Chapter 218

The history of Angiras

Show:
View:
markandeya brahma
Verse 1
Sanskrit

मार्कण्डेय उवाच ब्रह्मणो यस्तृतीयस्तु पुत्रः कुरुकुलोद्वह। तस्याभवत् सुभा भार्या प्रजास्तस्यां च मे शृणु॥

English

Markandeya said : O perpetuator of the Kuru race, he who was the third son of Brahma had a wife named Subha. Hear about her sons.

Hindi

मार्कण्डेय ने कहा — हे कुरुवंश के वर्धक, जो ब्रह्मा के तीसरे पुत्र थे, उनकी शुभा नामक एक पत्नी थी। उसकी सन्तानों के विषय में सुनिए।

Nepali

मार्कण्डेयले भने — हे कुरुवंशका वर्धक, जो ब्रह्माका तेस्रा पुत्र थिए, तिनकी शुभा नामकी एउटी पत्नी थिइन्। उनका सन्तानका विषयमा सुन्नुहोस्।

Verse 2
Sanskrit

बृहत्कीर्तिवृहज्ज्योतिर्वृहद्ब्रह्मा बृहन्मनाः। बृहन्मन्त्रो बृहद्भासस्तथा राजन् बृहस्पतिः॥

English

O King, his son Brihaspati was very famous, high-souled and vigorous. His genius and learning were very great. He was highly renowned as a counsellor.

Hindi

हे राजन्, उनके पुत्र बृहस्पति अत्यन्त विख्यात, महात्मा और तेजस्वी थे। उनकी प्रतिभा और विद्या अत्यन्त महान् थी। वे मन्त्री के रूप में अत्यन्त प्रसिद्ध थे।

Nepali

हे राजन्, तिनका पुत्र बृहस्पति अत्यन्त विख्यात, महात्मा र तेजस्वी थिए। तिनको प्रतिभा र विद्या अत्यन्त महान् थियो। तिनी मन्त्रीका रूपमा अत्यन्त प्रसिद्ध थिए।

Verse 3
Sanskrit

प्रजासु तासु सर्वासु रूपेणाप्रतिमाभवत्। देवी भानुमती नाम प्रथमाङ्गिरसः सुता॥

English

Bhanumati was the name of his eldest daughter; she was the most beautiful of all his children.

Hindi

उनकी ज्येष्ठ कन्या का नाम भानुमती था; वह उनकी समस्त सन्तानों में सबसे सुन्दर थी।

Nepali

तिनकी जेठी कन्याको नाम भानुमती थियो; उनी तिनका सम्पूर्ण सन्तानमा सबभन्दा सुन्दरी थिइन्।

Verse 4
Sanskrit

भूतानामेव सर्वेषां यस्यां रागस्तदाभवत्। रागाद्रागेति यामाहुर्द्वितीयाङ्गिरसः सुता॥

English

Angira's second daughter was called Raga, she was so named because she was the source of all creatures' love.

Hindi

अंगिरा की दूसरी कन्या रागा कहलाती थी; उसका यह नाम इसलिए पड़ा क्योंकि वह समस्त प्राणियों के अनुराग का स्रोत थी।

Nepali

अंगिराकी दोस्री कन्या रागा कहलाउँथिन्; उनको यो नाम यसकारण रह्यो किनभने उनी सम्पूर्ण प्राणीको अनुरागको स्रोत थिइन्।

shiva
Verse 5
Sanskrit

यां कपर्दिसुतामाहुद्देश्यादृश्येति देहिनः। तनुत्वात्सा सिनीवाली तृतीयाङ्गिरसः सुता॥

English

Sinivali was the third daughter of Angiras. Her body was of such slender make, that she was visible at one time and invisible at another and therefore she was likened to the daughter of Rudra.

Hindi

सिनीवाली अंगिरा की तीसरी कन्या थी। उसका शरीर इतना कृश था कि वह कभी दिखाई देती और कभी नहीं; और इसीलिए उसकी तुलना रुद्र की कन्या से की जाती थी।

Nepali

सिनीवाली अंगिराकी तेस्री कन्या थिइन्। उनको शरीर यति कृश थियो कि उनी कहिले देखिन्थिन् र कहिले देखिँदैनथिन्; र त्यसैले उनको तुलना रुद्रकी कन्यासँग गरिन्थ्यो।

Verse 6
Sanskrit

पश्यत्यर्चिष्मती भाभिर्हविभिश्च हविष्मती। षष्ठीमङ्गिरसः कन्यां पुण्यामाहुर्महिष्मतीम्॥

English

Archishmati was his fourth daughter, she was so named because of her great effulgence; the fifth was Havishmati, so named from her accepting Havish (oblations); the sixth daughter of Angiras was named Mahishmati, whe was very pious.

Hindi

अर्चिष्मती उनकी चौथी कन्या थी; उसका यह नाम उसके महान् तेज के कारण पड़ा; पाँचवीं हविष्मती थी, जिसका यह नाम हविष्य (आहुतियाँ) ग्रहण करने के कारण पड़ा; अंगिरा की छठी कन्या का नाम महिष्मती था, जो अत्यन्त पवित्र थी।

Nepali

अर्चिष्मती तिनकी चौथी कन्या थिइन्; उनको यो नाम उनको महान् तेजका कारण रह्यो; पाँचौँ हविष्मती थिइन्, जसको यो नाम हविष्य (आहुति) ग्रहण गरेकाले रह्यो; अंगिराकी छैटौँ कन्याको नाम महिष्मती थियो, जो अत्यन्त पवित्र थिइन्।

Verse 7
Sanskrit

महामखेष्वाङ्गिरसी दीप्तिमत्सु महामते। महामतीति विख्याता सप्तमी कथ्यते सुता।॥ यां तु दृष्ट्वा भगवतीं जनः कुहुकुहायते। एकानशेति तामाहुः कुहूमङ्गिरसः सुताम्॥

English

O high-minded one, his seventh daughter was named Mahamati; she was always present at sacrifices of great splendour and that adorable daughter of Angiras whom they called matchless and about whom me cried kuhu, kuhu, in wonder was called Kuhu.

Hindi

हे उदारचित्त, उनकी सातवीं कन्या का नाम महामती था; वह महान् तेज वाले यज्ञों में सदा उपस्थित रहती थी; और अंगिरा की वह पूजनीय कन्या, जिसे लोग अनुपम कहते थे और जिसके विषय में लोग आश्चर्य से ‘कुहू, कुहू’ पुकार उठते थे, कुहू कहलाई।

Nepali

हे उदारचित्त, तिनकी सातौँ कन्याको नाम महामती थियो; उनी महान् तेज भएका यज्ञमा सदा उपस्थित रहन्थिन्; र अंगिराकी त्यो पूजनीय कन्या, जसलाई मानिसहरू अनुपम भन्थे र जसका विषयमा मानिसहरू आश्चर्यले ‘कुहू, कुहू’ भन्दै कराउँथे, कुहू कहलाइन्।