अध्याय 300

युधिष्ठिरले अनेक अशुभ लक्षण देख्छन्

देखाउनुहोस्:
दृश्य:
श्लोक 1
संस्कृत

नारायणं नमस्कृत्य नरं चैव नरोत्तमम्। देवी सरस्वतीं व्यासं ततो जयमुदीरेयत्।।

अङ्ग्रेजी

Having saluted Narayana and Nara the best of male beings, as also Sarasvati the goddess of Learning let us cry success.

हिन्दी

नारायण को, पुरुषों में श्रेष्ठ नर को, तथा विद्या की देवी सरस्वती को प्रणाम करके हम "जय" का उद्घोष करें।

नेपाली

नारायणलाई, पुरुषहरूमा श्रेष्ठ नरलाई, तथा विद्याकी देवी सरस्वतीलाई प्रणाम गरेर हामी "जय"को उद्घोष गरौँ।

yudhishthira
श्लोक 2
संस्कृत

वैशम्पायन उवाच षट्त्रिंशे त्वथ सम्प्राप्ते वर्षे कौरवनन्दनः। ददर्श विपरीतानि निमित्तानि युधिष्ठिरः॥

अङ्ग्रेजी

Vaishampayana said, When the thirty-sixth year (after the battle) arrived, the delighter of the Kurus, viz., Yudhishthira, saw many unusual portents.

हिन्दी

वैशम्पायन ने कहा — जब (युद्ध के पश्चात्) छत्तीसवाँ वर्ष आया, तब कुरुओं के आनन्दवर्धक युधिष्ठिर ने अनेक असामान्य अपशकुन देखे।

नेपाली

वैशम्पायनले भने — जब (युद्धपछि) छत्तीसौँ वर्ष आयो, तब कुरुहरूका आनन्दवर्धक युधिष्ठिरले अनेक असामान्य अपशकुन देखे।

श्लोक 3
संस्कृत

ववुर्ताताश्च निर्घाता रूक्षाः शर्करवर्षिणः। अपसव्यानि शकुना मण्डलानि प्रचक्रिरे॥

अङ्ग्रेजी

Winds, dry and strong, and showering gravel blew from all sides. Birds began to wheel, making circles from right to left.

हिन्दी

शुष्क और प्रचण्ड वायु चारों ओर से बहने लगी और कंकड़ों की वर्षा करने लगी। पक्षी दाहिनी ओर से बाईं ओर चक्कर काटते हुए मँडराने लगे।

नेपाली

सुक्खा र प्रचण्ड हावा चारैतिरबाट बहन थाल्यो र ढुङ्गाका टुक्रा वर्षाउन थाल्यो। चराहरू दायाँबाट बायाँतिर चक्कर काट्दै घुम्न थाले।

श्लोक 4
संस्कृत

प्रत्यगूहुर्महानद्यो दिशो नीहारसंवृताः। उल्काश्चाङ्गारवर्षिण्यः प्रापतन् गगनाद् भुवि॥

अङ्ग्रेजी

The great rivers ran in opposite courses. The horizon on every side seemed to be always covered with fog. Meteors, showering coals, dropped on the Earth from the sky.

हिन्दी

महानदियाँ उलटी दिशा में बहने लगीं। समस्त दिशाओं का क्षितिज सदा कुहरे से आच्छादित प्रतीत होता। अंगारों की वर्षा करते उल्कापिण्ड आकाश से पृथ्वी पर गिरने लगे।

नेपाली

महानदीहरू उल्टो दिशामा बग्न थाले। सम्पूर्ण दिशाको क्षितिज सधैँ कुहिरोले ढाकिएको देखिन्थ्यो। आगोका अङ्गार वर्षाउँदै उल्कापिण्ड आकाशबाट पृथ्वीमा खस्न थाले।

श्लोक 5
संस्कृत

आदित्यो रजसा राजन् समवच्छन्नमण्डलः। विरश्मिरुदये नित्यं कबन्धैः समदृश्यत॥

अङ्ग्रेजी

The Sun's disc, O king, seemed to be always covered with dust. At its rise, the Sun was shorn of splendour and seemed to be crossed by headless trunks.

हिन्दी

हे राजन्, सूर्य का मण्डल सदा धूलि से ढका हुआ प्रतीत होता। उदय के समय सूर्य तेज से रहित होते और उन्हें शिररहित धड़ काटते हुए-से दिखाई देते।

नेपाली

हे राजन्, सूर्यको मण्डल सधैँ धूलोले ढाकिएको देखिन्थ्यो। उदय हुँदा सूर्य तेजबाट रहित हुन्थे र उनलाई शिरविहीन धडहरूले काटेजस्तो देखिन्थ्यो।

श्लोक 6
संस्कृत

परिवेषाश्च दृश्यन्ते दारुणाश्चन्द्रसूर्ययोः। त्रिवर्णिः श्यामरुक्षान्तास्तथा भस्मारुणप्रभाः॥

अङ्ग्रेजी

Terrible circles of light were seen every day around both the Sun and the Moon. These circles showed three colours. Their edges seemed to be black and rough and ashy-red in color.

हिन्दी

सूर्य और चन्द्रमा — दोनों के चारों ओर प्रतिदिन भयंकर प्रभामण्डल दिखाई देते। ये मण्डल तीन रंगों के होते। उनके किनारे काले और खुरदुरे तथा राख के समान लाल रंग के प्रतीत होते।

नेपाली

सूर्य र चन्द्रमा — दुवैको वरिपरि प्रतिदिन भयङ्कर प्रभामण्डल देखिन्थे। ती मण्डल तीन रङका हुन्थे। तिनका किनार काला र खस्रा तथा खरानीजस्तै रातो रङका देखिन्थे।

श्लोक 7
संस्कृत

एते चान्ये च बहव उत्पाता भयशंसिनः। दृश्यन्ते बहवो राजन् हृदयोद्वेगकारकाः॥

अङ्ग्रेजी

These and many other omens, fore shadowing fear and danger, were seen, o king and struck the hearts of men with anxiety.

हिन्दी

हे राजन्, भय और संकट की सूचना देने वाले ये तथा अन्य अनेक अपशकुन दिखाई दिए और उन्होंने मनुष्यों के हृदयों को चिन्ता से भर दिया।

नेपाली

हे राजन्, भय र सङ्कटको सूचना दिने यी तथा अन्य अनेक अपशकुन देखिए र तिनले मानिसहरूका हृदय चिन्ताले भरिदिए।

yudhishthira
श्लोक 8
संस्कृत

कस्यचित् त्वथ कालस्य कुरुराजो युधिष्ठिरः। शुश्राव वृष्णिचक्रस्य मौसले कदनं कृतम्॥

अङ्ग्रेजी

A little while after the Kuru king Yudhishthira heard of the wholesale destruction of the Vrishnis on account of the iron bolt.

हिन्दी

कुछ ही समय पश्चात् कुरुराज युधिष्ठिर ने लोहे के मूसल के कारण वृष्णियों के सर्वनाश का समाचार सुना।

नेपाली

केही समयपछि कुरुराज युधिष्ठिरले फलामको मुसलका कारण वृष्णिहरूको सर्वनाशको समाचार सुने।

krishna
श्लोक 9
संस्कृत

विमुक्तं वासुदेवं च श्रुत्वा रामं च पाण्डवः। समानीयाब्रवीद् भ्रातृन् किं करिष्याम इत्युत॥

अङ्ग्रेजी

The son of Pandu, hearing that only Vasudeva and Rama had escaped alive, summoned his brothers and consulted with them as to what they should do.

हिन्दी

यह सुनकर कि केवल वासुदेव और राम ही जीवित बचे हैं, पाण्डुपुत्र ने अपने भाइयों को बुलाकर उनसे परामर्श किया कि अब क्या करना चाहिए।

नेपाली

यो सुनेर कि केवल वासुदेव र राम मात्र जीवित बाँचेका छन्, पाण्डुपुत्रले आफ्ना भाइहरूलाई बोलाएर उनीहरूसँग परामर्श गरे कि अब के गर्नुपर्छ।

श्लोक 10
संस्कृत

परस्परं समासाद्य ब्रह्मदण्डबलात् कृतान्। वृष्णीन् विनष्टांस्ते श्रुत्वा व्यथिताः पाण्डवाभवन्॥

अङ्ग्रेजी

Meeting with one another they became greatly stricken with surrow upon hearing that the Vrishnis had met with destruction through the Brahmana's rod of Punishment.

हिन्दी

यह सुनकर कि वृष्णि ब्राह्मण के दण्ड से विनाश को प्राप्त हुए, वे परस्पर मिलकर महान् शोक से पीड़ित हो गए।

नेपाली

यो सुनेर कि वृष्णिहरू ब्राह्मणको दण्डले विनाशलाई प्राप्त भए, उनीहरू आपसमा भेटेर महान् शोकले पीडित भए।

krishna
श्लोक 11
संस्कृत

निधनं वासुदेस्य समुद्रस्येव शोषणम्। वीरा न श्रद्दधुस्तस्य विनाशं शार्ङ्गधन्वनः॥

अङ्ग्रेजी

These heroes could not believe the death of Vasudeva, like the drying up of the ocean. In fact, they could not believe the destruction of the holder of Sharnga.

हिन्दी

वे वीर वासुदेव की मृत्यु पर विश्वास नहीं कर सके — मानो समुद्र सूख गया हो। वस्तुतः वे शार्ङ्गधारी के विनाश पर विश्वास नहीं कर सके।

नेपाली

ती वीरहरूले वासुदेवको मृत्युमा विश्वास गर्न सकेनन् — मानौँ समुद्र सुकेको होस्। वास्तवमा उनीहरूले शार्ङ्गधारीको विनाशमा विश्वास गर्न सकेनन्।

श्लोक 12
संस्कृत

मौसलं ते समाश्रित्य दुःखशोकसमन्विताः। विषण्णा हतसंकल्पाः पाण्डवाः समुपाविशन्॥

अङ्ग्रेजी

Inforined of the incident about the iron bolt, the Pandavas, became stricken with grief and sorrow. In fact, they sat down, utterly cheerless and stricken with blank despair.

हिन्दी

लोहे के मूसल की घटना की सूचना पाकर पाण्डव शोक और दुःख से पीड़ित हो गए। वस्तुतः वे पूर्णतः उदास और गहन निराशा से ग्रस्त होकर बैठ गए।

नेपाली

फलामको मुसलको घटनाको सूचना पाएर पाण्डवहरू शोक र दुःखले पीडित भए। वास्तवमा उनीहरू पूर्णतः उदास र गहन निराशाले ग्रस्त भई बसे।

krishna
श्लोक 13
संस्कृत

जनमेजय उवाच कथं विनष्टा भगवन्नन्धका वृष्णिभिः सह। पश्यतो वासुदेवस्य भोजाश्चैव महारथाः॥

अङ्ग्रेजी

Indeed, O holy one, how was it that the Andhakas along with the Vrishnis, and those great car-warriors, viz., the Bhojas, met with destruction before the very eyes of Vasudeva?

हिन्दी

हे पूज्य, वस्तुतः यह कैसे हुआ कि वृष्णियों सहित अन्धक तथा वे महारथी भोज वासुदेव के सम्मुख ही विनाश को प्राप्त हुए?

नेपाली

हे पूज्य, वास्तवमा यो कसरी भयो कि वृष्णिहरूसहित अन्धक तथा ती महारथी भोजहरू वासुदेवकै सामु विनाशलाई प्राप्त भए?

श्लोक 14
संस्कृत

वैशम्पायन उवाच घट्त्रिंशेऽथ ततो वर्षे वृष्णीनामनयो महान्। अन्योन्यं मुसलैस्ते तु निजघ्नुः कालचोदिताः॥

अङ्ग्रेजी

Vaishampayana said When the thirty-sixth year arrived (after the great battle) a great calamity overtook the Vrishnis. Moved by Time, they all met with destruction on account of the iron bolt.

हिन्दी

वैशम्पायन ने कहा — जब (महायुद्ध के पश्चात्) छत्तीसवाँ वर्ष आया, तब वृष्णियों पर महान् विपत्ति आ पड़ी। काल से प्रेरित होकर वे सब लोहे के मूसल के कारण विनाश को प्राप्त हुए।

नेपाली

वैशम्पायनले भने — जब (महायुद्धपछि) छत्तीसौँ वर्ष आयो, तब वृष्णिहरूमाथि महान् विपत्ति आइपर्‍यो। कालले प्रेरित भई उनीहरू सबै फलामको मुसलका कारण विनाशलाई प्राप्त भए।

श्लोक 15
संस्कृत

जनमेजय उवाच केनानुशप्तास्ते वीराः क्षयं वृष्ण्यन्धका गताः। भोजाश्च द्विजवर्य त्वं विस्तरेण वदस्व मे॥

अङ्ग्रेजी

Crused by whom did those heroes, viz., the Vrishnis, Andhakas and the Bhojas, met with destruction? O foremost of twice-born persons, do you fully explain all this to me.

हिन्दी

वे वीर वृष्णि, अन्धक और भोज किसके शाप से विनाश को प्राप्त हुए? हे द्विजश्रेष्ठ, यह सब मुझे पूर्ण रूप से समझाइए।

नेपाली

ती वीर वृष्णि, अन्धक र भोजहरू कसको श्रापले विनाशलाई प्राप्त भए? हे द्विजश्रेष्ठ, यो सबै मलाई पूर्ण रूपमा बुझाउनुहोस्।

narada
श्लोक 16
संस्कृत

वैशम्पायन उवाच विश्वामित्रं च कण्वं च नारदं च तपोधनम्। सारणप्रमुखा वीरा ददृशुभरकां गतान्॥

अङ्ग्रेजी

One day, the Vrishni heroes numbering Sarana amongst them; saw Vishvamitra and Kanwa and Narada arrived at Dwraka.

हिन्दी

एक दिन वृष्णि वीरों ने, जिनमें सारण भी थे, विश्वामित्र, कण्व और नारद को द्वारका में आया हुआ देखा।

नेपाली

एक दिन वृष्णि वीरहरूले, जसमा सारण पनि थिए, विश्वामित्र, कण्व र नारदलाई द्वारकामा आएको देखे।

श्लोक 17
संस्कृत

ते तान् साम्बं पुरस्कृत्य भूषयित्वा स्त्रियं यथा। अब्रुवन्नुपसंगम्य दैवदण्डनिपीडिताः॥ इयं स्त्री पुत्रकामस्य बभ्रोरमिततेजसः। ऋषयः साधु जानीत किमियं जनयिष्यति॥

अङ्ग्रेजी

Afflicted by the rod of punishment held by the celestials, those heroes causing Shamba to be disguised like a woman, approached those ascetics and said, “This one is the wife of Vabhru of great energy who is desirous of having a son. You Rishis, do you know for certain what this one will produce?'

हिन्दी

देवताओं द्वारा धारण किए गए दण्ड से पीड़ित उन वीरों ने साम्ब को स्त्री का वेश धारण कराकर उन तपस्वियों के पास जाकर कहा — "यह महातेजस्वी वभ्रु की पत्नी है, जो पुत्र की इच्छा रखती है। हे ऋषियो, क्या आप निश्चयपूर्वक जानते हैं कि यह क्या उत्पन्न करेगी?"

नेपाली

देवताहरूले धारण गरेको दण्डले पीडित ती वीरहरूले साम्बलाई स्त्रीको वेश धारण गराएर ती तपस्वीहरूकहाँ गएर भने — "यिनी महातेजस्वी वभ्रुकी पत्नी हुन्, जसले पुत्रको इच्छा राख्छिन्। हे ऋषिहरू, के तपाईंहरू निश्चयपूर्वक जान्नुहुन्छ कि यिनले के उत्पन्न गर्नेछिन्?"

krishna
श्लोक 18
संस्कृत

इत्युक्तास्ते तदा राजन् विप्रलम्भप्रधर्षिताः। प्रत्यब्रुवंस्तान् मुनयो यत् तच्छृणु नराधिप॥ वृष्ण्यन्धकविनाशाय मुसलं घोरमायसम्। वासुदेवस्य दायादः साम्बोऽयं जनयिष्यति॥

अङ्ग्रेजी

Hear now, O king, what those ascetics, attempted to be thus imposed on, said, “This heir of Vasudeva, by name Shamba, will produce a dreadful iron bolt for the destruction of the Vrishnis and the Andhakas.

हिन्दी

हे राजन्, अब सुनो कि इस प्रकार छले जाने का प्रयत्न किए जाने पर उन तपस्वियों ने क्या कहा — "वासुदेव का यह उत्तराधिकारी, जिसका नाम साम्ब है, वृष्णियों और अन्धकों के विनाश के लिए एक भयंकर लोहे का मूसल उत्पन्न करेगा।

नेपाली

हे राजन्, अब सुन कि यसरी छल गर्ने प्रयत्न गरिएपछि ती तपस्वीहरूले के भने — "वासुदेवका यी उत्तराधिकारी, जसको नाम साम्ब हो, वृष्णि र अन्धकहरूको विनाशका लागि एउटा भयङ्कर फलामको मुसल उत्पन्न गर्नेछन्।

krishna
श्लोक 19
संस्कृत

येन यूयं सुदुर्वृत्ता नृशंसा जातमन्यवः। उच्छेत्तारः कुलं वृत्स्नमृते रामजनार्दनौ॥

अङ्ग्रेजी

O wicked and cruel ones, intoxicated with pride, through that iron bolt you will become the exterminators of your family with the exception of Rama an Janardana.

हिन्दी

हे दुष्ट और क्रूर पुरुषो, अभिमान से मत्त तुम लोग उस लोहे के मूसल द्वारा राम और जनार्दन को छोड़कर अपने ही कुल के संहारक बनोगे।

नेपाली

हे दुष्ट र क्रूर पुरुषहरू, अभिमानले मातेका तिमीहरू त्यस फलामको मुसलद्वारा राम र जनार्दनलाई छोडेर आफ्नै कुलका संहारक बन्नेछौ।

krishna
श्लोक 20
संस्कृत

समुद्रं यास्यति श्रीमांस्त्यक्त्वा देहं हलायुधः। जरा कृष्णं महात्मानं शयानं भुवि भेत्स्यति॥

अङ्ग्रेजी

The blessed hero armed with the plough will enter the ocean renouncing his body, while a hunter of the name of Jara will pierce the great Krishna while lying on the ground.'

हिन्दी

हल धारण करने वाले वे भाग्यशाली वीर अपना शरीर त्यागकर समुद्र में प्रवेश करेंगे, जबकि जरा नामक एक व्याध महान् कृष्ण को भूमि पर लेटे हुए बींध डालेगा।"

नेपाली

हल धारण गर्ने ती भाग्यशाली वीरले आफ्नो शरीर त्यागेर समुद्रमा प्रवेश गर्नेछन्, जबकि जरा नाम गरेको एक व्याधले महान् कृष्णलाई भुइँमा पल्टिरहेको अवस्थामा घोच्नेछ।"

श्लोक 21
संस्कृत

इत्यब्रुवन्त ते राजन् प्रलब्धास्तैर्दुरात्मभिः। मुनयः क्रोधरक्ताक्षाः समीक्ष्याथ परस्परम्॥ तथोक्त्वा मुनयस्ते तु ततः केशवमभ्ययुः।

अङ्ग्रेजी

Attempted to be deceived by those wicked ones, those ascetics, with eyes red in anger, looked at each other and uttered those words. Having said so they then went to see Keshava.

हिन्दी

उन दुष्टों द्वारा छले जाने का प्रयत्न किए जाने पर उन तपस्वियों ने क्रोध से लाल नेत्रों सहित एक-दूसरे की ओर देखा और वे वचन कहे। ऐसा कहकर वे तत्पश्चात् केशव से मिलने गए।

नेपाली

ती दुष्टहरूद्वारा छल गर्ने प्रयत्न गरिएपछि ती तपस्वीहरूले क्रोधले राता आँखासहित एकअर्कातिर हेरे र ती वचन भने। यसो भनेर उनीहरू त्यसपछि केशवलाई भेट्न गए।

श्लोक 22
संस्कृत

अथाब्रवीत् तदा वृष्णीश्रुत्वैवं मधुसूदनः॥ अन्तज्ञो मतिमांस्तस्य भवितव्यं तथेति तान्।

अङ्ग्रेजी

The destroyer of Madhu, informed of what had occurred, summoned all the Vrishnis and told them of it. Gifted with great intelligence and fully acquainted with what the end of his family would be he simply said that that which was destined would surely take place.

हिन्दी

जो कुछ हुआ था उसकी सूचना पाकर मधुसूदन ने समस्त वृष्णियों को बुलाकर उन्हें यह बताया। महान् बुद्धि से सम्पन्न और अपने कुल का अन्त क्या होगा — यह पूर्णतः जानने वाले उन्होंने केवल इतना कहा कि जो नियत है वह अवश्य होकर रहेगा।

नेपाली

जे भएको थियो त्यसको सूचना पाएर मधुसूदनले सम्पूर्ण वृष्णिहरूलाई बोलाएर उनीहरूलाई यो बताए। महान् बुद्धिले सम्पन्न र आफ्नो कुलको अन्त्य के हुनेछ — यो पूर्णतः जान्ने उनले केवल यति भने कि जे नियत छ त्यो अवश्य भएरै छाड्नेछ।

krishna
श्लोक 23
संस्कृत

एवमुक्त्वा ह्रषीकशः प्रविवेश पुरं तदा॥ कृतान्तमन्यथा नैच्छत् कर्तुं स जगतः प्रभुः।

अङ्ग्रेजी

Hrishikesha having said so, entered his palace. The Lord of the universe did not wish to ordain otherwise.

हिन्दी

ऐसा कहकर हृषीकेश अपने भवन में प्रविष्ट हो गए। जगत् के स्वामी ने अन्यथा विधान करना नहीं चाहा।

नेपाली

यसो भनेर हृषीकेश आफ्नो भवनभित्र पसे। जगत्का स्वामीले अन्यथा विधान गर्न चाहेनन्।

श्लोक 24
संस्कृत

श्वोभूतेऽथ ततः साम्बो मुसलं तदसूत वै॥ येन वृष्ण्यन्धककुले पुरुषा भस्मसात् कृताः।

अङ्ग्रेजी

When the next day came, Shamba actually produced an iron bolt through which all the individuals in the family of the Vrishnis and the Andhakas became reduced to ashes.

हिन्दी

अगला दिन आने पर साम्ब ने वस्तुतः एक लोहे का मूसल उत्पन्न किया, जिसके द्वारा वृष्णि और अन्धक कुल के समस्त व्यक्ति भस्म हो गए।

नेपाली

भोलिपल्ट आएपछि साम्बले वास्तवमा एउटा फलामको मुसल उत्पन्न गरे, जसद्वारा वृष्णि र अन्धक कुलका सम्पूर्ण व्यक्ति भस्म भए।

श्लोक 25
संस्कृत

वृष्ण्यन्धकविनाशाय किंकरप्रतिमं महत्॥ असूत शापजं घोरं तच्च राज्ञे न्यवेदयन्।

अङ्ग्रेजी

Indeed, for the destruction of the Vrishnis and the Andhakas, Shambas brought forth, through that curse, a dreadful iron bolt that looked like a huge messenger of death. The fact was duly reported to the king.

हिन्दी

वस्तुतः वृष्णियों और अन्धकों के विनाश के लिए साम्ब ने उस शाप से एक भयंकर लोहे का मूसल उत्पन्न किया, जो मृत्यु के विशाल दूत के समान दिखाई देता था। यह बात विधिवत् राजा को बताई गई।

नेपाली

वास्तवमा वृष्णि र अन्धकहरूको विनाशका लागि साम्बले त्यस श्रापबाट एउटा भयङ्कर फलामको मुसल उत्पन्न गरे, जो मृत्युको विशाल दूतजस्तै देखिन्थ्यो। यो कुरा विधिवत् राजालाई बताइयो।

श्लोक 26
संस्कृत

विषण्णरूपस्तद् राजा सूक्ष्मं चूर्णमकारयत्॥ तच्चूर्णं सागरे चापि प्राक्षिपन् पुरुषा नृप।

अङ्ग्रेजी

In great distress of mind, the king (Ugrasena) caused that iron bolt to be reduced into fine powder. Men were engaged, O king, to cast that powder into the sea.

हिन्दी

मन में अत्यन्त व्यथित होकर राजा (उग्रसेन) ने उस लोहे के मूसल को महीन चूर्ण में पिसवा दिया। हे राजन्, उस चूर्ण को समुद्र में फेंकने के लिए पुरुष नियुक्त किए गए।

नेपाली

मनमा अत्यन्त व्यथित भई राजा (उग्रसेन)ले त्यस फलामको मुसललाई मसिनो धूलोमा पिँधाए। हे राजन्, त्यो धूलो समुद्रमा फाल्नका लागि पुरुषहरू नियुक्त गरिए।

krishna
श्लोक 27
संस्कृत

अघोषयंश्च नगरे वचनादाहुकस्य ते॥ जनार्दनस्य रामस्य बभ्रोश्चैव महात्मनः। अद्यप्रभृति सर्वेषु वृष्ण्यन्धककुलेष्विह॥ सुरासवो न कर्तव्यः सर्वैर्नगरवासिभिः। यश्च नोऽविदितं कुर्यात् पेयं कश्चिन्नरः क्वचित्॥ जीवन् स शूलमारोहेत् स्वयं कृत्वा सबान्धवः।

अङ्ग्रेजी

At the command of Ahuka, of Janardana, of Rama, and of great Vabhru, it was, again, proclaimed throughout the city, that from that day, among all the Vrishnis and the Andhakas one should manufacture wines and intoxicating liquors of any kind, and that whoever would secretly manufacture wines no and spirits should be impaled alive with all his kinsmen.

हिन्दी

आहुक, जनार्दन, राम तथा महान् वभ्रु की आज्ञा से नगर भर में यह भी घोषित किया गया कि उस दिन से समस्त वृष्णियों और अन्धकों में कोई भी किसी प्रकार की मदिरा अथवा मादक पेय न बनाए, और जो गुप्त रूप से मदिरा और सुरा बनाएगा उसे उसके समस्त बन्धुओं सहित जीवित शूली पर चढ़ा दिया जाएगा।

नेपाली

आहुक, जनार्दन, राम तथा महान् वभ्रुको आज्ञाले नगरभरि यो पनि घोषणा गरियो कि त्यस दिनदेखि सम्पूर्ण वृष्णि र अन्धकहरूमा कसैले पनि कुनै प्रकारको मदिरा वा मादक पेय नबनाओस्, र जसले गुप्त रूपमा मदिरा र सुरा बनाउनेछ उसलाई उसका सम्पूर्ण बन्धुसहित जीवितै शूलीमा चढाइनेछ।

श्लोक 28
संस्कृत

ततो राजभयात् सर्वे नियमं चक्रिरे तदा। नराः शासनमाज्ञाय रामस्याक्लिष्टकर्मणः॥

अङ्ग्रेजी

Through fear of the king, and knowing that it the order of Rama also of unimpeachable deeds, all the citizen bound themselves by a rule and abstained from manufacturing wines and spirits. was

हिन्दी

राजा के भय से, और यह जानकर कि यह निष्कलंक कर्मों वाले राम की भी आज्ञा है, समस्त नागरिकों ने अपने को इस नियम से बाँध लिया और मदिरा तथा सुरा बनाने से विरत रहे।

नेपाली

राजाको भयले, र यो जानेर कि यो निष्कलङ्क कर्म भएका रामको पनि आज्ञा हो, सम्पूर्ण नागरिकले आफूलाई यस नियमले बाँधे र मदिरा तथा सुरा बनाउनबाट विरत रहे।