अध्याय 107

शल्य पर्व — शल्यले पाण्डवहरूमाथि प्रहार गर्छन् र उनीहरूले प्रत्युत्तर दिन्छन्; कृतवर्मा र कृपाचार्य शल्यको सहायतामा आउँछन्; कौरव र पाण्डव नायकहरूको युद्ध

देखाउनुहोस्:
दृश्य:
sanjaya yama
श्लोक 1 सञ्जय उवाच · सञ्जय सुनाउँछन्
संस्कृत

संजय उवाच तस्मिन् विलुलिते सैन्ये वध्यमाने परस्परम्। द्रवमाणेषु योधेषु विद्रवत्सु च दन्तिषु॥ कूजतां स्तनतां चैव पदातीनां महाहवे। निहतेषु महाराज हयेषु बहुधा तदा॥ प्रक्षये दारुणे घोरे संहारे सर्वदेहिनाम्। नानाशस्त्रसमावाये व्यतिषक्तरथद्विपे॥ हर्षणे युद्धशौण्डानां भीरूणां भयवर्धने। गाहमानेषु योधेषु परस्परवधैषिषु॥ प्राणादाने महाघोरे वर्तमाने दुरोदरे। संग्रामे घोररूपे तु यमराष्ट्रविवर्धने॥ पाण्डवास्तावकं सैन्यं व्यदमन्निशितैः शरै। तथैव तावका योधा जघ्नुः पाण्डवसैनिकान्॥

अङ्ग्रेजी

Sanjaya said When the troops, killed by one another, were thus agitated, when many of the heroes took to their heels and the elephants sent up loud roars, when the infantry in that dreadful battle began to shout and cry aloud, when the horse, O king, ran in various directions, when the slaughter became dreadful, when a terrible onslaught of creatures took place, when various weapons clashed with one another, when car and elephants were mixed up, when heroes were delighted and cowards became afraid-when warriors encountered. One another in order to kill them-on that awful occasion of carnage, that increased the denizens of Yama's kingdom, the Pandavas killed your troops with keen arrows and similarly your troops slew those of the Pandavas.

हिन्दी

सञ्जय ने कहा — जब परस्पर मारी जाती हुई सेनाएँ इस प्रकार क्षुब्ध हो उठीं, जब बहुत से वीर भाग खड़े हुए और हाथी ऊँची चिंघाड़ें करने लगे, जब उस भयंकर युद्ध में पैदल सैनिक चीखने-चिल्लाने लगे, जब, हे राजन्, घोड़े भाँति-भाँति की दिशाओं में दौड़ने लगे, जब संहार भयंकर हो उठा, जब प्राणियों का घोर विनाश होने लगा, जब नाना अस्त्र आपस में टकराने लगे, जब रथ और हाथी गड्डमड्ड हो गए, जब वीर हर्षित हुए और कायर भयभीत — जब योद्धा एक-दूसरे का वध करने के लिए भिड़ गए — यम के राज्य की जनसंख्या बढ़ाने वाले उस भयंकर संहार के अवसर पर पाण्डवों ने तीक्ष्ण बाणों से आपकी सेना का वध किया और उसी प्रकार आपकी सेना ने पाण्डवों की सेना का।

नेपाली

सञ्जयले भने — जब परस्पर मारिँदै गरेका सेनाहरू यसरी क्षुब्ध भए, जब धेरै वीरहरू भागे र हात्तीहरू उच्च स्वरले चिच्याउन थाले, जब त्यस भयंकर युद्धमा पैदल सैनिकहरू चिच्याउन र कराउन थाले, जब, हे राजन्, घोडाहरू भाँतिभाँतिका दिशामा दौडन थाले, जब संहार भयंकर भयो, जब प्राणीहरूको घोर विनाश हुन थाल्यो, जब नाना अस्त्रहरू आपसमा ठोक्किन थाले, जब रथ र हात्तीहरू खिचडी भए, जब वीरहरू हर्षित भए र कातरहरू भयभीत — जब योद्धाहरू एकअर्काको वध गर्न भिडे — यमको राज्यको जनसङ्ख्या बढाउने त्यस भयंकर संहारको अवसरमा पाण्डवहरूले तीक्ष्ण बाणले तपाईंको सेनाको वध गरे र त्यसै गरी तपाईंको सेनाले पाण्डवहरूको सेनाको।

yudhishthira
श्लोक 2
संस्कृत

तस्मिंतथा वर्तमाने युद्धे भीरुभयावहे। पूर्वाह्ने चापि सम्प्राप्ते भास्करोदयनं प्रति॥ लब्धलक्षाः परे राजन् रक्षितास्तु महात्मना। अयोधयंस्तव बलं मृत्युं कृत्वा निवर्तनम्॥

अङ्ग्रेजी

During that awe-inspiring battle, during the progress of the battle faught about the hour of sin-rise, the Pandava heroes, of good aim, protected by the high-souled Yudhishthira, fought with your forces, making death itself their goal.

हिन्दी

उस भयोत्पादक युद्ध में, सूर्योदय के समय लड़े जा रहे उस संग्राम के चलते, अचूक लक्ष्य वाले महात्मा युधिष्ठिर द्वारा रक्षित पाण्डव वीरों ने मृत्यु को ही अपना लक्ष्य बनाकर आपकी सेना से युद्ध किया।

नेपाली

त्यस भयोत्पादक युद्धमा, सूर्योदयको समयमा लडिँदै गरेको त्यस संग्राम चल्दै गर्दा, अचूक लक्ष्य भएका महात्मा युधिष्ठिरद्वारा रक्षित पाण्डव वीरहरूले मृत्युलाई नै आफ्नो लक्ष्य बनाएर तपाईंको सेनासँग युद्ध गरे।

श्लोक 3
संस्कृत

बलिभिः पाण्डवैर्दृप्तैर्लब्धलक्षैः प्रहारिभिः। कौरव्यसीदत्पृतना मृगीवाग्निसमाकुला॥

अङ्ग्रेजी

The Kuru army, Kuru chief, encountering the proud and powerful Pandavas skilled in striking and of sure aim, became weakened and agitated like a herd of she-deer frightened at a forest fire.

हिन्दी

हे कुरुश्रेष्ठ, प्रहार में निपुण और अचूक लक्ष्य वाले गर्वीले तथा बलवान् पाण्डवों से भिड़कर कुरुसेना दावानल से भयभीत मृगियों के झुंड के समान दुर्बल और क्षुब्ध हो गई।

नेपाली

हे कुरुश्रेष्ठ, प्रहारमा निपुण र अचूक लक्ष्य भएका घमण्डी तथा बलवान् पाण्डवहरूसँग भिडेर कुरुसेना डढेलोले भयभीत मृगीहरूको बथानजस्तै दुर्बल र क्षुब्ध भयो।

shalya
श्लोक 4
संस्कृत

तां दृष्ट्वा सीदती सेनां पङ्के गामिव दुर्बलाम्। उजिहीर्षुस्तदा शल्यः प्रायात् पाण्डुसुतान् प्रति॥

अङ्ग्रेजी

Seeing that army weakened and helpless like a cow sunk in mire, Shalya, desirous of rescuing it, proceeded against the Pandavas army.

हिन्दी

उस सेना को दुर्बल और कीचड़ में धँसी हुई गाय के समान असहाय देखकर शल्य ने उसका उद्धार करने की इच्छा से पाण्डवों की सेना की ओर प्रस्थान किया।

नेपाली

त्यस सेनालाई दुर्बल र हिलोमा फसेकी गाईजस्तै असहाय देखेर शल्यले त्यसको उद्धार गर्ने इच्छाले पाण्डवहरूको सेनातिर प्रस्थान गरे।

श्लोक 5
संस्कृत

मद्रराजः सुसंक्रद्धो गृहीत्वा धनुरुत्तमम्। अभ्यद्रवत संग्रामे पाण्डवानाततायिनः॥

अङ्ग्रेजी

Enraged the king of the Madras, taking up an excellent bow, rushed for battle against the Pandavas.

हिन्दी

क्रुद्ध मद्रराज एक उत्तम धनुष लेकर पाण्डवों से युद्ध करने के लिए उन पर टूट पड़े।

नेपाली

क्रुद्ध मद्रराज एउटा उत्तम धनुष लिएर पाण्डवहरूसँग युद्ध गर्न तिनीहरूमाथि जाइलागे।

श्लोक 6
संस्कृत

पाण्डवा अपि भूपाल समरे जितकाशिनः। मद्रराजं समासाद्य बिभिदुर्निशितैः शरैः॥

अङ्ग्रेजी

The Pandavas also, O king, in that battle, filled with the desire of victory, proceeded against the king of the Madras and struck him with keen arrows.

हिन्दी

हे राजन्, उस युद्ध में विजय की इच्छा से भरे पाण्डव भी मद्रराज की ओर बढ़े और तीक्ष्ण बाणों से उन पर प्रहार किया।

नेपाली

हे राजन्, त्यस युद्धमा विजयको इच्छाले भरिएका पाण्डवहरू पनि मद्रराजतिर बढे र तीक्ष्ण बाणले उनीमाथि प्रहार गरे।

श्लोक 7
संस्कृत

ततः शरशतैस्तीक्ष्णैर्मद्रराजो महारथः। अर्दयामास तां सेनां धर्मराजस्य पश्यतः॥

अङ्ग्रेजी

The powerful king of the Madras struck that army with showers of keen arrows before the very eyes of the righteous king.

हिन्दी

बलशाली मद्रराज ने धर्मात्मा राजा (युधिष्ठिर) की आँखों के सामने ही उस सेना पर तीक्ष्ण बाणों की वर्षा से प्रहार किया।

नेपाली

बलशाली मद्रराजले धर्मात्मा राजा (युधिष्ठिर)कै आँखाअगाडि त्यस सेनामाथि तीक्ष्ण बाणको वर्षाले प्रहार गरे।

श्लोक 8
संस्कृत

प्रादुरासन् निमित्तानि नानारूपाण्यनेकशः। चचाल शब्दं कुर्वाणा मही चापि सपर्वता।॥

अङ्ग्रेजी

The Earth, with her mountains, shook, making a loud noise.

हिन्दी

पर्वतों सहित पृथ्वी महान् शब्द करती हुई काँप उठी।

नेपाली

पर्वतसहित पृथ्वी महान् शब्द गर्दै काँपी।

श्लोक 9
संस्कृत

सदण्डशूला दीप्तायाः शीर्यमाणाः समन्ततः। उल्का भूमिं दिवः पेतुराहत्य रविमण्डलम्॥

अङ्ग्रेजी

Meteors, keen pointed and bright like lances, dropped on Earth from the sky piercing the air.

हिन्दी

बरछों के समान तीक्ष्ण नोक वाली और चमकीली उल्काएँ वायु को चीरती हुई आकाश से पृथ्वी पर गिरने लगीं।

नेपाली

बर्छीजस्तै तीक्ष्ण टुप्पो भएका र चम्किला उल्काहरू वायुलाई चिर्दै आकाशबाट पृथ्वीमा खस्न थाले।

श्लोक 10
संस्कृत

मृगाश्च महिषाश्चापि पक्षिणश्च विशाम्पते। अपसव्यं तदा चक्रुः सेनां ते बहुशो नृप॥

अङ्ग्रेजी

Large numbers of deer and buffaloes and birds, O king, passed by the left of your army.

हिन्दी

हे राजन्, मृगों, भैंसों और पक्षियों के बड़े-बड़े समूह आपकी सेना के बाईं ओर से निकल गए।

नेपाली

हे राजन्, मृग, भैँसी र पक्षीहरूका ठूला-ठूला समूह तपाईंको सेनाको बायाँतिरबाट निस्किए।

श्लोक 11
संस्कृत

भृगुसूनुधरापुत्रौ शशिजेन समन्वितौ। चरमं पाण्डुपुत्राणां पुरस्तात् सर्वभूभुजाम्॥

अङ्ग्रेजी

The planets Venus and Mars in conjunction with Mercury, appeared at the back of the Pandavas and at the front of all the Kauravas.

हिन्दी

बुध के साथ युक्त शुक्र और मंगल ग्रह पाण्डवों के पीछे तथा समस्त कौरवों के सम्मुख दिखाई दिए।

नेपाली

बुधसँग युक्त शुक्र र मङ्गल ग्रह पाण्डवहरूको पछाडि तथा सम्पूर्ण कौरवहरूको सामु देखा परे।

श्लोक 12
संस्कृत

शस्त्राग्रेष्वभवज्ज्वाला नेत्राण्याहत्य वर्षती। शिरःस्वलीयन्त भृशं काकोलूकाश्च केतुषु॥

अङ्ग्रेजी

Blazing flames came out from the points of weapons, dazzling the eyes of the warriors. Crows and owls sat upon the heads of the combatants and on the and on the tops of their standards.

हिन्दी

अस्त्रों के अग्रभागों से प्रज्वलित लपटें निकलीं, जिन्होंने योद्धाओं की आँखें चौंधिया दीं। कौवे और उल्लू योद्धाओं के सिरों पर तथा उनकी ध्वजाओं की चोटियों पर आ बैठे।

नेपाली

अस्त्रका अग्रभागबाट प्रज्वलित ज्वाला निस्किए, जसले योद्धाहरूका आँखा तिरमिराइदिए। काग र लाटोकोसेराहरू योद्धाहरूका शिरमा तथा तिनका ध्वजाका टुप्पामा आएर बसे।

श्लोक 13
संस्कृत

ततस्तद्युद्धमत्युग्रमभवत् सहचारिणाम्। तथा सर्वाण्यनीकानि संनिपत्य जनाधिप॥

अङ्ग्रेजी

Then a fierce encounter took place between the Kauravas and the Pandavas assembled together in large bodies.

हिन्दी

तब बड़े-बड़े समूहों में एकत्र कौरवों और पाण्डवों के बीच एक घोर संग्राम हुआ।

नेपाली

तब ठूला-ठूला समूहमा जम्मा भएका कौरव र पाण्डवहरूबीच एक घोर संग्राम भयो।

श्लोक 14
संस्कृत

अभ्ययुः कौरवा राजन् पाण्डवानामनीकिनीम्। शल्यस्तु शरवर्षेण वर्षन्निव सहस्रदृक्॥

अङ्ग्रेजी

Then O king, the Kauravas, collecting all their detachments, rushed against the Pandavas.

हिन्दी

हे राजन्, तब कौरव अपने समस्त सेनाभागों को एकत्र करके पाण्डवों पर टूट पड़े।

नेपाली

हे राजन्, तब कौरवहरू आफ्ना सम्पूर्ण सेनाभाग जम्मा गरेर पाण्डवहरूमाथि जाइलागे।

kunti shalya yudhishthira indra
श्लोक 15
संस्कृत

अभ्यवर्षत धर्मात्मा कुन्तीपुत्रं युधिष्ठिरम्। भीमसेनं शरैश्चापि रुक्मपुत्रैः शिलाशितैः॥

अङ्ग्रेजी

Shalya, who never knew depression, then poured showers of arrows on Yudhishthira the son of Kunti, like the thousand-eyed Indra pouring rain in torrents.

हिन्दी

विषाद को कभी न जानने वाले शल्य ने तब कुन्तीपुत्र युधिष्ठिर पर बाणों की वैसी ही वर्षा की जैसी सहस्राक्ष इन्द्र मूसलाधार वर्षा करते हैं।

नेपाली

विषाद कहिल्यै नजान्ने शल्यले तब कुन्तीपुत्र युधिष्ठिरमाथि बाणको त्यस्तै वर्षा गरे जस्तो सहस्राक्ष इन्द्रले मुसलधारे वर्षा गर्दछन्।

draupadi dhrishtadyumna shikhandi draupadeya indra
श्लोक 16
संस्कृत

द्रौपदेयांस्तथा सर्वान् माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौ। धृष्टद्युम्नं च शैनेयं शिखण्डिनमथापि च॥ एकैकं दशभिर्बाणैर्विव्याध स महाबलः। ततोऽसृजद् बाणवर्षं धर्मान्ते मघवानिव॥

अङ्ग्रेजी

He struck Bhimasena, the five sons of Draupadi, the two sons of Madri by Pandu, Dhrishtadyumna, the grand-son of Shini, Shikhandin each with ten gold-winged arrows whetted on stone. Then he, the great powerful wounded every one by ten arrows. Indeed, he began to discharge his arrows like Indra pouring rain at the close of the summer season.

हिन्दी

उन्होंने भीमसेन, द्रौपदी के पाँचों पुत्रों, पाण्डु से उत्पन्न माद्री के दोनों पुत्रों, धृष्टद्युम्न, शिनि के पौत्र (सात्यकि) और शिखण्डी — इनमें से प्रत्येक पर पत्थर पर तेज किए हुए दस-दस स्वर्णपंख वाले बाणों से प्रहार किया। फिर उन महाबली ने प्रत्येक को दस-दस बाणों से घायल किया। वस्तुतः वे ग्रीष्म ऋतु के अन्त में वर्षा करते इन्द्र के समान बाण छोड़ने लगे।

नेपाली

उनले भीमसेन, द्रौपदीका पाँचै पुत्र, पाण्डुबाट उत्पन्न माद्रीका दुवै पुत्र, धृष्टद्युम्न, शिनिका नाति (सात्यकि) र शिखण्डी — यीमध्ये प्रत्येकमाथि ढुङ्गामा उध्याइएका दस-दस सुनका प्वाँख भएका बाणले प्रहार गरे। अनि ती महाबलीले प्रत्येकलाई दस-दस बाणले घाइते पारे। वास्तवमा उनी ग्रीष्म ऋतुको अन्त्यमा वर्षा गर्ने इन्द्रजस्तै बाण छोड्न थाले।

shalya
श्लोक 17
संस्कृत

ततः प्रभद्रका राजन् सोमकाश्च सहस्रशः। पतिताः पात्यमानाश्च दृश्यन्ते शल्यसायकैः॥

अङ्ग्रेजी

Then the Prabhadrakas, O king and the Somakas, where killed by thousands by Shalya's arrows.

हिन्दी

हे राजन्, तब शल्य के बाणों से सहस्रों की संख्या में प्रभद्रक और सोमक मारे गए।

नेपाली

हे राजन्, तब शल्यका बाणले हजारौँको सङ्ख्यामा प्रभद्रक र सोमकहरू मारिए।

shalya
श्लोक 18
संस्कृत

भ्रमराणामिव वाताः शलभानामिव व्रजाः। हादिन्य इव मेघेभ्यः शल्यस्य न्यपतशराः॥

अङ्ग्रेजी

The arrows of Shalya, as swarms of becs or fights of locusts, were seen to fall, like thunder bolts from the clouds.

हिन्दी

शल्य के बाण मधुमक्खियों के झुंड अथवा टिड्डियों के दल के समान, मेघों से गिरते वज्रों के समान गिरते दिखाई देते थे।

नेपाली

शल्यका बाण मौरीका बथान अथवा सलहका हूलजस्तै, मेघबाट खस्ने वज्रजस्तै खसिरहेका देखिन्थे।

shalya
श्लोक 19
संस्कृत

द्विरदास्तुरगाश्चार्ताः पत्तयो रथिनस्तथा। शल्यस्य बाणैरपतन् बभ्रमुळनदंस्तथा॥

अङ्ग्रेजी

Elephants and horses and foot-soldiers and car-warriors, assailed with Shalya's arrows, fell down or strayed away bewailing loudly.

हिन्दी

शल्य के बाणों से आहत हाथी, घोड़े, पैदल सैनिक और महारथी गिर पड़े अथवा उच्च स्वर से विलाप करते हुए इधर-उधर भटकने लगे।

नेपाली

शल्यका बाणले आहत हात्ती, घोडा, पैदल सैनिक र महारथीहरू लडे अथवा उच्च स्वरले विलाप गर्दै यताउति भौँतारिन थाले।

श्लोक 20
संस्कृत

आविष्ट इव मद्रेशो मन्युना पौरुषेण च। प्राच्छादयदरीन् संख्ये कालसृष्ट इवान्तकः॥ विनर्दमानो मद्रेशो मेघह्रादो महाबलः।

अङ्ग्रेजी

Beside himself with rage the ruler of the Madras covered his foes in that battle like the Destroyer at the end of the cycle.

हिन्दी

क्रोध से आपे में न रहते हुए मद्रराज ने उस युद्ध में अपने शत्रुओं को कल्प के अन्त में संहारक के समान आच्छादित कर दिया।

नेपाली

क्रोधले आफ्नो होसमा नरहेका मद्रराजले त्यस युद्धमा आफ्ना शत्रुहरूलाई कल्पको अन्त्यमा संहारकजस्तै ढाकिदिए।

kunti shalya yudhishthira
श्लोक 21
संस्कृत

सा वध्यमाना शल्येन पाण्डवानामनीकिनी॥ अजातशत्रु कौन्तेयमभ्यधावद् युधिष्ठिरमा।

अङ्ग्रेजी

The Pandava army, thus killed by Shalya, ran towards Yudhishthira, the son of Kunti.

हिन्दी

इस प्रकार शल्य द्वारा मारी जाती हुई पाण्डव सेना कुन्तीपुत्र युधिष्ठिर की ओर दौड़ी।

नेपाली

यसरी शल्यद्वारा मारिँदै गरेको पाण्डव सेना कुन्तीपुत्र युधिष्ठिरतिर दौड्यो।

shalya yudhishthira
श्लोक 22
संस्कृत

तां सम्पर्य ततः संख्ये लघुहस्तः शितैः शरैः॥ बाणवर्षेण महता युधिष्ठिरमताडयत्।

अङ्ग्रेजी

Light-handed Shalya, having in that battle struck them with whetted arrows, began to assail Yudhishthira with a down-pour of arrows.

हिन्दी

हलके हाथ वाले शल्य उस युद्ध में उन पर पैने बाणों से प्रहार करके युधिष्ठिर पर बाणों की वर्षा करने लगे।

नेपाली

हलुका हात भएका शल्य त्यस युद्धमा तिनीहरूमाथि उध्याइएका बाणले प्रहार गरेर युधिष्ठिरमाथि बाणको वर्षा गर्न थाले।

shalya yudhishthira
श्लोक 23
संस्कृत

तमापतन्तं पत्त्यश्वैः क्रुद्धो राजा युधिष्ठिरः॥ अवारयच्छरैस्तीक्ष्णैर्महाद्विपमिवाङ्कुशैः।

अङ्ग्रेजी

Beholding Shalya rushing towards him with horse and foot, king Yudhishthira, worked up with wrath, checked him with sharp arrows, even as an infuriate elephant is checked with iron-hooks.

हिन्दी

शल्य को अश्व और पदाति सेना सहित अपनी ओर आते देखकर क्रोध से भरे राजा युधिष्ठिर ने उन्हें तीक्ष्ण बाणों से वैसे ही रोका जैसे मदमत्त हाथी को अंकुशों से रोका जाता है।

नेपाली

शल्यलाई अश्व र पदाति सेनासहित आफूतिर आइरहेको देखेर क्रोधले भरिएका राजा युधिष्ठिरले उनलाई तीक्ष्ण बाणले त्यसै गरी रोके जसरी मतवाला हात्तीलाई अङ्कुशले रोकिन्छ।

kunti shalya yudhishthira
श्लोक 24
संस्कृत

तस्य शल्यः शरं घोरं मुमोचासीविषोपमम्॥ स निर्भिद्य महात्मानं वेगेनाभ्यपतच गाम्।

अङ्ग्रेजी

Then Shalya shot a dreadful arrow at Yudhishthira that resembled a a snake of dreadful venom. Piercing through the highsouled son of Kunti, that arrow quickly dropped down the Earth.

हिन्दी

तब शल्य ने युधिष्ठिर पर एक भयंकर बाण छोड़ा, जो भयंकर विष वाले सर्प के समान था। महात्मा कुन्तीपुत्र को बींधकर वह बाण शीघ्र ही पृथ्वी पर गिर पड़ा।

नेपाली

तब शल्यले युधिष्ठिरमाथि एउटा भयंकर बाण हाने, जो भयंकर विष भएको सर्पजस्तै थियो। महात्मा कुन्तीपुत्रलाई बिँधेर त्यो बाण चाँडै नै पृथ्वीमा खस्यो।

shalya nakula sahadeva
श्लोक 25
संस्कृत

ततो वृकोदरः क्रुद्धः शल्यं विव्याध सप्तभिः॥ पञ्चभिः सहदेवस्तु नकुलो दशभिः शरैः।

अङ्ग्रेजी

Then Vrikodara, enraged, pierced Shalya with seven arrows and Sahadeva pierced him with five and Nakula with ten.

हिन्दी

तब क्रुद्ध वृकोदर ने शल्य को सात बाणों से, सहदेव ने पाँच बाणों से और नकुल ने दस बाणों से बींधा।

नेपाली

तब क्रुद्ध वृकोदरले शल्यलाई सात बाणले, सहदेवले पाँच बाणले र नकुलले दस बाणले बिँधे।

draupadi draupadeya
श्लोक 26
संस्कृत

द्रौपदेयाश्च शत्रुघ्नं शूरमार्तायनिं शरैः॥ अभ्यवर्षन् महाराज मेघा इव महीधरम्।

अङ्ग्रेजी

The five sons of Draupadi poured upon that heroic and impetuous Artayani, showers of arrows like clouds pouring rain upon a mountain.

हिन्दी

द्रौपदी के पाँचों पुत्रों ने उन वीर और वेगवान् आर्तायनि पर बाणों की वैसी वर्षा की जैसी मेघ पर्वत पर वर्षा करते हैं।

नेपाली

द्रौपदीका पाँचै पुत्रले ती वीर र वेगवान् आर्तायनिमाथि बाणको त्यस्तै वर्षा गरे जस्तो मेघहरूले पर्वतमाथि वर्षा गर्दछन्।

arjuna shalya kripa
श्लोक 27
संस्कृत

ततो दृष्ट्वा वार्यमाणं शल्यं पार्थैः समन्ततः॥ कृतवर्मा कृपश्चैव संक्रुद्धावभ्यधावताम्।

अङ्ग्रेजी

Beholding Shalya struck by the Parthas on every side, both Kritavarman and Kripa proceeded in anger there.

हिन्दी

शल्य को चारों ओर से पार्थों द्वारा आहत होते देखकर कृतवर्मा और कृपाचार्य दोनों क्रोध में भरकर वहाँ पहुँचे।

नेपाली

शल्यलाई चारैतिरबाट पार्थहरूद्वारा आहत भइरहेको देखेर कृतवर्मा र कृपाचार्य दुवै क्रोधले भरिएर त्यहाँ पुगे।

shakuni shalya
श्लोक 28
संस्कृत

उलूकश्च महावीर्यः शकुनिश्चापि सौबलः॥ समागम्याथ शनकैरश्वत्थामा महाबलः। तव पुत्राश्च कात्स्येन जुगुपुः शल्यमाहवे॥

अङ्ग्रेजी

The generally energetic Uluka, Shakuni, the son of Subala and the great car-warrior Ashvatthaman smiling and all your sons protected Shalya every way in that battle.

हिन्दी

सदा तेजस्वी रहने वाले उलूक, सुबलपुत्र शकुनि, महारथी अश्वत्थामा — जो मुसकरा रहे थे — तथा आपके समस्त पुत्रों ने उस युद्ध में हर प्रकार से शल्य की रक्षा की।

नेपाली

सदा तेजस्वी रहने उलूक, सुबलपुत्र शकुनि, महारथी अश्वत्थामा — जो मुस्कुराइरहेका थिए — तथा तपाईंका सम्पूर्ण पुत्रहरूले त्यस युद्धमा हरेक प्रकारले शल्यको रक्षा गरे।

श्लोक 29
संस्कृत

भीमसेनं त्रिभिर्विद्ध्वा कृतवर्मा शिलीमुखैः। बाणवर्षेण महता क्रुद्धरूपमवारयत्॥

अङ्ग्रेजी

Piercing Bhimasena with three arrows Kritavarman, discharging a mass of arrows, checked that warrior who was as if the personification of wrath.

हिन्दी

भीमसेन को तीन बाणों से बींधकर और बाणों का समूह छोड़ते हुए कृतवर्मा ने उस योद्धा को रोका, जो मानो साक्षात् क्रोध की मूर्ति था।

नेपाली

भीमसेनलाई तीन बाणले बिँधेर र बाणको समूह छोड्दै कृतवर्माले ती योद्धालाई रोके, जो मानौँ साक्षात् क्रोधको मूर्ति थिए।

draupadi shakuni kripa dhrishtadyumna draupadeya
श्लोक 30
संस्कृत

धृष्टद्युम्नं ततः क्रुद्धो बाणवधैरपीडयत्। द्रौपदेयांश्च शकुनिर्यमौ च द्रौणिरभ्ययात्॥

अङ्ग्रेजी

Excited with anger, Kripa struck Dhrishtadyumna with numberless arrows. Shakuni rushed against the sons of Draupadi and Ashvathaman against the twins.

हिन्दी

क्रोध से भरे कृपाचार्य ने धृष्टद्युम्न पर असंख्य बाणों से प्रहार किया। शकुनि द्रौपदी के पुत्रों पर और अश्वत्थामा दोनों जुड़वाँ भाइयों पर टूट पड़े।

नेपाली

क्रोधले भरिएका कृपाचार्यले धृष्टद्युम्नमाथि असङ्ख्य बाणले प्रहार गरे। शकुनि द्रौपदीका पुत्रहरूमाथि र अश्वत्थामा दुवै जुम्ल्याहा भाइहरूमाथि जाइलागे।

arjuna duryodhana
श्लोक 31
संस्कृत

दुर्योधनो युधां श्रेष्ठ आहवे केशवार्जुनौ। समभ्ययादुग्रतेजाः शरैश्चाप्यहनद् बली॥

अङ्ग्रेजी

That foremost of warriors, the energetic Duryodhana, rushed in that battle, against Keshava and Arjuna and struck them both with many arrows.

हिन्दी

योद्धाओं में श्रेष्ठ तेजस्वी दुर्योधन उस युद्ध में केशव और अर्जुन पर टूट पड़ा और उसने दोनों पर अनेक बाणों से प्रहार किया।

नेपाली

योद्धाहरूमा श्रेष्ठ तेजस्वी दुर्योधन त्यस युद्धमा केशव र अर्जुनमाथि जाइलाग्यो र उसले दुवैमाथि अनेक बाणले प्रहार गर्‍यो।

श्लोक 32
संस्कृत

एवं द्वन्द्वशतान्यासंस्त्वदीयानां परैः सह। घोररूपाणि चित्राणि तत्र तत्र विशाम्पते॥

अङ्ग्रेजी

Thus hundreds of dreadful encounters, O king, took place between your ariny and the enemy, on the various parts of the field.

हिन्दी

हे राजन्, इस प्रकार रणभूमि के भाँति-भाँति के भागों में आपकी सेना और शत्रु के बीच सैकड़ों भयंकर भिड़न्तें हुईं।

नेपाली

हे राजन्, यसरी रणभूमिका भाँतिभाँतिका भागमा तपाईंको सेना र शत्रुबीच सयौँ भयंकर भिडन्त भए।

श्लोक 33
संस्कृत

ऋक्षवर्णाञ्जघानाश्वान् भोजो भीमस्य संयुगे। सोऽवतीर्य रथोपस्थाद्धताश्वात् पाण्डुनन्दनः॥ कालो दण्डमिवोद्यम्य गदापाणिरयुध्यत।

अङ्ग्रेजी

The chief of the Bhojas then killed he brown horses of Bhimasena's car in that encounter. The son of Pandu, deprived of his horses, alighting from his car, began to fight with his mace, like the Destroyer himself with his uplifted bludgeon.

हिन्दी

तब भोजराज (कृतवर्मा) ने उस भिड़न्त में भीमसेन के रथ के भूरे घोड़ों का वध कर डाला। घोड़ों से वंचित पाण्डुपुत्र अपने रथ से उतरकर अपनी गदा लेकर वैसे ही युद्ध करने लगे जैसे उठाए हुए दण्ड सहित साक्षात् संहारक।

नेपाली

तब भोजराज (कृतवर्मा)ले त्यस भिडन्तमा भीमसेनको रथका खैरा घोडाहरूको वध गरिदिए। घोडाहरूबाट वञ्चित पाण्डुपुत्र आफ्नो रथबाट ओर्लेर आफ्नो गदा लिएर त्यसै गरी युद्ध गर्न थाले जसरी उठाइएको दण्डसहित साक्षात् संहारक।

shalya sahadeva
श्लोक 34
संस्कृत

प्रमुखे सहदेवस्य जघानाश्वान् स मद्रराट्॥ ततः शल्यस्य तनयं सहदेवोऽसिनावधीत्।

अङ्ग्रेजी

The king of the Madras then killed the horses of Sahadeva before his eyes and then Sahadeva killed Shalya's son with his sword.

हिन्दी

तब मद्रराज ने सहदेव की आँखों के सामने ही उनके घोड़ों का वध कर दिया और तब सहदेव ने अपने खड्ग से शल्य के पुत्र का वध कर डाला।

नेपाली

तब मद्रराजले सहदेवकै आँखाअगाडि तिनका घोडाहरूको वध गरे र तब सहदेवले आफ्नो खड्गले शल्यका पुत्रको वध गरिदिए।

श्लोक 35
संस्कृत

गौतमः पुनराचार्यो धृष्टद्युम्नमयोधयत्॥ असम्भ्रान्तमसम्भ्रान्तो यत्नवान् यत्नवत्तरम्।

अङ्ग्रेजी

The preceptor Gautama again fought with Dhristadyumna, both trying their level best.

हिन्दी

आचार्य गौतम (कृपाचार्य) पुनः धृष्टद्युम्न से भिड़ गए और दोनों ने अपनी पूरी शक्ति लगा दी।

नेपाली

आचार्य गौतम (कृपाचार्य) पुनः धृष्टद्युम्नसँग भिडे र दुवैले आफ्नो पूरा शक्ति लगाए।

draupadi draupadeya
श्लोक 36
संस्कृत

द्रौपदेयांस्तथा वीरानैकैकं दशभिः शरैः॥ अविद्ध्यदाचार्यसुतो नातिक्रुद्धो हसन्निव।

अङ्ग्रेजी

The preceptor's son Ashvatthama, not excited with anger and as if smiling in that battle, struck each of the five heroic sons of Draupadi with ten arrows.

हिन्दी

आचार्यपुत्र अश्वत्थामा ने, बिना क्रोध में आए और उस युद्ध में मानो मुसकराते हुए, द्रौपदी के पाँचों वीर पुत्रों में से प्रत्येक पर दस-दस बाणों से प्रहार किया।

नेपाली

आचार्यपुत्र अश्वत्थामाले, क्रोधमा नआई र त्यस युद्धमा मानौँ मुस्कुराउँदै, द्रौपदीका पाँचै वीर पुत्रमध्ये प्रत्येकमाथि दस-दस बाणले प्रहार गरे।

श्लोक 37
संस्कृत

पुनश्च भीमसेनस्य जघानाश्वांस्तथाऽऽहवे॥ सोऽवतीर्य रथातूर्णं हताश्वः पाण्डुनन्दनः।, कालो दण्डमिवोद्यम्य गदां क्रुद्धो महाबलः॥ पोथयामास तुरगान् रथं च कृतवर्मणः। कृतवर्मा त्ववप्लुत्य रथात् तस्मादपाक्रमात्॥

अङ्ग्रेजी

Again the horses of Bhimasena were killed in that battle. He then quickly got down from his car, took up his mace like the Destroyer his rod in anger and crushed the horses of Kritavarman's car, Jumping down from his chariot Kritavarman fled away.

हिन्दी

उस युद्ध में भीमसेन के घोड़े पुनः मारे गए। तब वे शीघ्र ही अपने रथ से उतरे, क्रोध में संहारक द्वारा उठाए गए दण्ड के समान अपनी गदा उठाई और कृतवर्मा के रथ के घोड़ों को कुचल डाला। अपने रथ से कूदकर कृतवर्मा भाग खड़ा हुआ।

नेपाली

त्यस युद्धमा भीमसेनका घोडाहरू पुनः मारिए। तब उनी तुरुन्तै आफ्नो रथबाट ओर्ले, क्रोधमा संहारकले उठाएको दण्डजस्तै आफ्नो गदा उठाए र कृतवर्माको रथका घोडाहरू कुल्चिदिए। आफ्नो रथबाट हाम फालेर कृतवर्मा भाग्यो।

shalya yudhishthira
श्लोक 38
संस्कृत

शल्योऽपि राजन् संक्रुद्धो निघ्नन् सोमकपाण्डवान्। पुनरेव शितैर्बाणैयुधिष्ठिरमपीडयत्॥

अङ्ग्रेजी

Shalya also excited with anger, O king, killed many Somakas and Pandavas and once more assailed Yudhishthira with many sharp arrows.

हिन्दी

हे राजन्, क्रोध से भरे शल्य ने भी अनेक सोमकों और पाण्डवों का वध किया और पुनः अनेक तीक्ष्ण बाणों से युधिष्ठिर पर प्रहार किया।

नेपाली

हे राजन्, क्रोधले भरिएका शल्यले पनि अनेक सोमक र पाण्डवहरूको वध गरे र पुनः अनेक तीक्ष्ण बाणले युधिष्ठिरमाथि प्रहार गरे।

shalya bhima
श्लोक 39
संस्कृत

तस्य भीमो रणे क्रुद्धः संदश्य दशनच्छदम्। विनाशायाभिसंधाय गजामादाय वीर्यवान्॥

अङ्ग्रेजी

Then biting his lips and beside himself with range, the valiant Bhima took up his mace in that battle and aimed it at Shalya for killing him.

हिन्दी

तब अपने ओठ चबाते और क्रोध से आपे में न रहते हुए पराक्रमी भीम ने उस युद्ध में अपनी गदा उठाई और शल्य का वध करने के लिए उन्हीं पर उसका लक्ष्य साधा।

नेपाली

तब आफ्ना ओठ चपाउँदै र क्रोधले आफ्नो होसमा नरहेका पराक्रमी भीमले त्यस युद्धमा आफ्नो गदा उठाए र शल्यको वध गर्न उनैमाथि त्यसको लक्ष्य साधे।

yama
श्लोक 40
संस्कृत

यमदण्डप्रतीकाशां कालरात्रिमिवोद्यताम्। गजवाजिमनुष्याणां देहान्तकरणीमपि॥

अङ्ग्रेजी

It resembled the very rod of Yama, in the death-night and was destructive of the lives of elephants and horses and human beings.

हिन्दी

वह मृत्युरात्रि में यम के दण्ड के समान थी और हाथियों, घोड़ों तथा मनुष्यों के प्राणों का नाश करने वाली थी।

नेपाली

त्यो मृत्युरात्रिमा यमको दण्डजस्तै थियो र हात्ती, घोडा तथा मनुष्यहरूका प्राणको नाश गर्ने थियो।

श्लोक 41
संस्कृत

हेमपट्टपरिक्षिप्तामुल्कां प्रज्वलितामिव। शैक्यां व्यालीमिवात्युग्रां वज्रकल्पामयोमयीम्॥

अङ्ग्रेजी

It was coated with a cloth of gold, looked like a burning meteor, furnished with a sling, was fierce as a she-snake, hard as thunder and made entirely of iron.

हिन्दी

वह स्वर्ण के वस्त्र से मढ़ी हुई थी, जलती हुई उल्का के समान दिखती थी, चर्मबन्ध से युक्त थी, सर्पिणी के समान भयंकर, वज्र के समान कठोर और पूर्णतः लोहे की बनी थी।

नेपाली

त्यो सुनको वस्त्रले मोडिएको थियो, बलिरहेको उल्काजस्तै देखिन्थ्यो, चर्मबन्धले युक्त थियो, सर्पिणीजस्तै भयंकर, वज्रजस्तै कठोर र पूर्णतः फलामको बनेको थियो।

yama
श्लोक 42
संस्कृत

चन्दनागुरुपङ्काक्तां प्रमदामीप्सितामिव। वसामेदोपदिग्धाङ्गी जिह्वां वैवस्वतीमिव॥

अङ्ग्रेजी

It was smeared with sandal-paste and other unguents like a desirable lady, pasted with marrow and fat and blood and reseinbled the very tongue of Yama.

हिन्दी

वह किसी मनोहर स्त्री के समान चन्दन और अन्य लेपों से लिप्त थी, मज्जा, चर्बी और रक्त से पुती हुई थी और साक्षात् यम की जिह्वा के समान प्रतीत होती थी।

नेपाली

त्यो कुनै मनोहर स्त्रीजस्तै चन्दन र अन्य लेपले लिपिएको थियो, मज्जा, बोसो र रगतले पोतिएको थियो र साक्षात् यमको जिब्रोजस्तै देखिन्थ्यो।

indra
श्लोक 43
संस्कृत

पटुघण्टाशतरवां वासवीमशनीमिव। निर्मुक्ताशीविषाकारां पृक्तां गजमदैरपि॥

अङ्ग्रेजी

It produced sounds on account of the bells attached to it, like unto the thunder of Indra. It resembled in shape a dreadful serpent that had just cast off its slough, soaked with the temporal juice of elephants.

हिन्दी

उसमें बँधी घंटियों के कारण वह इन्द्र के वज्र की गर्जना के समान शब्द करती थी। आकार में वह हाथियों के मद से भीगे हुए, अभी-अभी केंचुल छोड़े हुए भयंकर सर्प के समान थी।

नेपाली

त्यसमा बाँधिएका घण्टीका कारण त्यसले इन्द्रको वज्रको गर्जनजस्तै शब्द गर्दथ्यो। आकारमा त्यो हात्तीको मदले भिजेको, भर्खरै काँचुली फेरेको भयंकर सर्पजस्तै थियो।

श्लोक 44
संस्कृत

त्रासनी सर्वभूतानां स्वसैन्यपरिहर्षिणीम्। मनष्यलोके विख्यातां गिरिशृङ्गविदारणीम्॥

अङ्ग्रेजी

It inspired the enemies with terror and the friends with joy. It was celebrated in the world and capable or riving mountain summits.

हिन्दी

वह शत्रुओं में आतंक और मित्रों में हर्ष भरती थी। वह संसार में विख्यात थी और पर्वतशिखरों को विदीर्ण करने में समर्थ थी।

नेपाली

त्यसले शत्रुहरूमा आतङ्क र मित्रहरूमा हर्ष भर्दथ्यो। त्यो संसारमा विख्यात थियो र पर्वतशिखरहरू विदीर्ण गर्न समर्थ थियो।

kunti
श्लोक 45
संस्कृत

यया कैलासभवने महेश्वरसखं वली। आह्वयामास युद्धाय भीमसेनो महाबलः॥

अङ्ग्रेजी

With this mace, the powerful son of Kunti had, in Kailasa, challenged the enraged Lord of Alaka, the friend of Maheshvara.

हिन्दी

इसी गदा से बलवान् कुन्तीपुत्र ने कैलास पर महेश्वर के मित्र क्रुद्ध अलकापति (कुबेर) को ललकारा था।

नेपाली

यसै गदाले बलवान् कुन्तीपुत्रले कैलासमा महेश्वरका मित्र क्रुद्ध अलकापति (कुबेर)लाई ललकारेका थिए।

draupadi bhima
श्लोक 46
संस्कृत

यया मायामयान् दृप्तान् सुबहून् धनदालये। जघान गुह्यकान् क्रुद्धो नदन् पार्थो महाबलः॥ निवार्यमाणो बहुभिद्रौपद्याः प्रियमास्थितः।

अङ्ग्रेजी

With this weapon Bhima, though resisted by many, had in anger killed a large number of proud Guhyakas endued with powers of illusion on the mount Gandhamadana for the sake of procuring Mandara flowers for Draupadi.

हिन्दी

इसी अस्त्र से भीम ने, यद्यपि अनेकों ने उन्हें रोका था, तथापि क्रोध में आकर द्रौपदी के लिए मन्दार पुष्प लाने के निमित्त गन्धमादन पर्वत पर मायाशक्ति से सम्पन्न बहुत से गर्वीले गुह्यकों का वध किया था।

नेपाली

यसै अस्त्रले भीमले, यद्यपि अनेकले उनलाई रोकेका थिए, तथापि क्रोधमा आएर द्रौपदीका लागि मन्दार पुष्प ल्याउन गन्धमादन पर्वतमा मायाशक्तिले सम्पन्न धेरै घमण्डी गुह्यकहरूको वध गरेका थिए।

shalya indra
श्लोक 47
संस्कृत

तां वज्रमणिरत्नौघकल्मषां वज्रगौरवाम्॥ समुद्यम्य महाबाहुः शल्यमभ्यपतद् रणे।

अङ्ग्रेजी

Taking up that mace which was set with diamonds and other gems, eight-sided and celebrated as Indra's thunder-the mightyarmed son of Pandu now ruslied against Shalya.

हिन्दी

हीरों तथा अन्य रत्नों से जड़ी, अष्टकोणीय और इन्द्र के वज्र के समान विख्यात उस गदा को उठाकर महाबाहु पाण्डुपुत्र अब शल्य पर टूट पड़े।

नेपाली

हीरा तथा अन्य रत्नले जडिएको, अष्टकोणीय र इन्द्रको वज्रजस्तै विख्यात त्यस गदा उठाएर महाबाहु पाण्डुपुत्र अब शल्यमाथि जाइलागे।

shalya bhima
श्लोक 48
संस्कृत

गदया युद्धकुशलस्तया दारुणनादया॥ पोथयामास शल्यस्य चतुरोऽश्वान् महाजवान्।

अङ्ग्रेजी

With that mace of dreadful sound Bhima, skilled in battle, crushed the four quickcoursing horses of Shalya.

हिन्दी

भयंकर शब्द करने वाली उस गदा से युद्धकुशल भीम ने शल्य के चारों वेगवान् घोड़ों को कुचल डाला।

नेपाली

भयंकर शब्द गर्ने त्यस गदाले युद्धकुशल भीमले शल्यका चारै वेगवान् घोडा कुल्चिदिए।

shalya bhima
श्लोक 49
संस्कृत

ततः शल्यो रणे क्रुद्धः पीने वक्षसि तोमरम्॥ निचखान नदन वीरो वर्म भित्वा च सोऽभ्ययात्।

अङ्ग्रेजी

Then heroic Shalya, worked up with wrath, in that battle, hurled a lance at the broad chest of Bhima and sent fourth a loud war-cry. That lance, cutting through the cost of mail of Pandu's son, entered into his person.

हिन्दी

तब क्रोध से भरे वीर शल्य ने उस युद्ध में भीम के चौड़े वक्षःस्थल पर एक बरछा फेंका और ऊँचा रणघोष किया। वह बरछा पाण्डुपुत्र के कवच को चीरकर उनके शरीर में घुस गया।

नेपाली

तब क्रोधले भरिएका वीर शल्यले त्यस युद्धमा भीमको चौडा छातीमाथि एउटा बर्छी हाने र उच्च रणघोष गरे। त्यो बर्छी पाण्डुपुत्रको कवच चिरेर तिनको शरीरमा पस्यो।

shalya
श्लोक 50
संस्कृत

वृकोदरस्त्वसम्भ्रान्तस्तमेवोद्धृत्य तोमरम्॥ यन्तारं मद्रराज्य निर्बिभेद ततो हृदि।

अङ्ग्रेजी

However taking out the weapon fearless Vrikodara struck therewith the driver of Shalya on the chest.

हिन्दी

किन्तु निर्भय वृकोदर ने वह अस्त्र निकालकर उसी से शल्य के सारथि के वक्षःस्थल पर प्रहार किया।

नेपाली

तर निर्भय वृकोदरले त्यो अस्त्र निकालेर त्यसैले शल्यका सारथिको छातीमाथि प्रहार गरे।

श्लोक 51
संस्कृत

स भिन्नमर्मा रुधिरं वमन् वित्रस्तमानसः॥ पपाताभिमुखो दीनो मद्रराजस्त्वपाक्रमत्।

अङ्ग्रेजी

Cut to the quick, the driver, vomiting blood, fell down with a trembling heart. At this the king of the Madras got down from his car and looked at Bhiina in depression.

हिन्दी

मर्मस्थल पर आहत वह सारथि रक्त वमन करता हुआ काँपते हृदय से गिर पड़ा। इस पर मद्रराज अपने रथ से उतर आए और विषाद से भरकर भीम की ओर देखने लगे।

नेपाली

मर्मस्थलमा आहत ती सारथि रगत वमन गर्दै काँपिरहेको हृदयले लडे। यसमा मद्रराज आफ्नो रथबाट ओर्लिए र विषादले भरिएर भीमतिर हेर्न थाले।

shalya
श्लोक 52
संस्कृत

कृतप्रतिकृतं दृष्ट्वा शल्यो विस्मितमानसः॥ गदामाश्रित्य धर्मात्मा प्रत्यमित्रमवैक्षत।

अङ्ग्रेजी

Beholding his own attempt thus thwarted, Shalya was struck with wonder. Of quiescent soul, the king of the Madras took up his mace and began to eye his enemy.

हिन्दी

अपने इस प्रयत्न को इस प्रकार विफल हुआ देखकर शल्य विस्मित रह गए। शान्तचित्त मद्रराज ने अपनी गदा उठाई और अपने शत्रु को घूरने लगे।

नेपाली

आफ्नो यो प्रयत्न यसरी विफल भएको देखेर शल्य विस्मित भए। शान्तचित्त मद्रराजले आफ्नो गदा उठाए र आफ्नो शत्रुलाई हेर्न थाले।

arjuna bhima
श्लोक 53
संस्कृत

ततः सुमनसः पार्था भीमसेनमपूजयन्। ते दृष्टा कर्म संग्रामे घोरमकिष्टकर्मणः॥

अङ्ग्रेजी

Beholding that terrible fear of his in battle, the Parthas joyfully worshipped Bhima of untiring energy.

हिन्दी

युद्ध में उनका वह भयंकर पराक्रम देखकर पार्थों ने अथक तेजस्वी भीम की हर्षपूर्वक पूजा की।

नेपाली

युद्धमा तिनको त्यो भयंकर पराक्रम देखेर पार्थहरूले अथक तेजस्वी भीमको हर्षपूर्वक पूजा गरे।