Chapter 80

Sarga 80

Show:
View:
Verse 1
Sanskrit

अथ भूमिप्रदेशज्ञास्सूत्रकर्मविशारदाः। स्वकर्माभिरताश्शूराः खनका यन्त्रकास्तथा।।2.80.1।। कर्मान्तिकाः स्थपतयः पुरुष यन्त्रकोविदाः। तथा वार्धकयश्चैव मार्गिणो वृक्षतक्षकाः।।2.80.2।। कूपकारास्सुधाकारार्वंशकर्मकृतस्तथा। समर्था ये च द्रष्टारः पुरतस्ते प्रतस्थिरे।।2.80.3।।

English

Then surveyors, experts in measurment, energetic and zealous labourers, excavators, engineers, skilled workers, architects, craftsmen, carpenters, roadlevellers, woodcutters, welldiggers, whitewashers, basketmakers, competent supervisors were sent in advance.

Hindi

तब भूमि नापने वाले, माप में निपुण विशेषज्ञ, ऊर्जावान् और उत्साही श्रमिक, खोदने वाले, यन्त्रज्ञ, कुशल कारीगर, स्थपति, शिल्पी, बढ़ई, मार्ग समतल करने वाले, लकड़हारे, कुआँ खोदने वाले, चूना पोतने वाले, टोकरी बनाने वाले और समर्थ पर्यवेक्षक आगे भेजे गए।

Nepali

तब भूमि नाप्ने, नापमा निपुण विशेषज्ञ, ऊर्जावान् र उत्साही श्रमिक, खन्ने, यन्त्रज्ञ, कुशल कारीगर, स्थपति, शिल्पी, सिकर्मी, बाटो समतल पार्ने, दाउरे, इनार खन्ने, चुन पोत्ने, टोकरी बुन्ने र समर्थ पर्यवेक्षकहरू अगाडि पठाइए।

Verse 2
Sanskrit

अथ भूमिप्रदेशज्ञास्सूत्रकर्मविशारदाः। स्वकर्माभिरताश्शूराः खनका यन्त्रकास्तथा।।2.80.1।। कर्मान्तिकाः स्थपतयः पुरुष यन्त्रकोविदाः। तथा वार्धकयश्चैव मार्गिणो वृक्षतक्षकाः।।2.80.2।। कूपकारास्सुधाकारार्वंशकर्मकृतस्तथा। समर्था ये च द्रष्टारः पुरतस्ते प्रतस्थिरे।।2.80.3।।

English

Then surveyors, experts in measurment, energetic and zealous labourers, excavators, engineers, skilled workers, architects, craftsmen, carpenters, roadlevellers, woodcutters, welldiggers, whitewashers, basketmakers, competent supervisors were sent in advance.

Hindi

तब भूमि नापने वाले, माप में निपुण विशेषज्ञ, ऊर्जावान् और उत्साही श्रमिक, खोदने वाले, यन्त्रज्ञ, कुशल कारीगर, स्थपति, शिल्पी, बढ़ई, मार्ग समतल करने वाले, लकड़हारे, कुआँ खोदने वाले, चूना पोतने वाले, टोकरी बनाने वाले और समर्थ पर्यवेक्षक आगे भेजे गए।

Nepali

तब भूमि नाप्ने, नापमा निपुण विशेषज्ञ, ऊर्जावान् र उत्साही श्रमिक, खन्ने, यन्त्रज्ञ, कुशल कारीगर, स्थपति, शिल्पी, सिकर्मी, बाटो समतल पार्ने, दाउरे, इनार खन्ने, चुन पोत्ने, टोकरी बुन्ने र समर्थ पर्यवेक्षकहरू अगाडि पठाइए।

Verse 3
Sanskrit

अथ भूमिप्रदेशज्ञास्सूत्रकर्मविशारदाः। स्वकर्माभिरताश्शूराः खनका यन्त्रकास्तथा।।2.80.1।। कर्मान्तिकाः स्थपतयः पुरुष यन्त्रकोविदाः। तथा वार्धकयश्चैव मार्गिणो वृक्षतक्षकाः।।2.80.2।। कूपकारास्सुधाकारार्वंशकर्मकृतस्तथा। समर्था ये च द्रष्टारः पुरतस्ते प्रतस्थिरे।।2.80.3।।

English

Then surveyors, experts in measurment, energetic and zealous labourers, excavators, engineers, skilled workers, architects, craftsmen, carpenters, roadlevellers, woodcutters, welldiggers, whitewashers, basketmakers, competent supervisors were sent in advance.

Hindi

तब भूमि नापने वाले, माप में निपुण विशेषज्ञ, ऊर्जावान् और उत्साही श्रमिक, खोदने वाले, यन्त्रज्ञ, कुशल कारीगर, स्थपति, शिल्पी, बढ़ई, मार्ग समतल करने वाले, लकड़हारे, कुआँ खोदने वाले, चूना पोतने वाले, टोकरी बनाने वाले और समर्थ पर्यवेक्षक आगे भेजे गए।

Nepali

तब भूमि नाप्ने, नापमा निपुण विशेषज्ञ, ऊर्जावान् र उत्साही श्रमिक, खन्ने, यन्त्रज्ञ, कुशल कारीगर, स्थपति, शिल्पी, सिकर्मी, बाटो समतल पार्ने, दाउरे, इनार खन्ने, चुन पोत्ने, टोकरी बुन्ने र समर्थ पर्यवेक्षकहरू अगाडि पठाइए।

Verse 4
Sanskrit

स तु हर्षात्तमुद्देशं जनौघो विपुलः प्रयान्। अशोभत महावेगस्समुद्र इव पर्वणि।।2.80.4।।

English

Like a swollen ocean on a fullmoon day the multitude of people proceeded joyfully with great speed to the appointed place.

Hindi

पूर्णिमा के दिन उमड़ते समुद्र के समान वह जनसमूह महान् वेग से हर्षपूर्वक नियत स्थान की ओर बढ़ा।

Nepali

पूर्णिमाको दिन उर्लंदो समुद्रसमान त्यो जनसमूह महान् वेगले हर्षपूर्वक नियत ठाउँतर्फ बढ्यो।

Verse 5
Sanskrit

ते स्ववारं समास्थाय वर्त्मकर्मणि कोविदाः। करणैर्विविधोपेतैः पुरस्तात्सम्प्रतस्थिरे।।2.80.5।।

English

Those groups who were skilled in the construction of roads took up their places with every kind of tool and departed ahead of others.

Hindi

जो समूह मार्गनिर्माण में निपुण थे, वे सब प्रकार के उपकरणों सहित अपने स्थान ग्रहण कर औरों से आगे चल पड़े।

Nepali

जुन समूह बाटो निर्माणमा निपुण थिए, तिनी सबै प्रकारका औजारसहित आफ्ना ठाउँ लिएर अरूभन्दा अगाडि हिँडे।

Verse 6
Sanskrit

लतावल्ली श्च गुल्मांश्च स्थाणूनश्मन एव च। जनायांचक्रिरे मार्गं छिन्दन्तो विविधान्द्रुमान्।।2.80.6।।

English

Clearing and cutting branches of various trees and creepers, shrubs, plants branchless trees and hewing boulders, the road was paved by the king's men.

Hindi

नाना वृक्षों और लताओं, झाड़ियों, पौधों तथा शाखाहीन वृक्षों की शाखाएँ काटते-छाँटते और चट्टानें तोड़ते हुए राजपुरुषों ने मार्ग बनाया।

Nepali

नाना रूख र लता, झाडी, बिरुवा तथा हाँगाविहीन रूखका हाँगा काट्दै-छाँट्दै र चट्टान फोर्दै राजपुरुषहरूले बाटो बनाए।

Verse 7
Sanskrit

अवृक्षेषु च देशेषु केचिद्वृक्षानरोपयन्। केचित्कुठारैष्टङ्कैश्च दात्रैश्चिन्दन्क्वचित्क्वचित्।।2.80.7।।

English

Some of them, planted saplings in places where there were none, while some others severed trees here and there with axes, hatchets and sickles.

Hindi

उनमें से कुछ ने उन स्थानों पर पौधे रोपे जहाँ कोई नहीं थे, जबकि कुछ अन्य ने यहाँ-वहाँ कुल्हाड़ियों, फरसों और हँसियों से वृक्ष काटे।

Nepali

तीमध्ये कतिपयले ती ठाउँमा बिरुवा रोपे जहाँ कुनै थिएनन्, जबकि कतिपय अरूले यताउता बन्चरो, फर्सा र हँसियाले रूख काटे।

Verse 8
Sanskrit

अपरे वीरणस्तम्भान्बलिनो बलवत्तराः। विधमन्ति स्म दुर्गाणि स्थलानि च ततस्ततः।।2.80.8।।

English

Some other stronger men, plucked the strongrooted tufts of fragrant grass. Here and there they made impassable terrains even.

Hindi

कुछ अन्य अधिक बलशाली पुरुषों ने सुगन्धित घास के दृढ़मूल गुच्छे उखाड़े। उन्होंने यहाँ-वहाँ दुर्गम भूभागों को समतल किया।

Nepali

केही अरू बढी बलशाली पुरुषहरूले सुगन्धित घाँसका दृढमूल झुप्पा उखेले। तिनीहरूले यताउता दुर्गम भूभाग समतल पारे।

Verse 9
Sanskrit

अपरेऽपूरयन्कूपान्पांसुभि श्श्वभ्रमायतम्। निम्नभागान्स्ततः केचित्समान्श्चक्रु स्समन्ततः।।2.80.9।।

English

Some filled wells and chasms with loose soil, while others made low level grounds plain and wide on all sides.

Hindi

कुछ ने कुओं और खाइयों को ढीली मिट्टी से भरा, जबकि अन्य ने नीची भूमि को समतल और चारों ओर से चौड़ा किया।

Nepali

कतिपयले इनार र खाडल ढिलो माटोले भरे, जबकि अरूले होचो भूमि समतल र चारैतिरबाट चौडा पारे।

Verse 10
Sanskrit

बबन्धुर्बन्धनीयांश्च क्षोद्यान्सञ्चुक्षुदुस्तदा। बिभिदुर्भेदनीयांश्च तांस्तान्देशान्नरा स्तदा।।2.80.10।।

English

People threw bridges at places that needed to be bridged. They pulverised stones that obstructed the path and split open big stones to drain out water.

Hindi

लोगों ने उन स्थानों पर पुल बनाए जहाँ पुल की आवश्यकता थी। उन्होंने मार्ग रोकने वाले पत्थर चूर्ण किए और जल निकालने के लिए बड़ी शिलाएँ चीर दीं।

Nepali

मानिसहरूले ती ठाउँमा पुल बनाए जहाँ पुलको आवश्यकता थियो। तिनीहरूले बाटो छेक्ने ढुङ्गा चूर्ण पारे र पानी निकाल्न ठूला शिला चिरिदिए।

Verse 11
Sanskrit

अचिरेणैव कालेन परिवाहान्बहूदकान्। चक्रुर्बहुविधाकारान् सागरप्रतिमान्बहून्।।2.80.11।।

English

In a short time they constructed many water reservoirs of different shapes capable of holding large volumes of water like the sea.

Hindi

थोड़े ही समय में उन्होंने समुद्र के समान बड़ी मात्रा में जल धारण करने में समर्थ नाना आकार के अनेक जलाशय बना दिए।

Nepali

छोटो समयमै तिनीहरूले समुद्रसमान ठूलो मात्रामा पानी धारण गर्न सक्ने नाना आकारका अनेक जलाशय बनाइदिए।

Verse 12
Sanskrit

निर्जलेषु च देशेषु खानयामासुरुत्तमान्। उदपानान्बहुविधान्वेदिकापरिमण्डितान्।।2.80.12।।

English

In arid places, various good drinkingwaterwells surrounded by dykes were dug.

Hindi

शुष्क स्थानों पर बाँधों से घिरे नाना उत्तम पेयजल के कुएँ खोदे गए।

Nepali

सुक्खा ठाउँमा बाँधले घेरिएका नाना उत्तम पिउने पानीका इनार खनिए।

Verse 13
Sanskrit

ससुधाकुट्टिमतलः प्रपुष्पितमहीरुहः। मत्तोद्घुष्ट द्विजगणः पताकाभिरलङ्कृतः।।2.80.13।। चन्दनोदकसंसिक्तो नानाकुसुमभूषितः। बह्वशोभत सेनायाः पन्था स्सुरपथोपमः।।2.80.14।।

English

The highway for the army was paved smooth, with its surface decorated with mosaic. It was lined with blossoming trees with flocks of birds intoxicated with singing. It was decked with banners and sprinkled with sandal water and a strewn with flowers of every kind. Like the path of gods, the highway shone with brilliance.

Hindi

सेना के लिए वह राजमार्ग चिकना बनाया गया, जिसकी सतह मणिजड़ाई से अलंकृत थी। वह पुष्पित वृक्षों से पंक्तिबद्ध था जिन पर गाने में मत्त पक्षियों के झुण्ड थे। वह पताकाओं से सजाया गया, चन्दनजल से छिड़का गया और सब प्रकार के पुष्पों से बिखेरा गया। देवमार्ग के समान वह राजमार्ग तेज से देदीप्यमान हुआ।

Nepali

सेनाका लागि त्यो राजमार्ग चिल्लो बनाइयो, जसको सतह मणिजडानले अलङ्कृत थियो। त्यो फुलेका रूखले पङ्क्तिबद्ध थियो जसमा गाउनमा मत्त पक्षीका बथान थिए। त्यो पताकाले सजाइयो, चन्दनजल छर्कियो र सबै प्रकारका फूल छरियो। देवमार्गसमान त्यो राजमार्ग तेजले देदीप्यमान भयो।

Verse 14
Sanskrit

ससुधाकुट्टिमतलः प्रपुष्पितमहीरुहः। मत्तोद्घुष्ट द्विजगणः पताकाभिरलङ्कृतः।।2.80.13।। चन्दनोदकसंसिक्तो नानाकुसुमभूषितः। बह्वशोभत सेनायाः पन्था स्सुरपथोपमः।।2.80.14।।

English

The highway for the army was paved smooth, with its surface decorated with mosaic. It was lined with blossoming trees with flocks of birds intoxicated with singing. It was decked with banners and sprinkled with sandal water and a strewn with flowers of every kind. Like the path of gods, the highway shone with brilliance.

Hindi

सेना के लिए वह राजमार्ग चिकना बनाया गया, जिसकी सतह मणिजड़ाई से अलंकृत थी। वह पुष्पित वृक्षों से पंक्तिबद्ध था जिन पर गाने में मत्त पक्षियों के झुण्ड थे। वह पताकाओं से सजाया गया, चन्दनजल से छिड़का गया और सब प्रकार के पुष्पों से बिखेरा गया। देवमार्ग के समान वह राजमार्ग तेज से देदीप्यमान हुआ।

Nepali

सेनाका लागि त्यो राजमार्ग चिल्लो बनाइयो, जसको सतह मणिजडानले अलङ्कृत थियो। त्यो फुलेका रूखले पङ्क्तिबद्ध थियो जसमा गाउनमा मत्त पक्षीका बथान थिए। त्यो पताकाले सजाइयो, चन्दनजल छर्कियो र सबै प्रकारका फूल छरियो। देवमार्गसमान त्यो राजमार्ग तेजले देदीप्यमान भयो।

bharata
Verse 15
Sanskrit

आज्ञाप्याथ यथाऽज्ञप्ति युक्तास्तेऽधिकृता नराः। रमणीयेषु देशेषु बहुस्वादुफलेषु च।।2.80.15।। यो निवेशस्त्वभिप्रेतो भरतस्य महात्मनः। भूयस्तं शोभयामासुर्भूषाभिर्भूषणोपमम्।।2.80.16।।

English

Those authorised ordered the artisans to perform their respective tasks. Thereafter, they selected lovely tracts of land filled with trees bearing varieties of sweet fruits as restingplace for great Bharata and decorated them so splendidly, that they looked like ornaments themseleves.

Hindi

अधिकारप्राप्त पुरुषों ने शिल्पियों को अपने-अपने कार्य करने की आज्ञा दी। तत्पश्चात् उन्होंने महान् भरत के विश्रामस्थल के रूप में नाना प्रकार के मधुर फल देने वाले वृक्षों से भरे मनोहर भूखण्ड चुने और उन्हें इतनी भव्यता से सजाया कि वे स्वयं आभूषण के समान लगने लगे।

Nepali

अधिकारप्राप्त पुरुषहरूले शिल्पीहरूलाई आ-आफ्नो कार्य गर्ने आज्ञा दिए। त्यसपछि तिनीहरूले महान् भरतको विश्रामस्थलका रूपमा नाना प्रकारका मीठा फल दिने रूखले भरिएका मनोहर भूखण्ड छाने र तिनलाई यति भव्यताले सजाए कि तिनी आफैँ गहनासमान देखिन थाले।

bharata
Verse 16
Sanskrit

आज्ञाप्याथ यथाऽज्ञप्ति युक्तास्तेऽधिकृता नराः। रमणीयेषु देशेषु बहुस्वादुफलेषु च।।2.80.15।। यो निवेशस्त्वभिप्रेतो भरतस्य महात्मनः। भूयस्तं शोभयामासुर्भूषाभिर्भूषणोपमम्।।2.80.16।।

English

Those authorised ordered the artisans to perform their respective tasks. Thereafter, they selected lovely tracts of land filled with trees bearing varieties of sweet fruits as restingplace for great Bharata and decorated them so splendidly, that they looked like ornaments themseleves.

Hindi

अधिकारप्राप्त पुरुषों ने शिल्पियों को अपने-अपने कार्य करने की आज्ञा दी। तत्पश्चात् उन्होंने महान् भरत के विश्रामस्थल के रूप में नाना प्रकार के मधुर फल देने वाले वृक्षों से भरे मनोहर भूखण्ड चुने और उन्हें इतनी भव्यता से सजाया कि वे स्वयं आभूषण के समान लगने लगे।

Nepali

अधिकारप्राप्त पुरुषहरूले शिल्पीहरूलाई आ-आफ्नो कार्य गर्ने आज्ञा दिए। त्यसपछि तिनीहरूले महान् भरतको विश्रामस्थलका रूपमा नाना प्रकारका मीठा फल दिने रूखले भरिएका मनोहर भूखण्ड छाने र तिनलाई यति भव्यताले सजाए कि तिनी आफैँ गहनासमान देखिन थाले।

bharata
Verse 17
Sanskrit

नक्षत्रेषु प्रशस्तेषु मुहूर्तेषु च तद्विदः। निवेशान् स्थापयामासुर्भरतस्य महात्मनः।।2.80.17।।

English

Men wellversed in the study of planetary positions relating to auspicious constellations and auspicious times arranged different restingplaces at different times during the sojourn of great Bharata.

Hindi

शुभ नक्षत्रों और शुभ मुहूर्तों से सम्बन्धित ग्रहस्थितियों के अध्ययन में निपुण पुरुषों ने महान् भरत के प्रवास के दौरान भिन्न-भिन्न समयों पर भिन्न-भिन्न विश्रामस्थल व्यवस्थित किए।

Nepali

शुभ नक्षत्र र शुभ मुहूर्तसम्बन्धी ग्रहस्थितिको अध्ययनमा निपुण पुरुषहरूले महान् भरतको प्रवासका बेला भिन्नभिन्न समयमा भिन्नभिन्न विश्रामस्थल व्यवस्थित गरे।

Verse 18
Sanskrit

बहुपांसुचयाश्चापि परिखापरिवारिताः। तत्रेन्द्रकीलप्रतिमाः प्रतोलीवरशोभिताः।।2.80.18।। प्रासादमालावितता स्सौधप्राकारसंवृताः। पताकाशोभिता स्सर्वे सुनिर्मितमहापथाः।।2.80.19।। विसर्पद्भिरिवाऽकाशे विटङ्काग्रविमानकैः। समुच्छ्रितैर्निवेशास्ते बभुश्शक्रपुरोपमाः।।2.80.20।।

English

They heaped sand and dug moats around the restingplace. It was adorned with wellbuilt highways and broad thoroughfares, lined with mansions surrounded by walls as high as mount Indrakeela. The peaks of those tall residences decorated with flags which looked as if spreading into the sky. (Thus the restingplace) shone like the abode of Indra.

Hindi

उन्होंने विश्रामस्थल के चारों ओर बालू का ढेर लगाया और खाइयाँ खोदीं। वह सुनिर्मित राजमार्गों और चौड़ी सड़कों से अलंकृत था, इन्द्रकील पर्वत के समान ऊँची दीवारों से घिरे भवनों से पंक्तिबद्ध था। उन ऊँचे आवासों के शिखर पताकाओं से सजाए गए थे जो मानो आकाश में फैल रहे थे। (इस प्रकार वह विश्रामस्थल) इन्द्रलोक के समान शोभित हुआ।

Nepali

तिनीहरूले विश्रामस्थलको वरिपरि बालुवाको थुप्रो लगाए र खाडल खने। त्यो सुनिर्मित राजमार्ग र चौडा सडकले अलङ्कृत थियो, इन्द्रकील पर्वतसमान अग्ला पर्खालले घेरिएका भवनले पङ्क्तिबद्ध थियो। ती अग्ला आवासका शिखर पताकाले सजाइएका थिए जो मानौँ आकाशमा फैलिँदै थिए। (यसरी त्यो विश्रामस्थल) इन्द्रलोकसमान शोभित भयो।

Verse 19
Sanskrit

बहुपांसुचयाश्चापि परिखापरिवारिताः। तत्रेन्द्रकीलप्रतिमाः प्रतोलीवरशोभिताः।।2.80.18।। प्रासादमालावितता स्सौधप्राकारसंवृताः। पताकाशोभिता स्सर्वे सुनिर्मितमहापथाः।।2.80.19।। विसर्पद्भिरिवाऽकाशे विटङ्काग्रविमानकैः। समुच्छ्रितैर्निवेशास्ते बभुश्शक्रपुरोपमाः।।2.80.20।।

English

They heaped sand and dug moats around the restingplace. It was adorned with wellbuilt highways and broad thoroughfares, lined with mansions surrounded by walls as high as mount Indrakeela. The peaks of those tall residences decorated with flags which looked as if spreading into the sky. (Thus the restingplace) shone like the abode of Indra.

Hindi

उन्होंने विश्रामस्थल के चारों ओर बालू का ढेर लगाया और खाइयाँ खोदीं। वह सुनिर्मित राजमार्गों और चौड़ी सड़कों से अलंकृत था, इन्द्रकील पर्वत के समान ऊँची दीवारों से घिरे भवनों से पंक्तिबद्ध था। उन ऊँचे आवासों के शिखर पताकाओं से सजाए गए थे जो मानो आकाश में फैल रहे थे। (इस प्रकार वह विश्रामस्थल) इन्द्रलोक के समान शोभित हुआ।

Nepali

तिनीहरूले विश्रामस्थलको वरिपरि बालुवाको थुप्रो लगाए र खाडल खने। त्यो सुनिर्मित राजमार्ग र चौडा सडकले अलङ्कृत थियो, इन्द्रकील पर्वतसमान अग्ला पर्खालले घेरिएका भवनले पङ्क्तिबद्ध थियो। ती अग्ला आवासका शिखर पताकाले सजाइएका थिए जो मानौँ आकाशमा फैलिँदै थिए। (यसरी त्यो विश्रामस्थल) इन्द्रलोकसमान शोभित भयो।

Verse 20
Sanskrit

बहुपांसुचयाश्चापि परिखापरिवारिताः। तत्रेन्द्रकीलप्रतिमाः प्रतोलीवरशोभिताः।।2.80.18।। प्रासादमालावितता स्सौधप्राकारसंवृताः। पताकाशोभिता स्सर्वे सुनिर्मितमहापथाः।।2.80.19।। विसर्पद्भिरिवाऽकाशे विटङ्काग्रविमानकैः। समुच्छ्रितैर्निवेशास्ते बभुश्शक्रपुरोपमाः।।2.80.20।।

English

They heaped sand and dug moats around the restingplace. It was adorned with wellbuilt highways and broad thoroughfares, lined with mansions surrounded by walls as high as mount Indrakeela. The peaks of those tall residences decorated with flags which looked as if spreading into the sky. (Thus the restingplace) shone like the abode of Indra.

Hindi

उन्होंने विश्रामस्थल के चारों ओर बालू का ढेर लगाया और खाइयाँ खोदीं। वह सुनिर्मित राजमार्गों और चौड़ी सड़कों से अलंकृत था, इन्द्रकील पर्वत के समान ऊँची दीवारों से घिरे भवनों से पंक्तिबद्ध था। उन ऊँचे आवासों के शिखर पताकाओं से सजाए गए थे जो मानो आकाश में फैल रहे थे। (इस प्रकार वह विश्रामस्थल) इन्द्रलोक के समान शोभित हुआ।

Nepali

तिनीहरूले विश्रामस्थलको वरिपरि बालुवाको थुप्रो लगाए र खाडल खने। त्यो सुनिर्मित राजमार्ग र चौडा सडकले अलङ्कृत थियो, इन्द्रकील पर्वतसमान अग्ला पर्खालले घेरिएका भवनले पङ्क्तिबद्ध थियो। ती अग्ला आवासका शिखर पताकाले सजाइएका थिए जो मानौँ आकाशमा फैलिँदै थिए। (यसरी त्यो विश्रामस्थल) इन्द्रलोकसमान शोभित भयो।

Verse 21
Sanskrit

जाह्नवीं तु समासाद्य विविधद्रुमकाननाम्। शीतलामलपानीयां महामीनसमाकुलाम्।।2.80.21।।

English

The reached Ganga with its cool and limpid waters abounding in large fishes, its bank lined with groves of various trees.

Hindi

वे शीतल और निर्मल जल वाली गंगा तक पहुँचे, जो बड़ी मछलियों से भरी थी और जिसका तट नाना वृक्षों के उपवनों से पंक्तिबद्ध था।

Nepali

तिनीहरू शीतल र निर्मल पानी भएकी गङ्गासम्म पुगे, जो ठूला माछाले भरिएकी थिई र जसको तट नाना रूखका उपवनले पङ्क्तिबद्ध थियो।

valmiki
Verse 22
Sanskrit

सचन्द्रतारागणमण्डितं यथा नभः क्षपायाममलं विराजते। नरेन्द्रमार्गस्स तथा व्यराजत क्रमेण रम्यः शुभशिल्पिनिर्मितः।।2.80.22।।

English

The lovely royal road constructed in an orderly fashion by eminent craftsmen looked splendid like the clear sky decorated with by the Moon and clusters of stars. इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये अयोध्याकाण्डे अशीतितमस्सर्गः।। Thus ends the eightieth sarga in Ayodhyakanda of the holy Ramayana, the first epic composed by sage Valmiki.

Hindi

श्रेष्ठ शिल्पियों द्वारा व्यवस्थित रीति से बनाया गया वह मनोहर राजमार्ग चन्द्रमा और नक्षत्रसमूहों से अलंकृत निर्मल आकाश के समान शोभित हुआ। इस प्रकार महर्षि वाल्मीकि रचित आदिकाव्य श्रीमद्रामायण के अयोध्याकाण्ड का अशीतितम सर्ग समाप्त हुआ।

Nepali

श्रेष्ठ शिल्पीहरूद्वारा व्यवस्थित रीतिले बनाइएको त्यो मनोहर राजमार्ग चन्द्रमा र नक्षत्रसमूहले अलङ्कृत निर्मल आकाशसमान शोभित भयो। यसरी महर्षि वाल्मीकिद्वारा रचित आदिकाव्य श्रीमद्रामायणको अयोध्याकाण्डको असीऔँ सर्ग समाप्त भयो।