Svayamvara Parva — Introduction of the Kings
Volume I — Adi & Sabha Parva · Chapter 186
Sanskrit
1धृष्टद्युम्न उवाच दुर्योधनो दुर्विषहो दुर्मुखो दुष्प्रधर्षणः। विविंशतिर्विकर्णश्च सहो दुःशासनस्तथा॥
2युयुत्सुर्वायुवेगश्च भीमवेगरवस्तथा। उग्रायुधो बलाकी च करकायुर्विरोचनः॥
3कुण्डकश्चित्रसेनश्च सुवर्चाः कनकध्वजः। नन्दको बाहुशाली च तुहुण्डो विकटस्तथा॥
4एते चान्ये च बहवो धार्तराष्ट्रा महाबलाः। कर्णेन सहिता वीरास्त्वदर्थं समुपागताः॥
5असंख्याता महात्मानः पार्थिवाः क्षत्रियर्षभाः। शकुनिः सौबलश्चैव वृषकोऽथ बृहद्बलः॥
6एते गान्धारराजस्य सुताः सर्वे समागताः। अश्वत्थामा च भोजश्च सर्वशस्त्रभृतां वरौ॥
7समवेतौ महात्मानौ त्वदर्थे समलंकृतौ। बृहन्तो मणिमांश्चैव दण्डधारश्च पार्थिवः॥
8सहदेवजयत्सेनौ मेघसंधिश्च पार्थिवः। विराटः सह पुत्राभ्यां शड्वेनैवोत्तरेण च॥
9वार्द्धक्षेमिः सुशर्मा च सेनाबिन्दुश्च पार्थिवः। सुकेतुः सह पुत्रेण सुनाम्ना च सुवर्चसा॥
10सुचित्रः सुकुमारश्च वृकः सत्यधृतिस्तथा। सूर्यध्वजो रोचमानो नीलचित्रायुधस्तथा॥
11अंशुमांश्चेकितानश्च श्रेणिमांश्च महाबलः। समुद्रसेनपुत्रश्च चन्द्रसेनः प्रतापवान्॥
12जलसंधः पितापुत्रौ विदण्डो दण्ड एव च। पौण्ड्रको वासुदेवश्च भगदत्तश्च वीर्यवान्॥
13कालिङ्गस्ताम्रलिप्तश्च पत्तनाधिपतिस्तथा। मद्रराजस्तथा शल्यः सहपुत्रो महारथः॥
14रुक्माङ्गदेन वीरेण तथा रुक्मरथेन च। कौरव्यः सोमदत्तश्च पुत्राश्चास्य महारथाः॥
15समवेतास्त्रयः शूरा भूरिभूरिश्रवाः शलः। सुदक्षिणश्च काम्बोजो दृढधन्वा च
16बृहद्बलः सुषेणश्च शिबिरौशीनरस्तथा। पटच्चरनिहन्ता च कारूषाधिपतिस्तथा॥
17संकर्षणो वासुदेवो रौस्मिणेयश्च वीर्यवान्। साम्बश्च चारुदेष्णश्च प्राधुम्निः सगदस्तथा॥ पौरवः॥
18अक्रूरः सात्यकिश्चैव उद्धवश्च महामतिः। कृतकर्मा च हार्दिक्यः पृथुर्विपृथुरेव च॥
19विदूरथश्च करुश्च शरुश्च सगवेषणः। आशावहोऽनिरुद्धश्च शमीकः सारिमेजयः॥
20वीरो वातपतिश्चैव झिल्लीपिण्डारकस्तथा। उशीनरश्च विक्रान्तो वृष्णयस्ते प्रकीर्तिताः॥
21भागीरथो बृहत्क्षत्रः सैन्धवश्च जयद्रथः। बृहद्रथो बाह्निकश्च श्रुतायुश्च महारथः॥
22उलूकः कैतवो राजा चित्राङ्गदशुभाङ्गदौ। वत्सराजश्च मतिमान् कोसलाधिपतिस्तथा॥
23शिशुपालश्च विक्रान्तो जरासंधस्तथैव च। एते चान्ये च पहवो नानाजनपदेश्वराः॥
24त्वदर्थमागता भद्रे क्षत्रियः प्रथिता भुवि। एते भेत्स्यन्ति विक्रान्तास्त्वदर्थे लक्ष्यमुत्तमम्। विध्येत य इदं लक्ष्यं वरयेथाः शुभेऽद्य तम्॥
English
1Dhrishtadyumna said : Duryodhana, Durvishaha, Durmukha, Dushpradharshana, Vivignshati, Vikarna, Saha, Dushasana,
2Yuyutsu, Vayuvega, Bhima, Vegarava, Ugrayudha, Balaki, Karakayu, Virochana,
3Sukundala, Chitrasena, Suvarcha, Kanakadhvaja, Nandaka, Bahushali, Tuhunda, Vikata,
4These and others are the greatly powerful sons of Dhritarashtra. These heroes have all come with Karna for your hands.
5Numerous other illustrious kings, the best of Kshatriyas,. (have also come for you). Shakuni, Saybala, Vrishaka, Brihadbala,
6These sons of the king of Gandhara have also come. The foremost of all wielders of arms, Ashvathama and Bhoja.
7Have come hero adorned with every ornament. The kings, Brihanta, Manimana, Dandadhara,
8Sahadeva, Jayatsena, Meghasandhi, Virata with his two sons, Sankhya and Uttara,
9Vardhakshemi, Susharma, Senabindu, Suketu with his two sons, Sunamana and Suvarcha,
10Suchitra, Sukumara, Vrika, Satyadhriti, Suryadhvaja, Rochamana, Nila, Chitrayudha,
11Angshumana, Chekitana, the mighty Srinimana, Chandrasena, the son of the mighty Subhadrasena both the father and the son,
12Jalasandha, Vidanda, Danda, Paundraka, Vasudeva, the mighty Bhagadatta,
13Kalinga, Tamralipta, the king of Pattana, the king of Madra, the great car-warrior Shalya with his son,
14The heroic Rukmangada, Rukmaratha, Somadatta of the Kuru race with his three sons,
15All great heroic and car-warriors, all these have assembled here. Bhuri, Bhurishrava, Sala, Sudakshina, Kamboja, the Paurava Dridadhnava,
16Brihadbala, Sushena, Shibi, the son of Ushinara, Pataccharnihanta, the king of Karusha,
17Sankarshana, (Baladeva) Vasudeva (Krishna), the mighty son of Rukmini, Samba, Charudeshna, the son of Pradyumna, Gada,
18Akrura, Satyaki, the high-souled Uddhava, Kritavarma, the son of Hridika, Pritha, Vipritha,
19Viduratha, Kamka, Shanku, Gaveshna, Ashavaha, Aniruddha, Shamika, Sarimejaya,
20Heroic Vatapati, Jhilli, Pindaraka, the powerful Ushinara, all these are known as Vrishnis,
21Bhagiratha, Brihatkshatra, the son of Sindhu, Jayadratha, Brihadratha, Balhika, the great car-warrior Shrutayu,
22Uluka, Kaitava, Chitrangada, Subhangada, the intelligent Vatsaraja, the king of Kosala,
23Shishupala, the Powerful Jarasandha, these and many other kings, of many countries,
24And all the Kshatriyas celebrated in the world, O amiable sister, have come for your hand. O blessed girl, these powerful men will (try to) shoot the mark. Among these (heroes) you shall choose him as your husband who will (be able to) shoot the mark.
Hindi
1धृष्टद्युम्न ने कहा — दुर्योधन, दुर्विषह, दुर्मुख, दुष्प्रधर्षण, विविंशति, विकर्ण, सह, दुःशासन,
2युयुत्सु, वायुवेग, भीम, वेगरव, उग्रायुध, बलाकी, कारकायु, विरोचन,
3सुकुण्डल, चित्रसेन, सुवर्च, कनकध्वज, नन्दक, बाहुशाली, तुहुण्ड, विकट —
4ये और अन्य धृतराष्ट्र के महाबलशाली पुत्र हैं। ये वीर सब कर्ण सहित तुम्हारे पाणिग्रहण के लिए आए हैं।
5अन्य अनेक यशस्वी राजा, क्षत्रियों में श्रेष्ठ, (भी तुम्हारे लिए आए हैं)। शकुनि, सौबल, वृषक, बृहद्बल —
6गान्धारराज के ये पुत्र भी आए हैं। समस्त अस्त्रधारियों में श्रेष्ठ अश्वत्थामा और भोज —
7प्रत्येक आभूषण से अलंकृत होकर यहाँ आए हैं। राजा बृहन्त, मणिमान्, दण्डधार,
8सहदेव, जयत्सेन, मेघसन्धि, विराट अपने दोनों पुत्रों शंख और उत्तर सहित,
9वार्धक्षेमि, सुशर्मा, सेनाबिन्दु, सुकेतु अपने दोनों पुत्रों सुनामा और सुवर्चा सहित,
10सुचित्र, सुकुमार, वृक, सत्यधृति, सूर्यध्वज, रोचमान, नील, चित्रायुध,
11अंशुमान्, चेकितान, बलशाली सृणिमान्, चन्द्रसेन, बलशाली सुभद्रसेन के पुत्र — पिता और पुत्र दोनों,
12जलसन्ध, विदण्ड, दण्ड, पौण्ड्रक, वासुदेव, बलशाली भगदत्त,
13कलिंग, ताम्रलिप्त, पत्तन के राजा, मद्रराज, महारथी शल्य अपने पुत्र सहित,
14वीर रुक्मांगद, रुक्मरथ, कुरुवंश के सोमदत्त अपने तीनों पुत्रों सहित —
15सब महान् वीर और महारथी, ये सब यहाँ एकत्र हुए हैं। भूरि, भूरिश्रवा, शल, सुदक्षिण, काम्बोज, पौरव दृढधन्वा,
16बृहद्बल, सुषेण, उशीनर के पुत्र शिबि, पताच्चरनिहन्ता, करूषराज,
17संकर्षण (बलदेव), वासुदेव (कृष्ण), रुक्मिणी के बलशाली पुत्र, साम्ब, प्रद्युम्न के पुत्र चारुदेष्ण, गद,
18अक्रूर, सात्यकि, महात्मा उद्धव, हृदिक के पुत्र कृतवर्मा, पृथा, विपृथ,
19विदूरथ, कंक, शंकु, गवेष्ण, अश्वहा, अनिरुद्ध, शमीक, सरिमेजय,
20वीर वातपति, झिल्ली, पिण्डारक, बलशाली उशीनर — ये सब वृष्णि नाम से जाने जाते हैं।
21भगीरथ, बृहत्क्षत्र, सिन्धु के पुत्र जयद्रथ, बृहद्रथ, बाह्लीक, महारथी श्रुतायु,
22उलूक, कैतव, चित्रांगद, सुभांगद, बुद्धिमान् वत्सराज, कोसलराज,
23शिशुपाल, बलशाली जरासन्ध — ये तथा अनेक देशों के और भी अनेक राजा,
24और संसार में प्रसिद्ध समस्त क्षत्रिय, हे सौम्य बहन, तुम्हारे पाणिग्रहण के लिए आए हैं। हे कल्याणी कन्या, ये बलशाली पुरुष लक्ष्य बेधने का (प्रयत्न) करेंगे। इन (वीरों) में से तुम उसी को अपने पति के रूप में चुनना जो लक्ष्य बेध सके।
Nepali
1धृष्टद्युम्नले भने — दुर्योधन, दुर्विषह, दुर्मुख, दुष्प्रधर्षण, विविंशति, विकर्ण, सह, दुःशासन,
2युयुत्सु, वायुवेग, भीम, वेगरव, उग्रायुध, बलाकी, कारकायु, विरोचन,
3सुकुण्डल, चित्रसेन, सुवर्च, कनकध्वज, नन्दक, बाहुशाली, तुहुण्ड, विकट —
4यी र अन्य धृतराष्ट्रका महाबलशाली पुत्र हुन्। यी वीरहरू सबै कर्णसहित तिम्रो पाणिग्रहणका लागि आएका छन्।
5अन्य अनेक यशस्वी राजा, क्षत्रियहरूमा श्रेष्ठ, (पनि तिम्रा लागि आएका छन्)। शकुनि, सौबल, वृषक, बृहद्बल —
6गान्धारराजका यी पुत्र पनि आएका छन्। सम्पूर्ण अस्त्रधारीहरूमा श्रेष्ठ अश्वत्थामा र भोज —
7प्रत्येक गहनाले अलङ्कृत भई यहाँ आएका छन्। राजा बृहन्त, मणिमान्, दण्डधार,
8सहदेव, जयत्सेन, मेघसन्धि, विराट आफ्ना दुवै पुत्र शङ्ख र उत्तरसहित,
9वार्धक्षेमि, सुशर्मा, सेनाबिन्दु, सुकेतु आफ्ना दुवै पुत्र सुनामा र सुवर्चासहित,
10सुचित्र, सुकुमार, वृक, सत्यधृति, सूर्यध्वज, रोचमान, नील, चित्रायुध,
11अंशुमान्, चेकितान, बलशाली सृणिमान्, चन्द्रसेन, बलशाली सुभद्रसेनका पुत्र — पिता र पुत्र दुवै,
12जलसन्ध, विदण्ड, दण्ड, पौण्ड्रक, वासुदेव, बलशाली भगदत्त,
13कलिङ्ग, ताम्रलिप्त, पत्तनका राजा, मद्रराज, महारथी शल्य आफ्नो पुत्रसहित,
14वीर रुक्माङ्गद, रुक्मरथ, कुरुवंशका सोमदत्त आफ्ना तीनै पुत्रसहित —
15सबै महान् वीर र महारथी, यी सबै यहाँ जम्मा भएका छन्। भूरि, भूरिश्रवा, शल, सुदक्षिण, काम्बोज, पौरव दृढधन्वा,
16बृहद्बल, सुषेण, उशीनरका पुत्र शिबि, पताच्चरनिहन्ता, करूषराज,
17सङ्कर्षण (बलदेव), वासुदेव (कृष्ण), रुक्मिणीका बलशाली पुत्र, साम्ब, प्रद्युम्नका पुत्र चारुदेष्ण, गद,
18अक्रूर, सात्यकि, महात्मा उद्धव, हृदिकका पुत्र कृतवर्मा, पृथा, विपृथ,
19विदूरथ, कंक, शङ्कु, गवेष्ण, अश्वहा, अनिरुद्ध, शमीक, सरिमेजय,
20वीर वातपति, झिल्ली, पिण्डारक, बलशाली उशीनर — यी सबै वृष्णि नामले चिनिन्छन्।
21भगीरथ, बृहत्क्षत्र, सिन्धुका पुत्र जयद्रथ, बृहद्रथ, बाह्लीक, महारथी श्रुतायु,
22उलूक, कैतव, चित्राङ्गद, सुभाङ्गद, बुद्धिमान् वत्सराज, कोसलराज,
23शिशुपाल, बलशाली जरासन्ध — यी तथा अनेक देशका अरू पनि अनेक राजा,
24र संसारमा प्रसिद्ध सम्पूर्ण क्षत्रिय, हे सौम्य बहिनी, तिम्रो पाणिग्रहणका लागि आएका छन्। हे कल्याणी कन्या, यी बलशाली पुरुषहरूले लक्ष्य बिँध्ने (प्रयत्न) गर्नेछन्। यी (वीरहरू)मध्ये तिमीले उसैलाई आफ्नो पतिका रूपमा छान्नू जसले लक्ष्य बिँध्न सकोस्।