अध्याय 107

सर्गः 107

देखाउनुहोस्:
दृश्य:
rama ravana agastya
श्लोक 1
संस्कृत

ततोयुद्धपरिश्रान्तंसमरेचिन्तयास्थितम् । रावणंचाग्रतोदृष्टवायुद्धायसमुपस्थितम् ।।6.107.1।। दैवतैश्चसमागम्यद्रष्टुमभ्यागतोरणम् । उपागम्याब्रवीद्राममगस्त्योभगवान् ऋषिः ।।6.107.2।।

अङ्ग्रेजी

Then seeing Sri Rama standing and thinking of the war, duly prepared, Rishi Agastya came with Devatas to witness the war with Ravana and spoke as follows.

हिन्दी

तब युद्ध का विचार करते और विधिवत् उद्यत खड़े श्रीराम को देखकर रावण के साथ उस युद्ध को देखने आए देवताओं सहित ऋषि अगस्त्य ने आकर इस प्रकार कहा।

नेपाली

तब युद्धको विचार गर्दै र विधिवत् उद्यत उभिएका श्रीरामलाई देखेर रावणसँगको त्यो युद्ध हेर्न आएका देवताहरूसहित ऋषि अगस्त्यले आएर यसरी भने।

rama ravana agastya
श्लोक 2
संस्कृत

ततोयुद्धपरिश्रान्तंसमरेचिन्तयास्थितम् । रावणंचाग्रतोदृष्टवायुद्धायसमुपस्थितम् ।।6.107.1।। दैवतैश्चसमागम्यद्रष्टुमभ्यागतोरणम् । उपागम्याब्रवीद्राममगस्त्योभगवान् ऋषिः ।।6.107.2।।

अङ्ग्रेजी

Then seeing Sri Rama standing and thinking of the war, duly prepared, Rishi Agastya came with Devatas to witness the war with Ravana and spoke as follows.

हिन्दी

तब युद्ध का विचार करते और विधिवत् उद्यत खड़े श्रीराम को देखकर रावण के साथ उस युद्ध को देखने आए देवताओं सहित ऋषि अगस्त्य ने आकर इस प्रकार कहा।

नेपाली

तब युद्धको विचार गर्दै र विधिवत् उद्यत उभिएका श्रीरामलाई देखेर रावणसँगको त्यो युद्ध हेर्न आएका देवताहरूसहित ऋषि अगस्त्यले आएर यसरी भने।

rama
श्लोक 3
संस्कृत

राम राम महाबाहो शृणुगुह्यंसनातनम् । येनसर्वानरीस्वत्ससमरेविजयिष्यसे ।।6.107.3।।

अङ्ग्रेजी

"O mighty armed Sri Rama! Dear, hear this eternal secret (mantra) which will enable you to win all the enemies in war."

हिन्दी

'हे महाबाहु श्रीराम! हे प्रिय! यह सनातन रहस्य (मन्त्र) सुनिए, जिससे आप युद्ध में सब शत्रुओं को जीत सकेंगे।'

नेपाली

'हे महाबाहु श्रीराम! हे प्रिय! यो सनातन रहस्य (मन्त्र) सुन्नुहोस्, जसले तपाईं युद्धमा सबै शत्रुलाई जित्न सक्नुहुनेछ।'

rama
श्लोक 4
संस्कृत

आदित्यहृदयंपुण्यंसर्वशत्रुविनाशनम् । जयावहंजपेन्नित्यमक्षय्यंपरमंशिवम् ।।6.107.4।। सर्वमङ्गलमङ्गल्यंसर्वपापप्रणाशनम् । चिन्ताशोकप्रशमनमायुर्वर्धनमुत्तमम् ।।6.107.5।।

अङ्ग्रेजी

"Rama! Listen to this sacred mantra, 'Aditya Hridayam' which can bring victory, which is eternal, very auspicious, and supremely blessed and prolongs life of all by means of which you will destroy all enemies, root out sins, remove anxiety and always bring victory.

हिन्दी

'हे राम! इस पवित्र मन्त्र 'आदित्यहृदय' को सुनिए, जो विजय दिलाने वाला, सनातन, अत्यन्त शुभ और परम मङ्गलमय है तथा सबकी आयु बढ़ाने वाला है; जिसके द्वारा आप सब शत्रुओं का विनाश करेंगे, पापों का उन्मूलन करेंगे, चिन्ता दूर करेंगे और सदा विजय प्राप्त करेंगे।'

नेपाली

'हे राम! यो पवित्र मन्त्र 'आदित्यहृदय' सुन्नुहोस्, जुन विजय दिलाउने, सनातन, अत्यन्त शुभ र परम मङ्गलमय छ तथा सबैको आयु बढाउने छ; जसद्वारा तपाईंले सबै शत्रुको विनाश गर्नुहुनेछ, पापको उन्मूलन गर्नुहुनेछ, चिन्ता हटाउनुहुनेछ र सधैँ विजय प्राप्त गर्नुहुनेछ।'

rama
श्लोक 5
संस्कृत

आदित्यहृदयंपुण्यंसर्वशत्रुविनाशनम् । जयावहंजपेन्नित्यमक्षय्यंपरमंशिवम् ।।6.107.4।। सर्वमङ्गलमङ्गल्यंसर्वपापप्रणाशनम् । चिन्ताशोकप्रशमनमायुर्वर्धनमुत्तमम् ।।6.107.5।।

अङ्ग्रेजी

"Rama! Listen to this sacred mantra, 'Aditya Hridayam' which can bring victory, which is eternal, very auspicious, and supremely blessed and prolongs life of all by means of which you will destroy all enemies, root out sins, remove anxiety and always bring victory.

हिन्दी

'हे राम! इस पवित्र मन्त्र 'आदित्यहृदय' को सुनिए, जो विजय दिलाने वाला, सनातन, अत्यन्त शुभ और परम मङ्गलमय है तथा सबकी आयु बढ़ाने वाला है; जिसके द्वारा आप सब शत्रुओं का विनाश करेंगे, पापों का उन्मूलन करेंगे, चिन्ता दूर करेंगे और सदा विजय प्राप्त करेंगे।'

नेपाली

'हे राम! यो पवित्र मन्त्र 'आदित्यहृदय' सुन्नुहोस्, जुन विजय दिलाउने, सनातन, अत्यन्त शुभ र परम मङ्गलमय छ तथा सबैको आयु बढाउने छ; जसद्वारा तपाईंले सबै शत्रुको विनाश गर्नुहुनेछ, पापको उन्मूलन गर्नुहुनेछ, चिन्ता हटाउनुहुनेछ र सधैँ विजय प्राप्त गर्नुहुनेछ।'

श्लोक 6
संस्कृत

रस्मीमन्तंसमुद्यन्तंदेवासुरनमस्कृतम् । पूजयस्वविवस्त्वन्तंभास्करंभुवनेश्वरम् ।।6.107.6।।

अङ्ग्रेजी

"You worship the Sun God, crowned with rays rising up at the horizon, greeted by all gods and demons, who brings light to all and who is the embodiment of all gods."

हिन्दी

'आप उन सूर्यदेव की आराधना कीजिए, जो किरणों से मुकुटित होकर क्षितिज पर उदित होते हैं, जो सब देवों और असुरों द्वारा वन्दित हैं, जो सबको प्रकाश देते हैं और जो सब देवताओं के स्वरूप हैं।'

नेपाली

'तपाईं ती सूर्यदेवको आराधना गर्नुहोस्, जो किरणले मुकुटित भई क्षितिजमा उदाउनुहुन्छ, जो सबै देव र असुरहरूद्वारा वन्दित हुनुहुन्छ, जसले सबैलाई प्रकाश दिनुहुन्छ र जो सबै देवताको स्वरूप हुनुहुन्छ।'

श्लोक 7
संस्कृत

सर्वदेवात्मकोह्येषतेजस्वीरस्मीभावनः । एषदेवासुरगणान्लोकान्पातिगभस्तिभिः ।।6.107.7।।

अङ्ग्रेजी

"He is the self in all, glorious, he sustains by his rays of light, the gods, suras and the whole world. He is the Lord of all.

हिन्दी

'वे सबकी आत्मा हैं, यशस्वी हैं; वे अपनी प्रकाशकिरणों से देवताओं, सुरों और समस्त संसार का पोषण करते हैं। वे सबके स्वामी हैं।'

नेपाली

'उहाँ सबैका आत्मा हुनुहुन्छ, यशस्वी हुनुहुन्छ; उहाँले आफ्ना प्रकाशकिरणले देवता, सुर र समस्त संसारको पोषण गर्नुहुन्छ। उहाँ सबैका स्वामी हुनुहुन्छ।'

श्लोक 8
संस्कृत

एषब्रह्मा च विष्णुश्चशिवःस्कन्धःप्रजापतिः । महेन्द्रोधनदःकालोयमःसोमोह्यपांपतिः ।।6.107.8।।

अङ्ग्रेजी

"In the same way, he is the body of Brahma the creator, he is Vishnu also, Shiva also, S Kanda, Prajapati, Mahendra, Kubera, time spirit, Yama, Soma, and Varuna also.

हिन्दी

'इसी प्रकार वे सृष्टिकर्ता ब्रह्मा के स्वरूप हैं, वे विष्णु भी हैं, शिव भी, स्कन्द, प्रजापति, महेन्द्र, कुबेर, कालस्वरूप, यम, सोम और वरुण भी हैं।'

नेपाली

'त्यसै गरी उहाँ सृष्टिकर्ता ब्रह्माको स्वरूप हुनुहुन्छ, उहाँ विष्णु पनि हुनुहुन्छ, शिव पनि, स्कन्द, प्रजापति, महेन्द्र, कुबेर, कालस्वरूप, यम, सोम र वरुण पनि हुनुहुन्छ।'

श्लोक 9
संस्कृत

पितरोवसवस्साध्याअश्विनौमरुतोमनुः । वायुर्वह्निःप्रजाःप्राणऋतुकर्ताप्रभाकरः ।।6.107.9।।

अङ्ग्रेजी

"He is the god of manes, Vasava, Sadhayas, Aswins, Marutha, Manu, wind god, fire god, life of all beings and god of all seasons.

हिन्दी

'वे पितरों के देव, वासव, साध्य, अश्विनीकुमार, मरुत्, मनु, वायुदेव, अग्निदेव, सब प्राणियों के प्राण और सब ऋतुओं के देव हैं।'

नेपाली

'उहाँ पितरका देव, वासव, साध्य, अश्विनीकुमार, मरुत्, मनु, वायुदेव, अग्निदेव, सबै प्राणीका प्राण र सबै ऋतुका देव हुनुहुन्छ।'

श्लोक 10
संस्कृत

आदित्यःसवितासूर्यःखगःपूषागभस्तिमान् । सुवर्णसदृशोभानुर्हिरण्यरेतादिवाकरः ।।6.107.10।।

अङ्ग्रेजी

"You are the son of Aditi, the sungod, creator Savitha, the courser in the heavens, the sustainer, the possessor of golden rays, Bhanu, shining with golden rays, the Sun god.

हिन्दी

'आप अदिति के पुत्र आदित्य हैं, सूर्यदेव हैं, सृष्टिकर्ता सविता हैं, आकाश में विचरण करने वाले हैं, सबके पोषक हैं, स्वर्णकिरणों के स्वामी हैं, भानु हैं, स्वर्णकिरणों से देदीप्यमान हैं, सूर्यदेव हैं।'

नेपाली

'तपाईं अदितिका पुत्र आदित्य हुनुहुन्छ, सूर्यदेव हुनुहुन्छ, सृष्टिकर्ता सविता हुनुहुन्छ, आकाशमा विचरण गर्ने हुनुहुन्छ, सबैका पोषक हुनुहुन्छ, सुनौला किरणका स्वामी हुनुहुन्छ, भानु हुनुहुन्छ, सुनौला किरणले देदीप्यमान हुनुहुन्छ, सूर्यदेव हुनुहुन्छ।'

श्लोक 11
संस्कृत

हरिदश्वस्सहस्रार्चिस्सप्तसप्तिर्मरीचिमान् । तिमिरोन्मथनश्शम्भुस्त्वष्टामार्तण्डकोऽंशुमान् ।।6.107.11।।

अङ्ग्रेजी

"You are the possessor of seven green horses, having a thousand rays, having horse Sapta, destroyer of darkness, mitigator of the suffering of all devotees, giver of happiness, destroyer of all names and forms, the infuser of life in the cosmic egg and having the allpervading rays.

हिन्दी

'आप सात हरित अश्वों के स्वामी हैं, सहस्र किरणों वाले हैं, सप्त नामक अश्व वाले हैं, अन्धकार के विनाशक हैं, सब भक्तों के कष्ट के शमनकर्ता हैं, सुख के दाता हैं, सब नाम और रूपों के संहारक हैं, ब्रह्माण्ड में प्राण का सञ्चार करने वाले हैं और सर्वव्यापी किरणों से युक्त हैं।'

नेपाली

'तपाईं सात हरिया अश्वका स्वामी हुनुहुन्छ, हजार किरण भएका हुनुहुन्छ, सप्त नामक अश्व भएका हुनुहुन्छ, अन्धकारका विनाशक हुनुहुन्छ, सबै भक्तका कष्टका शमनकर्ता हुनुहुन्छ, सुखका दाता हुनुहुन्छ, सबै नाम र रूपका संहारक हुनुहुन्छ, ब्रह्माण्डमा प्राणको सञ्चार गर्ने हुनुहुन्छ र सर्वव्यापी किरणले युक्त हुनुहुन्छ।'

श्लोक 12
संस्कृत

हिरण्यगर्भश्शिशिरस्तपनोभास्करोरविः । अग्निगर्भोऽदितेःपुत्रःशङ्घश्शिशिरनाशनः ।।6.107.12।।

अङ्ग्रेजी

"You have the golden cosmic egg in the womb, you are cool, you are the purifier, the ruler of all, bringer of day, who Bears the fire of dissolution in the womb. You are the son of Aditi, blissful personified and destroyer of cold.

हिन्दी

'आपके गर्भ में स्वर्णमय ब्रह्माण्ड है, आप शीतल हैं, आप पावन हैं, सबके शासक हैं, दिन के प्रवर्तक हैं, जो अपने गर्भ में प्रलयाग्नि धारण करते हैं। आप अदिति के पुत्र हैं, आनन्दस्वरूप हैं और शीत के विनाशक हैं।'

नेपाली

'तपाईंको गर्भमा सुनौलो ब्रह्माण्ड छ, तपाईं शीतल हुनुहुन्छ, तपाईं पावन हुनुहुन्छ, सबैका शासक हुनुहुन्छ, दिनका प्रवर्तक हुनुहुन्छ, जसले आफ्नो गर्भमा प्रलयाग्नि धारण गर्नुहुन्छ। तपाईं अदितिका पुत्र हुनुहुन्छ, आनन्दस्वरूप हुनुहुन्छ र शीतका विनाशक हुनुहुन्छ।'

श्लोक 13
संस्कृत

व्योमनाथस्तमोभेदीऋग्यजुस्सामपारगः । घनवृष्टिरपांमित्रोविन्ध्यवीथीप्लवङ्गमः ।।6.107.13।।

अङ्ग्रेजी

"You are the Lord of the sky, dispeller of darkness, the master of the three VedasRig, Yajur and Sama, the sender of rain, the friend of water and the courser of the path of Vindhya swiftly.

हिन्दी

'आप आकाश के स्वामी हैं, अन्धकार के नाशक हैं, ऋक्, यजुः और साम — तीनों वेदों के स्वामी हैं, वर्षा के प्रदाता हैं, जल के मित्र हैं और विन्ध्य के मार्ग पर शीघ्रता से विचरण करने वाले हैं।'

नेपाली

'तपाईं आकाशका स्वामी हुनुहुन्छ, अन्धकारका नाशक हुनुहुन्छ, ऋक्, यजुः र साम — तीनै वेदका स्वामी हुनुहुन्छ, वर्षाका प्रदाता हुनुहुन्छ, जलका मित्र हुनुहुन्छ र विन्ध्यको मार्गमा शीघ्रतापूर्वक विचरण गर्ने हुनुहुन्छ।'

श्लोक 14
संस्कृत

आतपीमण्डलेमृत्युःपिङ्गलस्सर्वतापनः । कविर्विश्वोमहातेजारक्तस्सर्वभवोद्भव: ।।6.107.14।।

अङ्ग्रेजी

"You are the possessor of heat, adorned with a circle of rays. You are killer of all enemies, tawny destroyer of all, omniscient, lover of all devotees and source of all evolutes.

हिन्दी

'आप ताप के स्वामी हैं, किरणों के मण्डल से सुसज्जित हैं। आप सब शत्रुओं के संहारक हैं, पिङ्गलवर्ण हैं, सबके विनाशक हैं, सर्वज्ञ हैं, सब भक्तों के प्रेमी हैं और सब विकारों के मूल हैं।'

नेपाली

'तपाईं तापका स्वामी हुनुहुन्छ, किरणको मण्डलले सजिनुभएको छ। तपाईं सबै शत्रुका संहारक हुनुहुन्छ, पिङ्गलवर्ण हुनुहुन्छ, सबैका विनाशक हुनुहुन्छ, सर्वज्ञ हुनुहुन्छ, सबै भक्तका प्रेमी हुनुहुन्छ र सबै विकारका मूल हुनुहुन्छ।'

श्लोक 15
संस्कृत

नक्षत्रग्रहताराणामधिपोविश्वभावनः । तेजसामपितेजस्वीद्वादशात्मन्नमोऽस्तुते ।।6.107.15।।

अङ्ग्रेजी

"You are the Lord of all stars and planets. You are the creator of all, resplendent among the splendid, the twelve faces of twelve months. Hail to you.

हिन्दी

'आप सब नक्षत्रों और ग्रहों के स्वामी हैं। आप सबके स्रष्टा हैं, तेजस्वियों में तेजस्वी हैं, बारह मासों के बारह मुख वाले हैं। आपको नमस्कार।'

नेपाली

'तपाईं सबै नक्षत्र र ग्रहका स्वामी हुनुहुन्छ। तपाईं सबैका स्रष्टा हुनुहुन्छ, तेजस्वीहरूमा तेजस्वी हुनुहुन्छ, बाह्र महिनाका बाह्र मुख भएका हुनुहुन्छ। तपाईंलाई नमस्कार।'

श्लोक 16
संस्कृत

नमःपूर्वायगिरयेपश्चिमायाद्रयेनमः । ज्योतिर्गणानांपतयेदिनाधिपतयेनमः ।।6.107.16।।

अङ्ग्रेजी

"Hail to you, rising on the east mountain, setting in the west. Hail to the Lord of all luminaries.

हिन्दी

'पूर्वाचल पर उदित होने वाले और पश्चिम में अस्त होने वाले आपको नमस्कार। सब ज्योतियों के स्वामी को नमस्कार।'

नेपाली

'पूर्वाचलमा उदाउने र पश्चिममा अस्ताउने तपाईंलाई नमस्कार। सबै ज्योतिका स्वामीलाई नमस्कार।'

श्लोक 17
संस्कृत

जयायजयभद्रायहर्यश्वायनमोनमः । नमोनमस्सहस्रांशोआदित्यायनमोनमः ।।6.107.17।।

अङ्ग्रेजी

"Namaskar, Namaskar to the giver of victory, joy born of victory, god having green horses. Hail to you Aditya.

हिन्दी

'विजय के दाता, विजय से उत्पन्न आनन्द के स्वरूप, हरित अश्वों वाले देव को नमस्कार, नमस्कार। हे आदित्य! आपको नमस्कार।'

नेपाली

'विजयका दाता, विजयबाट उत्पन्न आनन्दका स्वरूप, हरिया अश्व भएका देवलाई नमस्कार, नमस्कार। हे आदित्य! तपाईंलाई नमस्कार।'

श्लोक 18
संस्कृत

नमउग्रायवीरायसारङ्गायनमोनमः । नमःपद्मप्रबोधायमार्ताण्डायनमोऽस्तुते ।।6.107.18।।

अङ्ग्रेजी

"Hail to you of terrible form, of valiant one, denoted by the syllable 'AUM'. Namaskar to the awakener of lotuses. Namaskar to the fierce one.

हिन्दी

'भयङ्कर रूप वाले, पराक्रमी, 'ॐ' अक्षर से सूचित आपको नमस्कार। कमलों को जगाने वाले को नमस्कार। उग्र स्वरूप को नमस्कार।'

नेपाली

'भयङ्कर रूप भएका, पराक्रमी, 'ॐ' अक्षरले सूचित तपाईंलाई नमस्कार। कमललाई ब्युँझाउनेलाई नमस्कार। उग्र स्वरूपलाई नमस्कार।'

श्लोक 19
संस्कृत

ब्रह्मेशानाच्युतेशायसूर्यायादित्यवर्चसे । भास्वतेसर्वभक्षायरौद्रायवपुषेनमः ।।6.107.19।।

अङ्ग्रेजी

"Namskar to you, the ruler of Brahma, Siva and Vishnu, to you the Sun god, the spiritual dwelling light in solar orbit, the consumer of all appearing in the form of Rudra.

हिन्दी

'ब्रह्मा, शिव और विष्णु के शासक आपको नमस्कार; सूर्यदेव, सूर्यमण्डल में निवास करने वाली आध्यात्मिक ज्योति, रुद्ररूप में प्रकट होकर सबका संहार करने वाले आपको नमस्कार।'

नेपाली

'ब्रह्मा, शिव र विष्णुका शासक तपाईंलाई नमस्कार; सूर्यदेव, सूर्यमण्डलमा निवास गर्ने आध्यात्मिक ज्योति, रुद्ररूपमा प्रकट भई सबैको संहार गर्ने तपाईंलाई नमस्कार।'

श्लोक 20
संस्कृत

तमोघ्नायहिमघ्नायशत्रुघ्नायामितात्मने । कृतघ्नघ्नायदेवायज्योतिषांपतयेनमः ।।6.107.20।।

अङ्ग्रेजी

"You are the dispeller of darkness, dispeller of cold, dispeller of enemies, your extent is immeasurable. You are the destroyer of the ungrateful, the ruler of lights, the Lord of all and namaskar to you.

हिन्दी

'आप अन्धकार के नाशक हैं, शीत के नाशक हैं, शत्रुओं के नाशक हैं; आपका विस्तार अपरिमेय है। आप कृतघ्नों के विनाशक हैं, ज्योतियों के शासक हैं, सबके स्वामी हैं और आपको नमस्कार है।'

नेपाली

'तपाईं अन्धकारका नाशक हुनुहुन्छ, शीतका नाशक हुनुहुन्छ, शत्रुका नाशक हुनुहुन्छ; तपाईंको विस्तार अपरिमेय छ। तपाईं कृतघ्नहरूका विनाशक हुनुहुन्छ, ज्योतिका शासक हुनुहुन्छ, सबैका स्वामी हुनुहुन्छ र तपाईंलाई नमस्कार छ।'

श्लोक 21
संस्कृत

तप्तचामीकराभायहरयेविश्मकर्मणे । नमस्तमोभिनिघ्नायरुचयेलोकसाक्षिणे।।1.107.21।।

अङ्ग्रेजी

"Namaskar to one possessing the lustre of pure gold, dispeller of darkness, architect of the universe, splendor incarnate in the form of fire in all, witnessor of all actions in the world.

हिन्दी

'शुद्ध स्वर्ण की कान्ति वाले, अन्धकार के नाशक, विश्व के शिल्पी, सबमें अग्नि रूप में तेजोमूर्ति और संसार के सब कर्मों के साक्षी आपको नमस्कार।'

नेपाली

'शुद्ध सुनको कान्ति भएका, अन्धकारका नाशक, विश्वका शिल्पी, सबैमा आगोको रूपमा तेजोमूर्ति र संसारका सबै कर्मका साक्षी तपाईंलाई नमस्कार।'

श्लोक 22
संस्कृत

नाशयत्येषवैभूतंतदेवसृजतिप्रभुः । पायत्येषतपत्येषवर्षत्येष गभस्तिभिः ।1.107.22।।

अङ्ग्रेजी

"Being a creator and destroyer of the world, this Sun god alone radiates, creates thirst by heat and rains to relieve.

हिन्दी

'संसार के स्रष्टा और संहारक होकर ये सूर्यदेव ही देदीप्यमान होते हैं, ताप से तृषा उत्पन्न करते हैं और वर्षा से उसे शान्त करते हैं।'

नेपाली

'संसारका स्रष्टा र संहारक भई यी सूर्यदेव नै देदीप्यमान हुनुहुन्छ, तापले तिर्खा उत्पन्न गर्नुहुन्छ र वर्षाले त्यसलाई शान्त पार्नुहुन्छ।'

श्लोक 23
संस्कृत

एषसुप्तेषुजागर्तिभूतेषुपरिनिष्ठितः । एषचैवाग्निहोत्रं च फलंचैवाग्निहोत्रिणाम् ।।6.107.23।।

अङ्ग्रेजी

"He alone pervades the created beings and remains awake in sleep. He alone is the fire sacrifice as well as the fruits obtained from fire sacrifice.

हिन्दी

'वे ही उत्पन्न प्राणियों में व्याप्त हैं और निद्रा में भी जागते रहते हैं। वे ही यज्ञ हैं और यज्ञ से प्राप्त फल भी वे ही हैं।'

नेपाली

'उहाँ नै उत्पन्न प्राणीहरूमा व्याप्त हुनुहुन्छ र निद्रामा पनि जागिरहनुहुन्छ। उहाँ नै यज्ञ हुनुहुन्छ र यज्ञबाट प्राप्त फल पनि उहाँ नै हुनुहुन्छ।'

श्लोक 24
संस्कृत

वेदश्चक्रतवश्चैवक्रतूनांफलमेव च । यानिकृत्यानिलोकेषुसर्वेषुपरमप्रभुः ।।6.107.24।।

अङ्ग्रेजी

"He is all vedas, as well as all the sacrifices as also the fruits of all sacrifices. He is the supreme controller of all actions in all worlds.

हिन्दी

'वे सब वेद हैं, सब यज्ञ भी हैं तथा सब यज्ञों के फल भी। वे सब लोकों के सब कर्मों के परम नियन्ता हैं।'

नेपाली

'उहाँ सबै वेद हुनुहुन्छ, सबै यज्ञ पनि हुनुहुन्छ तथा सबै यज्ञका फल पनि। उहाँ सबै लोकका सबै कर्मका परम नियन्ता हुनुहुन्छ।'

rama
श्लोक 25
संस्कृत

एनमापत्सुकृच्छ्रेषुकान्तारेषुभयेषु च । कीर्तयन्पुरुषःकश्चिनावसीदतिराघव ।।6.107.25।।

अङ्ग्रेजी

"O Raghava! Anyone praying to him will surely not experience grief in straits, in difficulties, in the woods and in times of fear.

हिन्दी

'हे राघव! जो कोई उनकी प्रार्थना करता है, वह सङ्कट में, विपत्ति में, वन में और भय के समय में निश्चय ही शोक नहीं भोगता।'

नेपाली

'हे राघव! जसले उहाँको प्रार्थना गर्छ, ऊ सङ्कटमा, विपत्तिमा, वनमा र भयको समयमा निश्चय नै शोक भोग्दैन।'

श्लोक 26
संस्कृत

पूजयस्वैनमेकाग्रोदेवदेवंजगत्पतिम् । एतत्त्रिगुणितंजप्त्वायुद्धेषुविजयिष्यसि ।।6.107.26।।

अङ्ग्रेजी

"Worship the Lord of the universe, the Lord of Lords. Worship him alone with concentration of mind, three times of the day by chanting his name. You will attain victory in war."

हिन्दी

'विश्व के स्वामी, स्वामियों के स्वामी की आराधना कीजिए। मन की एकाग्रता से दिन में तीन बार उनके नाम का जप कर केवल उन्हीं की आराधना कीजिए। आप युद्ध में विजय प्राप्त करेंगे।'

नेपाली

'विश्वका स्वामी, स्वामीहरूका स्वामीको आराधना गर्नुहोस्। मनको एकाग्रताले दिनमा तीनपल्ट उहाँको नामको जप गरी केवल उहाँकै आराधना गर्नुहोस्। तपाईंले युद्धमा विजय प्राप्त गर्नुहुनेछ।'

rama ravana agastya
श्लोक 27
संस्कृत

अस्मिन् क्षणेमहाबाहोरावणंत्वंवधिष्यसि । एवमुक्त्वाततोऽगस्त्योजगाम स यथागतम् ।।6.107.27।।

अङ्ग्रेजी

Agastya having spoken in that way to the mighty armed Rama to worship the Sun God and assuring him that the very moment he will be able to kill Ravana, left in the same way.

हिन्दी

महाबाहु राम से सूर्यदेव की आराधना करने को इस प्रकार कहकर और यह आश्वासन देकर कि वे उसी क्षण रावण का वध कर सकेंगे, अगस्त्य जैसे आए थे वैसे ही चले गए।

नेपाली

महाबाहु रामसँग सूर्यदेवको आराधना गर्न यसरी भनेर र यो आश्वासन दिएर कि उहाँले त्यही क्षण रावणको वध गर्न सक्नुहुनेछ, अगस्त्य जसरी आएका थिए त्यसै गरी गए।

rama agastya
श्लोक 28
संस्कृत

एतच्छ्रुत्वामहातेजानष्टशोकोऽभवत्तदा । धारयामाससुप्रीतोराघवःप्रयतात्मवान् ।।6.107.28।।

अङ्ग्रेजी

Then Rama endowed with extra ordinary energy having heard Agastya, was very delighted and stopped worry. He remembered Aditya and chanted in his mind.

हिन्दी

तब असाधारण तेज से सम्पन्न राम अगस्त्य की बात सुनकर अत्यन्त प्रसन्न हुए और उनकी चिन्ता जाती रही। उन्होंने आदित्य का स्मरण किया और मन में जप किया।

नेपाली

तब असाधारण तेजले सम्पन्न राम अगस्त्यको कुरा सुनेर अत्यन्त प्रसन्न भए र उनको चिन्ता गयो। उनले आदित्यको स्मरण गरे र मनमा जप गरे।

rama ravana
श्लोक 29
संस्कृत

आदित्यंप्रेक्ष्यजप्त्वातुपरंहर्षमवाप्तवान् । त्रिराचम्यशुचिर्भूत्वाधनुरादायवीर्यवान् ।।6.107.29।। रावणंप्रेक्ष्यहृष्टात्मायुद्धार्थंसमुपागमत् । सर्वयत्नेनमहतावधेतस्यधृतोऽभवत् ।।6.107.30।।

अङ्ग्रेजी

Sipping water three times and looking at Aditya, the valiant Rama getting purified, with devotion chanted the supreme with delight. Then he took up his bow, fixing his eyes at Ravana, and advanced for war with an allout effort determined to destroy Ravana.

हिन्दी

तीन बार आचमन कर और आदित्य की ओर देखकर पराक्रमी राम ने पवित्र होकर भक्तिपूर्वक हर्ष से उस परम मन्त्र का जप किया। तब उन्होंने अपना धनुष उठाया, रावण पर दृष्टि गड़ाई और रावण के विनाश के दृढ़ संकल्प से पूरे प्रयत्न सहित युद्ध के लिए आगे बढ़े।

नेपाली

तीनपल्ट आचमन गरी र आदित्यतिर हेरेर पराक्रमी रामले पवित्र भई भक्तिपूर्वक हर्षले त्यस परम मन्त्रको जप गरे। तब उनले आफ्नो धनु उठाए, रावणमाथि दृष्टि गाडे र रावणको विनाशको दृढ सङ्कल्पले पूरा प्रयत्नसहित युद्धका लागि अगाडि बढे।

rama ravana
श्लोक 30
संस्कृत

आदित्यंप्रेक्ष्यजप्त्वातुपरंहर्षमवाप्तवान् । त्रिराचम्यशुचिर्भूत्वाधनुरादायवीर्यवान् ।।6.107.29।। रावणंप्रेक्ष्यहृष्टात्मायुद्धार्थंसमुपागमत् । सर्वयत्नेनमहतावधेतस्यधृतोऽभवत् ।।6.107.30।।

अङ्ग्रेजी

Sipping water three times and looking at Aditya, the valiant Rama getting purified, with devotion chanted the supreme with delight. Then he took up his bow, fixing his eyes at Ravana, and advanced for war with an allout effort determined to destroy Ravana.

हिन्दी

तीन बार आचमन कर और आदित्य की ओर देखकर पराक्रमी राम ने पवित्र होकर भक्तिपूर्वक हर्ष से उस परम मन्त्र का जप किया। तब उन्होंने अपना धनुष उठाया, रावण पर दृष्टि गड़ाई और रावण के विनाश के दृढ़ संकल्प से पूरे प्रयत्न सहित युद्ध के लिए आगे बढ़े।

नेपाली

तीनपल्ट आचमन गरी र आदित्यतिर हेरेर पराक्रमी रामले पवित्र भई भक्तिपूर्वक हर्षले त्यस परम मन्त्रको जप गरे। तब उनले आफ्नो धनु उठाए, रावणमाथि दृष्टि गाडे र रावणको विनाशको दृढ सङ्कल्पले पूरा प्रयत्नसहित युद्धका लागि अगाडि बढे।