सर्गः 27
बालकाण्ड · अध्याय 27
संस्कृत
1अथ तां रजनीमुष्य विश्वामित्रो महायशाः। प्रहस्य राघवं वाक्यमुवाच मधुराक्षरम्।।1.27.1।।
2परितुष्टोऽस्मि भद्रं ते राजपुत्र महायशः। प्रीत्या परमया युक्तो ददाम्यस्त्राणि सर्वशः।।1.27.2।।
3देवासुरगणान्वापि सगन्धर्वोरगानपि। यैरमित्रान् प्रसह्याजौ वशीकृत्य जयिष्यसि।।1.27.3।। तानि दिव्यानि भद्रं ते ददाम्यस्त्राणि सर्वशः ।
4दण्डचक्रं महद्दिव्यं तव दास्यामि राघव।।1.27.4।। धर्मचक्रं ततो वीर कालचक्रं तथैव च। विष्णुचक्रं तथात्युग्रमैन्द्रमस्त्रं तथैव च।।1.27.5।। वज्रमस्त्रं नरश्रेष्ठ शैवं शूलवरं तथा। अस्त्रं ब्रह्मशिरश्चैव ऐषीकमपि राघव।।1.27.6।। ददामि ते महाबाहो ब्राह्ममस्त्रमनुत्तमम्।
5दण्डचक्रं महद्दिव्यं तव दास्यामि राघव।।1.27.4।। धर्मचक्रं ततो वीर कालचक्रं तथैव च। विष्णुचक्रं तथात्युग्रमैन्द्रमस्त्रं तथैव च।।1.27.5।। वज्रमस्त्रं नरश्रेष्ठ शैवं शूलवरं तथा। अस्त्रं ब्रह्मशिरश्चैव ऐषीकमपि राघव।।1.27.6।। ददामि ते महाबाहो ब्राह्ममस्त्रमनुत्तमम्।
6दण्डचक्रं महद्दिव्यं तव दास्यामि राघव।।1.27.4।। धर्मचक्रं ततो वीर कालचक्रं तथैव च। विष्णुचक्रं तथात्युग्रमैन्द्रमस्त्रं तथैव च।।1.27.5।। वज्रमस्त्रं नरश्रेष्ठ शैवं शूलवरं तथा। अस्त्रं ब्रह्मशिरश्चैव ऐषीकमपि राघव।।1.27.6।। ददामि ते महाबाहो ब्राह्ममस्त्रमनुत्तमम्।
7गदे द्वे चैव काकुत्स्थ मोदकी शिखरी उभे।।1.27.7।। प्रदीप्ते नरशार्दूल प्रयच्छामि नृपात्मज।
8धर्मपाशमहं राम कालपाशं तथैव च।।1.27.8।। पाशं वारुणमस्त्रं च ददाम्यहमनुत्तमम्।
9अशनी द्वे प्रयच्छामि शुष्कार्द्रे रघुनन्दन।।1.27.9।। ददामि चास्त्रं पैनाकमस्त्रं नारायणं तथा।
10आग्नेयमस्त्रं दयितं शिखरं नाम नामतः।।1.27.10।। वायव्यं प्रथनं नाम ददामि च तवानघ ।
11अस्त्रं हयशिरो नाम क्रौञ्चमस्त्रं तथैव च। शक्तिद्वयं च काकुत्स्थ ददामि तव राघव।।1.27.11।।
12कङ्कालं मुसलं घोरं कापालमथ कङ्कणम्। धारयन्त्यसुरा यानि ददाम्येतानि सर्वशः।।1.27.12।।
13वैद्याधरं महास्त्रं च नन्दनं नाम नामतः। असिरत्नं महाबाहो ददामि च नृपात्मज।।1.27.13।।
14गान्धर्वमस्त्रं दयितं मानवं नाम नामतः। प्रस्वापनप्रशमने दद्मि सौरं च राघव।।1.27.14।।
15दर्पणं शोषणं चैव सन्तापनविलापने। मदनं चैव दुर्धर्षं कन्दर्पदयितं तथा।।1.27.15।। पैशाचमस्त्रं दयितं मोहनं नाम नामतः। प्रतीच्छ नरशार्दूल राजपुत्र महायशः।।1.27.16।।
16दर्पणं शोषणं चैव सन्तापनविलापने। मदनं चैव दुर्धर्षं कन्दर्पदयितं तथा।।1.27.15।। पैशाचमस्त्रं दयितं मोहनं नाम नामतः। प्रतीच्छ नरशार्दूल राजपुत्र महायशः।।1.27.16।।
17तामसं नरशार्दूल सौमनं च महाबल। संवर्धं चैव दुर्धर्षं मौसलं च नृपात्मज।।1.27.17।। सत्यमस्त्रं महाबाहो तथा मायाधरं परम्। घोरं तेजः प्रभं नाम परतेजोऽपकर्षणम्।।1.27.18।। सौम्यास्त्रं शिशिरं नाम त्वष्टुरस्त्रं सुदामनम्। दारुणं च भगस्यापि शितेषु मथ मानवम्।।1.27.19।।
18तामसं नरशार्दूल सौमनं च महाबल। संवर्धं चैव दुर्धर्षं मौसलं च नृपात्मज।।1.27.17।। सत्यमस्त्रं महाबाहो तथा मायाधरं परम्। घोरं तेजः प्रभं नाम परतेजोऽपकर्षणम्।।1.27.18।। सौम्यास्त्रं शिशिरं नाम त्वष्टुरस्त्रं सुदामनम्। दारुणं च भगस्यापि शितेषु मथ मानवम्।।1.27.19।।
19तामसं नरशार्दूल सौमनं च महाबल। संवर्धं चैव दुर्धर्षं मौसलं च नृपात्मज।।1.27.17।। सत्यमस्त्रं महाबाहो तथा मायाधरं परम्। घोरं तेजः प्रभं नाम परतेजोऽपकर्षणम्।।1.27.18।। सौम्यास्त्रं शिशिरं नाम त्वष्टुरस्त्रं सुदामनम्। दारुणं च भगस्यापि शितेषु मथ मानवम्।।1.27.19।।
20एतान् राम महाबाहो कामरूपान् महाबलान् । गृहाण परमोदारान् क्षिप्रमेव नृपात्मज।।1.27.20।।
21स्थितस्तु प्राङ्मुखो भूत्वा शुचिर्मुनिवरस्तदा। ददौ रामाय सुप्रीतो मन्त्रग्राममनुत्तमम्।।1.27.21।।
22सर्वसङ्ग्रहणं येषां दैवतैरपि दुर्लभम्। तान्यस्त्राणि तदा विप्रो राघवाय न्यवेदयत्।।1.27.22।।
23जपतस्तु मुनेस्तस्य विश्वामित्रस्य धीमतः। उपतस्थुर्महार्हाणि सर्वाण्यस्त्राणि राघवम्।।1.27.23।।
24ऊचुश्च मुदितास्सर्वे रामं प्राञ्जलयस्तदा। इमे स्म परमोदाराः किङ्करास्तव राघव।।1.27.24।।
25प्रतिगृह्य च काकुत्स्थः समालभ्य च पाणिना। मानसा मे भविष्यध्वमिति तानभ्यचोदयत्।।1.27.25।।
26ततः प्रीतमना रामो विश्वामित्रं महामुनिम्। अभिवाद्य महातेजा गमनायोपचक्रमे।।1.27.26।।
अङ्ग्रेजी
1The night over, illustrious Viswamitra called Rama with a sweet smile.
2"O prince of great renown, I am extremely pleased. May you prosper Out of great love and affection for you I shall make over all the weapons.
3With the help of these celestial weapons, you will vanquish even gods and demons, serpents together with gandharvas if they challenge you to a battle as enemies and take them as captives. I shall confer on you all such weapons. May you prosper
4Mighty armed, heroic Rama I shall grant you the great celestial dandachakra. O best among men I shall grant you dharmachakra, kalachakra, visnuchakra, indraastra, vajraastra and the great, trident of Siva, brahmashirastra, ishika astra and highly superior brahmaastra.
5Mighty armed, heroic Rama I shall grant you the great celestial dandachakra. O best among men I shall grant you dharmachakra, kalachakra, visnuchakra, indraastra, vajraastra and the great, trident of Siva, brahmashirastra, ishika astra and highly superior brahmaastra.
6Mighty armed, heroic Rama I shall grant you the great celestial dandachakra. O best among men I shall grant you dharmachakra, kalachakra, visnuchakra, indraastra, vajraastra and the great, trident of Siva, brahmashirastra, ishika astra and highly superior brahmaastra.
7Born in the race of kakutstha and a tiger among men, O Rama I shall also grant two shining maces known as modaki and shikhari.
8Rama, I shall grant dharmapasa, kalapasa, varuna pasa, too unique weapons.
9O descendant of Raghu I shall grant you two thunderbolts named shuska and ardra (dry and wet), painaka astra and narayanaastra.
10O blemishless Rama I shall grant you agneyaastra known as sikhara which is my favour weapon and vayavyaastra known as prathana৷৷
11O Rama bron in the Kakutstha race, I shall grant you two powers named hayasira (Horse head) and kraunchaastra.
12I shall grant all these weapons, the dreadful kankala, pestle kapala and kankana used by asuras.
13O mightyarmed prince, I shall grant mahaastra, vaidyadhara and an excellent scimitar known as nandana.
14Rama, I shall grant two much favoured weapons namely gandharvaastras, manava astra, which induce and suppress sleep and sauraastra as well.
15O renowned prince, best among men, receive these astras known as darpana, soshana, santhapana, vilapana, madana astra, the unassailable one favoured by kamadeva and the paisacha astra known as mohana favoured by demons.
16O renowned prince, best among men, receive these astras known as darpana, soshana, santhapana, vilapana, madana astra, the unassailable one favoured by kamadeva and the paisacha astra known as mohana favoured by demons.
17O tiger among men mighty prince, accept tamasa and saumanaastras, the unassailable, samavardha weapon, mausala, satyaastra, the supreme mayadhara astra, the terrible tejaprabhaastra capable of removing the energy of the opponent, a soft weapon called sisira, supremely formidable twashtus astra, Bhaga's terrible shiteshuastra (sharp arrowed one) and manava astra.
18O tiger among men mighty prince, accept tamasa and saumanaastras, the unassailable, samavardha weapon, mausala, satyaastra, the supreme mayadhara astra, the terrible tejaprabhaastra capable of removing the energy of the opponent, a soft weapon called sisira, supremely formidable twashtus astra, Bhaga's terrible shiteshuastra (sharp arrowed one) and manava astra.
19O tiger among men mighty prince, accept tamasa and saumanaastras, the unassailable, samavardha weapon, mausala, satyaastra, the supreme mayadhara astra, the terrible tejaprabhaastra capable of removing the energy of the opponent, a soft weapon called sisira, supremely formidable twashtus astra, Bhaga's terrible shiteshuastra (sharp arrowed one) and manava astra.
20O Rama mightyarmed prince, receive these mighty and highly exalted astras capable of assuming at once any form at will".
21Viswamitra, the greatest ascetic after the purification ritual stood with his face turned east and happily, conferred on Rama collection of the unique mantras.
22The sage offered Rama the complete collection of those weapons which even the celestials find it difficult to acquire.
23While the sagacious ascetic Viswamitra was muttering the mystic terms of these venerable astras (addressing their respective deities), all these weapons (with their mystic power) attended on Rama.
24The munificient presiding deities of the weapons with folded palms addressed these words to Rama saying, "Here we are, at you disposal ".
25Rama received the astras he felt with his hands and commanded them saying, "Live in my mind" (serve me whenever I remember you).
26Thereafter, the cheerful Rama, bowed to the mighty ascetic Viswamitra and commenced his journey. इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये बालकाण्डे सप्तविंशस्सर्गः।। Thus ends the twentyseventh sarga of Balakanda of the holy Ramayana the first epic composed by sage Valmiki.
हिन्दी
1रात्रि बीत जाने पर यशस्वी विश्वामित्र ने मधुर मुस्कान के साथ राम को बुलाया।
2"हे महायशस्वी राजकुमार! मैं अत्यन्त प्रसन्न हूँ। तुम्हारा कल्याण हो। तुम्हारे प्रति महान प्रेम और स्नेह के कारण मैं तुम्हें सब अस्त्र सौंपूँगा।
3इन दिव्य अस्त्रों की सहायता से यदि देवता, दानव, गन्धर्वों सहित सर्प भी शत्रु के रूप में तुम्हें युद्ध की चुनौती दें, तो तुम उन्हें भी परास्त करके बन्दी बना लोगे। मैं तुम्हें ऐसे सब अस्त्र प्रदान करूँगा। तुम्हारा कल्याण हो।
4हे महाबाहु वीर राम! मैं तुम्हें महान दिव्य दण्डचक्र प्रदान करूँगा। हे नरश्रेष्ठ! मैं तुम्हें धर्मचक्र, कालचक्र, विष्णुचक्र, इन्द्रास्त्र, वज्रास्त्र तथा शिव का महान त्रिशूल, ब्रह्मशिरास्त्र, ऐषीकास्त्र और परम श्रेष्ठ ब्रह्मास्त्र प्रदान करूँगा।
5हे महाबाहु वीर राम! मैं तुम्हें महान दिव्य दण्डचक्र प्रदान करूँगा। हे नरश्रेष्ठ! मैं तुम्हें धर्मचक्र, कालचक्र, विष्णुचक्र, इन्द्रास्त्र, वज्रास्त्र तथा शिव का महान त्रिशूल, ब्रह्मशिरास्त्र, ऐषीकास्त्र और परम श्रेष्ठ ब्रह्मास्त्र प्रदान करूँगा।
6हे महाबाहु वीर राम! मैं तुम्हें महान दिव्य दण्डचक्र प्रदान करूँगा। हे नरश्रेष्ठ! मैं तुम्हें धर्मचक्र, कालचक्र, विष्णुचक्र, इन्द्रास्त्र, वज्रास्त्र तथा शिव का महान त्रिशूल, ब्रह्मशिरास्त्र, ऐषीकास्त्र और परम श्रेष्ठ ब्रह्मास्त्र प्रदान करूँगा।
7हे ककुत्स्थवंश में उत्पन्न पुरुषों में व्याघ्र राम! मैं तुम्हें मोदकी और शिखरी नामक दो देदीप्यमान गदाएँ भी प्रदान करूँगा।
8हे राम! मैं तुम्हें धर्मपाश, कालपाश और वरुणपाश — ये अनुपम अस्त्र भी प्रदान करूँगा।
9हे रघुवंशी! मैं तुम्हें शुष्क और आर्द्र नामक दो अशनि, पैनाकास्त्र तथा नारायणास्त्र प्रदान करूँगा।
10हे निष्कलंक राम! मैं तुम्हें शिखर नामक आग्नेयास्त्र, जो मेरा प्रिय अस्त्र है, तथा प्रथन नामक वायव्यास्त्र प्रदान करूँगा।
11हे ककुत्स्थवंश में उत्पन्न राम! मैं तुम्हें हयशिरा और क्रौंचास्त्र नामक दो शक्तियाँ प्रदान करूँगा।
12मैं तुम्हें ये सब अस्त्र प्रदान करूँगा — भयंकर कंकाल, मुसल, कपाल और कंकण, जिनका प्रयोग असुर करते हैं।
13हे महाबाहु राजकुमार! मैं तुम्हें महास्त्र, विद्याधरास्त्र तथा नन्दन नामक उत्तम खड्ग प्रदान करूँगा।
14हे राम! मैं तुम्हें दो अत्यन्त प्रिय अस्त्र प्रदान करूँगा — गान्धर्वास्त्र और मानवास्त्र, जो निद्रा लाते और हरते हैं, तथा सौरास्त्र भी।
15हे विख्यात राजकुमार, नरश्रेष्ठ! दर्पण, शोषण, सन्तापन, विलापन नामक ये अस्त्र, कामदेव को प्रिय अजेय मदनास्त्र तथा राक्षसों को प्रिय मोहन नामक पैशाचास्त्र ग्रहण करो।
16हे विख्यात राजकुमार, नरश्रेष्ठ! दर्पण, शोषण, सन्तापन, विलापन नामक ये अस्त्र, कामदेव को प्रिय अजेय मदनास्त्र तथा राक्षसों को प्रिय मोहन नामक पैशाचास्त्र ग्रहण करो।
17हे पुरुषों में व्याघ्र, महाबली राजकुमार! तामस और सौमन अस्त्र, अजेय संवर्त अस्त्र, मौसल, सत्यास्त्र, परम मायाधर अस्त्र, शत्रु का तेज हर लेने में समर्थ भयंकर तेजःप्रभ अस्त्र, शिशिर नामक कोमल अस्त्र, परम दुर्जय त्वाष्ट्र अस्त्र, भग का भयंकर शितेषु (तीक्ष्ण बाण वाला) अस्त्र तथा मानवास्त्र ग्रहण करो।
18हे पुरुषों में व्याघ्र, महाबली राजकुमार! तामस और सौमन अस्त्र, अजेय संवर्त अस्त्र, मौसल, सत्यास्त्र, परम मायाधर अस्त्र, शत्रु का तेज हर लेने में समर्थ भयंकर तेजःप्रभ अस्त्र, शिशिर नामक कोमल अस्त्र, परम दुर्जय त्वाष्ट्र अस्त्र, भग का भयंकर शितेषु (तीक्ष्ण बाण वाला) अस्त्र तथा मानवास्त्र ग्रहण करो।
19हे पुरुषों में व्याघ्र, महाबली राजकुमार! तामस और सौमन अस्त्र, अजेय संवर्त अस्त्र, मौसल, सत्यास्त्र, परम मायाधर अस्त्र, शत्रु का तेज हर लेने में समर्थ भयंकर तेजःप्रभ अस्त्र, शिशिर नामक कोमल अस्त्र, परम दुर्जय त्वाष्ट्र अस्त्र, भग का भयंकर शितेषु (तीक्ष्ण बाण वाला) अस्त्र तथा मानवास्त्र ग्रहण करो।
20हे महाबाहु राजकुमार राम! इच्छानुसार तत्काल कोई भी रूप धारण करने में समर्थ इन महान और परम श्रेष्ठ अस्त्रों को ग्रहण करो।"
21महातपस्वी विश्वामित्र ने शुद्धि की विधि सम्पन्न करके पूर्व की ओर मुख करके खड़े होकर प्रसन्नतापूर्वक राम को उन अनुपम मन्त्रों का संग्रह प्रदान किया।
22मुनि ने राम को उन सब अस्त्रों का पूर्ण संग्रह अर्पित किया, जिन्हें प्राप्त करना देवताओं के लिए भी कठिन है।
23जब बुद्धिमान तपस्वी विश्वामित्र इन पूजनीय अस्त्रों के गूढ़ मन्त्रों का (उनके अधिष्ठाता देवताओं को सम्बोधित करते हुए) जप कर रहे थे, तब वे सब अस्त्र (अपनी गूढ़ शक्ति सहित) राम की सेवा में उपस्थित हो गए।
24उन अस्त्रों के उदार अधिष्ठाता देवताओं ने हाथ जोड़कर राम से ये वचन कहे, "हम यहाँ उपस्थित हैं, आपकी सेवा में हैं।"
25राम ने हाथों से स्पर्श करके उन अस्त्रों को ग्रहण किया और उन्हें आज्ञा दी, "मेरे मन में निवास करो" (अर्थात् जब भी मैं स्मरण करूँ, मेरी सेवा करो)।
26तत्पश्चात् प्रसन्नचित्त राम ने महातपस्वी विश्वामित्र को प्रणाम किया और अपनी यात्रा आरम्भ की। इस प्रकार महर्षि वाल्मीकि रचित आदिकाव्य श्रीमद्रामायण के बालकाण्ड का सप्तविंश सर्ग समाप्त हुआ।
नेपाली
1रात बितेपछि यशस्वी विश्वामित्रले मधुर मुस्कानसहित रामलाई बोलाए।
2"हे महायशस्वी राजकुमार! म अत्यन्तै प्रसन्न छु। तिम्रो कल्याण होस्। तिमीप्रतिको महान् प्रेम र स्नेहका कारण म तिमीलाई सबै अस्त्र सुम्पनेछु।
3यी दिव्य अस्त्रको सहायताले यदि देवता, दानव, गन्धर्वसहित सर्पहरूले पनि शत्रुका रूपमा तिमीलाई युद्धको चुनौती दिए भने, तिमीले तिनीहरूलाई पनि परास्त गरेर बन्दी बनाउनेछौ। म तिमीलाई यस्ता सबै अस्त्र प्रदान गर्नेछु। तिम्रो कल्याण होस्।
4हे महाबाहु वीर राम! म तिमीलाई महान् दिव्य दण्डचक्र प्रदान गर्नेछु। हे नरश्रेष्ठ! म तिमीलाई धर्मचक्र, कालचक्र, विष्णुचक्र, इन्द्रास्त्र, वज्रास्त्र तथा शिवको महान् त्रिशूल, ब्रह्मशिरास्त्र, ऐषीकास्त्र र परम श्रेष्ठ ब्रह्मास्त्र प्रदान गर्नेछु।
5हे महाबाहु वीर राम! म तिमीलाई महान् दिव्य दण्डचक्र प्रदान गर्नेछु। हे नरश्रेष्ठ! म तिमीलाई धर्मचक्र, कालचक्र, विष्णुचक्र, इन्द्रास्त्र, वज्रास्त्र तथा शिवको महान् त्रिशूल, ब्रह्मशिरास्त्र, ऐषीकास्त्र र परम श्रेष्ठ ब्रह्मास्त्र प्रदान गर्नेछु।
6हे महाबाहु वीर राम! म तिमीलाई महान् दिव्य दण्डचक्र प्रदान गर्नेछु। हे नरश्रेष्ठ! म तिमीलाई धर्मचक्र, कालचक्र, विष्णुचक्र, इन्द्रास्त्र, वज्रास्त्र तथा शिवको महान् त्रिशूल, ब्रह्मशिरास्त्र, ऐषीकास्त्र र परम श्रेष्ठ ब्रह्मास्त्र प्रदान गर्नेछु।
7हे ककुत्स्थवंशमा जन्मेका पुरुषहरूमध्ये बाघ राम! म तिमीलाई मोदकी र शिखरी नामक दुई देदीप्यमान गदा पनि प्रदान गर्नेछु।
8हे राम! म तिमीलाई धर्मपाश, कालपाश र वरुणपाश — यी अनुपम अस्त्र पनि प्रदान गर्नेछु।
9हे रघुवंशी! म तिमीलाई शुष्क र आर्द्र नामक दुई अशनि, पैनाकास्त्र तथा नारायणास्त्र प्रदान गर्नेछु।
10हे निष्कलङ्क राम! म तिमीलाई शिखर नामक आग्नेयास्त्र, जो मेरो प्रिय अस्त्र हो, तथा प्रथन नामक वायव्यास्त्र प्रदान गर्नेछु।
11हे ककुत्स्थवंशमा जन्मेका राम! म तिमीलाई हयशिरा र क्रौञ्चास्त्र नामक दुई शक्ति प्रदान गर्नेछु।
12म तिमीलाई यी सबै अस्त्र प्रदान गर्नेछु — भयङ्कर कङ्काल, मुसल, कपाल र कङ्कण, जसको प्रयोग असुरहरूले गर्छन्।
13हे महाबाहु राजकुमार! म तिमीलाई महास्त्र, विद्याधरास्त्र तथा नन्दन नामक उत्तम खड्ग प्रदान गर्नेछु।
14हे राम! म तिमीलाई दुई अत्यन्त प्रिय अस्त्र प्रदान गर्नेछु — गान्धर्वास्त्र र मानवास्त्र, जसले निद्रा ल्याउँछन् र हरण गर्छन्, तथा सौरास्त्र पनि।
15हे विख्यात राजकुमार, नरश्रेष्ठ! दर्पण, शोषण, सन्तापन, विलापन नामक यी अस्त्र, कामदेवलाई प्रिय अजेय मदनास्त्र तथा राक्षसहरूलाई प्रिय मोहन नामक पैशाचास्त्र ग्रहण गर।
16हे विख्यात राजकुमार, नरश्रेष्ठ! दर्पण, शोषण, सन्तापन, विलापन नामक यी अस्त्र, कामदेवलाई प्रिय अजेय मदनास्त्र तथा राक्षसहरूलाई प्रिय मोहन नामक पैशाचास्त्र ग्रहण गर।
17हे पुरुषहरूमध्ये बाघ, महाबली राजकुमार! तामस र सौमन अस्त्र, अजेय संवर्त अस्त्र, मौसल, सत्यास्त्र, परम मायाधर अस्त्र, शत्रुको तेज हरण गर्न सक्ने भयङ्कर तेजःप्रभ अस्त्र, शिशिर नामक कोमल अस्त्र, परम दुर्जय त्वाष्ट्र अस्त्र, भगको भयङ्कर शितेषु (तीक्ष्ण बाण भएको) अस्त्र तथा मानवास्त्र ग्रहण गर।
18हे पुरुषहरूमध्ये बाघ, महाबली राजकुमार! तामस र सौमन अस्त्र, अजेय संवर्त अस्त्र, मौसल, सत्यास्त्र, परम मायाधर अस्त्र, शत्रुको तेज हरण गर्न सक्ने भयङ्कर तेजःप्रभ अस्त्र, शिशिर नामक कोमल अस्त्र, परम दुर्जय त्वाष्ट्र अस्त्र, भगको भयङ्कर शितेषु (तीक्ष्ण बाण भएको) अस्त्र तथा मानवास्त्र ग्रहण गर।
19हे पुरुषहरूमध्ये बाघ, महाबली राजकुमार! तामस र सौमन अस्त्र, अजेय संवर्त अस्त्र, मौसल, सत्यास्त्र, परम मायाधर अस्त्र, शत्रुको तेज हरण गर्न सक्ने भयङ्कर तेजःप्रभ अस्त्र, शिशिर नामक कोमल अस्त्र, परम दुर्जय त्वाष्ट्र अस्त्र, भगको भयङ्कर शितेषु (तीक्ष्ण बाण भएको) अस्त्र तथा मानवास्त्र ग्रहण गर।
20हे महाबाहु राजकुमार राम! इच्छानुसार तत्कालै जुनसुकै रूप धारण गर्न सक्ने यी महान् र परम श्रेष्ठ अस्त्र ग्रहण गर।"
21महातपस्वी विश्वामित्रले शुद्धिको विधि सम्पन्न गरेर पूर्वतिर मुख फर्काएर उभिई प्रसन्नतापूर्वक रामलाई ती अनुपम मन्त्रहरूको सङ्ग्रह प्रदान गरे।
22मुनिले रामलाई ती सबै अस्त्रको पूर्ण सङ्ग्रह अर्पण गरे, जुन प्राप्त गर्न देवताहरूलाई पनि कठिन छ।
23जब बुद्धिमान तपस्वी विश्वामित्र यी पूजनीय अस्त्रका गूढ मन्त्रहरूको (तिनका अधिष्ठाता देवतालाई सम्बोधन गर्दै) जप गरिरहेका थिए, तब ती सबै अस्त्र (आफ्नो गूढ शक्तिसहित) रामको सेवामा उपस्थित भए।
24ती अस्त्रका उदार अधिष्ठाता देवताहरूले हात जोडेर रामलाई यी वचन भने, "हामी यहाँ उपस्थित छौँ, तपाईंको सेवामा छौँ।"
25रामले हातले स्पर्श गरेर ती अस्त्र ग्रहण गरे र तिनलाई आज्ञा दिए, "मेरो मनमा निवास गर" (अर्थात् जहिले पनि म सम्झूँ, मेरो सेवा गर)।
26त्यसपछि प्रसन्नचित्त रामले महातपस्वी विश्वामित्रलाई प्रणाम गरे र आफ्नो यात्रा आरम्भ गरे। यसरी महर्षि वाल्मीकिद्वारा रचित आदिकाव्य श्रीमद्रामायणको बालकाण्डको सत्ताइसौँ सर्ग समाप्त भयो।