बाण फ्याँके र त्यस युद्धमा ती पाण्डुपुत्रलाई ललकार्दै उच्च रणघोष गरे।

श्लोक 20
संस्कृत

माद्रेयस्तु ततः क्रुद्धो दुर्मुखं च शितैः शरैः। भ्राता भ्रातरमायान्तं विव्याध प्रहसन्निव॥

अङ्ग्रेजी

Thereupon the son of Madri excited with rage, smilingly pierced the advancing Durmukha, with many sharp arrows, the brother striking the brother.

हिन्दी

इस पर क्रोध से उत्तेजित माद्रीपुत्र ने मुसकराते हुए आगे बढ़ते दुर्मुख को अनेक तीक्ष्ण बाणों से बींधा — भाई भाई पर प्रहार करता हुआ।

नेपाली

यसमा क्रोधले उत्तेजित माद्रीपुत्रले मुस्कुराउँदै अगाडि बढिरहेका दुर्मुखलाई अनेक तीखा बाणले बिँधे — दाजुभाइले दाजुभाइमाथि प्रहार गर्दै।

sahadeva
श्लोक 21
संस्कृत

तं रणे रभसं दृष्ट्वा सहदेवं महाबलम्। दुर्मुखो नवभिर्बाणैस्ताडयामास भारत॥

अङ्ग्रेजी

Then beholding the mighty Durmukha fight with fury, Sahadeva struck him, O Bharata, with nine arrows.

हिन्दी

हे भारत, तब महाबली दुर्मुख को क्रोधपूर्वक युद्ध करते देखकर सहदेव ने उन पर नौ बाणों से प्रहार किया।

नेपाली

हे भारत, तब महाबली दुर्मुखलाई क्रोधपूर्वक युद्ध गरिरहेको देखेर सहदेवले उनीमाथि नौ बाणले प्रहार गरे।

श्लोक 22
संस्कृत

दुर्मुखस्य तु भल्लेन छित्त्वा केतुं महाबलः। जघान चतुरो वाहांश्चतुर्भिनिशितैः शरैः॥

अङ्ग्रेजी

Then that mighty hero, cutting off with a broad-headed shaft the standard of Durmukha, slew his four steeds with four arrows of great sharpness.

हिन्दी

तब उन महाबली वीर ने चौड़े फलवाले एक बाण से दुर्मुख की ध्वजा काटकर अत्यन्त तीक्ष्ण चार बाणों से उनके चारों अश्वों का वध कर दिया।

नेपाली

तब ती महाबली वीरले चौडा फल भएको एउटा बाणले दुर्मुखको ध्वजा काटेर अत्यन्त तीखा चार बाणले उनका चारै अश्वको वध गरिदिए।

श्लोक 23
संस्कृत

अथापरेण भल्लेन पीतेन निशितेन हा चिच्छेद सारथेः कायाच्छिरो ज्वलितकुण्डलम्॥

अङ्ग्रेजी

Then with another well-tempered and sharpened shaft, he severed the head of his charioteer from his trunk, head that was graced with effulgent ear-rings.

हिन्दी

फिर भली-भाँति गढ़े और तेज किए हुए दूसरे बाण से उन्होंने उनके सारथि का देदीप्यमान कुण्डलों से सुशोभित सिर उसके धड़ से काट डाला।

नेपाली

अनि राम्ररी बनाइएको र उधिनिएको अर्को बाणले उनले उनका सारथिको देदीप्यमान कुण्डलले सुशोभित टाउको उसको धड़बाट काटिदिए।

sahadeva
श्लोक 24
संस्कृत

क्षुरप्रेण च तीक्ष्णेन कौरव्यस्य महद् धनुः। सहदेवो रणे छित्त्वा तं च विव्याध पञ्चभिः॥

अङ्ग्रेजी

Cutting off with a sharp razor-headed arrow the mighty bow of the Kuru-descendant, Sahadeva pierced him with five arrows.

हिन्दी

एक तीक्ष्ण क्षुरप्र बाण से उन कुरुवंशी का विशाल धनुष काटकर सहदेव ने उन्हें पाँच बाणों से बींधा।

नेपाली

एउटा तीखो क्षुरप्र बाणले ती कुरुवंशीको विशाल धनु काटेर सहदेवले उनलाई पाँच बाणले बिँधे।

श्लोक 25
संस्कृत

हताश्वं तु रथं त्यक्त्वा दुर्मुखो विमनास्तदा। आरुरोह रथं राजन् निरमित्रस्य भारत॥

अङ्ग्रेजी

Thereupon the cheerless Durmukha leaving that chariot of which the horses had been slain, ascended, O king, upon the car of Niramitra.

हिन्दी

हे राजन्, इस पर खिन्न दुर्मुख उस रथ को छोड़कर, जिसके अश्व मारे जा चुके थे, निरामित्र के रथ पर चढ़ गए।

नेपाली

हे राजन्, यसमा खिन्न दुर्मुख त्यो रथ छाडेर, जसका अश्व मारिइसकेका थिए, निरामित्रको रथमा चढे।

sahadeva
श्लोक 26
संस्कृत

सहदेवस्ततः क्रुद्धो निरमित्रं महाहवे। जघान पृतनामध्ये भल्लेन परवीरहा॥

अङ्ग्रेजी

Thereat the enraged Sahadeva, that slayer of hostile heroes, in that fierce battle, slew Niramitra with a broad-headed shaft, O prince.

हिन्दी

हे राजकुमार, इस पर उस भयङ्कर युद्ध में क्रुद्ध शत्रुवीरसंहारक सहदेव ने चौड़े फलवाले एक बाण से निरामित्र का वध कर दिया।

नेपाली

हे राजकुमार, यसमा त्यस भयङ्कर युद्धमा क्रुद्ध शत्रुवीरसंहारक सहदेवले चौडा फल भएको एउटा बाणले निरामित्रको वध गरिदिए।

श्लोक 27
संस्कृत

स पपात रथोपस्थानिरमित्रो जनेश्वरः। त्रिगर्तराजस्य सुतो व्यथयंस्तव वाहिनीम्॥

अङ्ग्रेजी

Then Niramitra that son of the Trigartta king, fell down from the terrace of his car, afflicting your troops with woe.

हिन्दी

तब त्रिगर्तराज के पुत्र निरामित्र आपकी सेनाओं को शोक से पीड़ित करते हुए अपने रथ के मञ्च से गिर पड़े।

नेपाली

तब त्रिगर्तराजका पुत्र निरामित्र तपाईंका सेनालाई शोकले पीडित पार्दै आफ्नो रथको मञ्चबाट ढले।

sahadeva
श्लोक 28
संस्कृत

तं तु हत्वा महाबाहुः सहदेवो व्यरोचत। यथा दाशरथी रामः खरं हत्वा महाबलम्॥

अङ्ग्रेजी

Slaying him, the mighty-armed Sahadeva shone like Dasharatha's son Rama after he had killed the mighty Rakshasas Khara.

हिन्दी

उनका वध करके महाबाहु सहदेव वैसे ही शोभा पाने लगे जैसे महाराक्षस खर का वध करने के पश्चात् दशरथ के पुत्र राम शोभा पाए थे।

नेपाली

उनको वध गरेर महाबाहु सहदेव त्यसै गरी शोभा पाउन थाले जसरी महाराक्षस खरको वध गरेपछि दशरथका पुत्र रामले शोभा पाएका थिए।

श्लोक 29
संस्कृत

हाहाकारो महानासीत् त्रिगर्तानां जनेश्वर। राजपुत्रं हतं दृष्ट्वा निरमित्रं महारथम्॥

अङ्ग्रेजी

O ruler of men, beholding the son of their king, the mighty car-warrior Niramitra slain, the Trigarttas uttered loud cries of 'Oh and Alas.'

हिन्दी

हे नरेश्वर, अपने राजा के पुत्र, महारथी निरामित्र को मारा गया देखकर त्रिगर्तों ने "ओह" और "हाय" की ऊँची चीत्कारें कीं।

नेपाली

हे नरेश्वर, आफ्ना राजाका पुत्र, महारथी निरामित्रलाई मारिएको देखेर त्रिगर्तहरूले "ओहो" र "हाय" का उच्च चीत्कार गरे।

vikarna nakula
श्लोक 30
संस्कृत

नकुलस्ते सुतं राजन् विकर्णे पृथुलोचनम्। मुहूर्ताज्जितवाँल्लोके तदद्भुतमिवाभवत्॥

अङ्ग्रेजी

O king, Nakula then vanquished in a moment your son Vikarna of expanded eyes; that indeed seemed marvellous, Oking.

हिन्दी

हे राजन्, तब नकुल ने क्षणभर में ही आपके फैली आँखोंवाले पुत्र विकर्ण को परास्त कर दिया; हे राजन्, यह सचमुच अद्भुत प्रतीत हुआ।

नेपाली

हे राजन्, तब नकुलले क्षणभरमै तपाईंका फैलिएका आँखा भएका पुत्र विकर्णलाई परास्त गरिदिए; हे राजन्, यो साँच्चै अद्भुत प्रतीत भयो।

satyaki
श्लोक 31
संस्कृत

सात्यकिं व्याघ्रदत्तस्तु शरैः संनतपर्वभिः। चक्रेऽदृश्यं साश्वसूतं सध्वजं पृतनान्तरे॥

अङ्ग्रेजी

Then in the midst of the troops Vyaghradatta rendered Satyaki, his horses, charioteer and and standard, invisible, with numerous shafts of depressed knots.

हिन्दी

तब सेनाओं के बीच व्याघ्रदत्त ने नीची गाँठवाले असंख्य बाणों से सात्यकि को, उनके अश्वों, सारथि और ध्वजा सहित अदृश्य कर दिया।

नेपाली

तब सेनाहरूको बीचमा व्याघ्रदत्तले होचो गाँठ भएका असङ्ख्य बाणले सात्यकिलाई, उनका अश्व, सारथि र ध्वजासहित अदृश्य पारिदिए।

श्लोक 32
संस्कृत

तान् निवार्य शराशूरः शैनेयः कृतहस्तवत्। साश्वसूतध्वजं बाणैर्व्याघ्रदत्तमपातयत्॥

अङ्ग्रेजी

Then the heroic grandson of Sini baffling those arrows like one accomplished in the art of fighting, felled with his arrows Vyaghradatta together with his horses, charioteer and standard.

हिन्दी

तब युद्धकला में निपुण पुरुष के समान उन बाणों को विफल करते हुए वीर शिनिपौत्र ने अपने बाणों से व्याघ्रदत्त को उनके अश्वों, सारथि और ध्वजा सहित गिरा दिया।

नेपाली

तब युद्धकलामा निपुण पुरुषझैँ ती बाणलाई विफल पार्दै वीर शिनिनातिले आफ्ना बाणले व्याघ्रदत्तलाई उनका अश्व, सारथि र ध्वजासहित ढालिदिए।

satyaki
श्लोक 33
संस्कृत

कुमारे निहते तस्मिन् मागधस्य सुते प्रभो। मागधाः सर्वतो यत्ता युयुधानमुपाद्रवन्॥

अङ्ग्रेजी

Upon the fall of their prince the Magadhas, strive their best assailed Yuyudhana, O king.

हिन्दी

हे राजन्, अपने राजकुमार के गिरने पर मगधों ने अपनी पूरी शक्ति लगाते हुए युयुधान पर आक्रमण किया।

नेपाली

हे राजन्, आफ्ना राजकुमार ढलेपछि मगधहरूले आफ्नो पूरा शक्ति लगाउँदै युयुधानमाथि आक्रमण गरे।

श्लोक 34
संस्कृत

विसृजन्तः शरांश्चैव तोमरांश्च सहस्रशः। भिन्दिपालांस्तथा प्रासान् मुद्गरान् मुसलानपि॥

अङ्ग्रेजी

Discharging arrows and Tomaras by thousands, as also Bhirdipalas, lancesi and mallets and bludgeons.

हिन्दी

सहस्रों की संख्या में बाण और तोमर, तथा भिन्दिपाल, शक्तियाँ और मुद्गर तथा मुसल छोड़ते हुए —

नेपाली

हजारौँको सङ्ख्यामा बाण र तोमर, तथा भिन्दिपाल, शक्ति र मुद्गर तथा मुसल छाड्दै —

satyaki
श्लोक 35
संस्कृत

अयोधयन् रणे शूराः सात्वतं युद्धदुर्मदम्। तांस्तु सर्वान् स बलवान् सात्यकियुद्धदुर्मदः॥ नातिकृच्छ्राद्धसन्नेव विजिग्ये पुरुषर्षभः। मागधान् द्रवतो दृष्ट्वा हतशेषान् समन्ततः॥

अङ्ग्रेजी

Those heroes fought on with the invincible Satvata hero, in battle. Then indomitable Satyaki, that foremost of men endued with great strength without the slightest difficulty, smiling the while vanquished the Magadhas and the few that survived, fled in all directions.

हिन्दी

वे वीर युद्ध में अजेय सात्वतवीर से लड़ते रहे। तब महान् बल से सम्पन्न पुरुषों में श्रेष्ठ अदम्य सात्यकि ने रत्ती भर भी कठिनाई के बिना, मुसकराते हुए ही मगधों को परास्त कर दिया और जो थोड़े-से बचे वे सब दिशाओं में भाग खड़े हुए।

नेपाली

ती वीरहरू युद्धमा अजेय सात्वतवीरसँग लडिरहे। तब महान् बलले सम्पन्न पुरुषहरूमा श्रेष्ठ अदम्य सात्यकिले रत्तिभर पनि कठिनाइविना, मुस्कुराउँदै नै मगधहरूलाई परास्त गरिदिए र जो थोरै बाँचे तिनीहरू सबै दिशामा भागे।

satyaki
श्लोक 36
संस्कृत

बलं तेऽभज्यत विभो युयुधानशरार्दितम्। नाशयित्वा रणे सैन्यं त्वदीयं माधवोत्तमः॥

अङ्ग्रेजी

Beholding this, O master, your troops already afflicted with the shafts of Yuyudhana, broke and fled. Then that best of the descendants of Madhu's race, slaughtering in battle your warriors.

हिन्दी

हे स्वामी, यह देखकर युयुधान के बाणों से पहले ही पीड़ित आपकी सेनाएँ टूटकर भाग खड़ी हुईं। तब मधुवंश के उन श्रेष्ठ वंशज युद्ध में आपके योद्धाओं का संहार करते हुए —

नेपाली

हे स्वामी, यो देखेर युयुधानका बाणले पहिले नै पीडित तपाईंका सेनाहरू भाँचिएर भागे। तब मधुवंशका ती श्रेष्ठ वंशज युद्धमा तपाईंका योद्धाहरूको संहार गर्दै —

श्लोक 37
संस्कृत

विधुन्वानो धनुः श्रेष्ठं व्यभ्राजत महायशाः। भज्यमानं बलं राजन् सात्वतेन महात्मना॥

अङ्ग्रेजी

And stretching his mighty bow shone beautiful, endued as he was with great renown. Then, o king, the army routed by the illustrious Satvata hero.

हिन्दी

और अपना विशाल धनुष खींचते हुए सुन्दर शोभा पाने लगे, क्योंकि वे महान् यश से सम्पन्न थे। हे राजन्, तब यशस्वी सात्वतवीर द्वारा छिन्न-भिन्न की गई वह सेना —

नेपाली

अनि आफ्नो विशाल धनु तान्दै सुन्दर शोभा पाउन थाले, किनभने उनी महान् यशले सम्पन्न थिए। हे राजन्, तब यशस्वी सात्वतवीरद्वारा छिन्नभिन्न पारिएको त्यो सेना —

drona satyaki
श्लोक 38
संस्कृत

नाभ्यवर्तत युद्धाय त्रासितं दीर्घबाहुना। ततो द्रोणो भृशं क्रुद्धः सहसोवृत्य चक्षुषी। सात्यकिं सत्यकर्माणं स्वयमेवाभिदुद्रुवे॥

अङ्ग्रेजी

Refused to return to the fight, frightened as they were by that mighty-armed hero. Thereat Drona, highly enraged, quickly casting his glance on Satyaki, himself rushed upon that hero of wonderful feat, incapable of being defeated.

हिन्दी

युद्ध में लौटने से इनकार करती रही, क्योंकि वह उन महाबाहु वीर से भयभीत थी। इस पर अत्यन्त क्रुद्ध द्रोण ने शीघ्र ही सात्यकि पर दृष्टि डालकर स्वयं उन अद्भुत कर्मवाले तथा परास्त किए जाने में असम्भव वीर पर धावा किया।

नेपाली

युद्धमा फर्कन इन्कार गरिरह्यो, किनभने त्यो ती महाबाहु वीरसँग भयभीत थियो। यसमा अत्यन्त क्रुद्ध द्रोणले चाँडै नै सात्यकिमाथि दृष्टि लगाएर स्वयं ती अद्भुत कर्म भएका तथा परास्त गर्न असम्भव वीरमाथि आक्रमण गरे।